pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Bir yetişkinde omurilik normalde nerede sona erer?
ASakrum düzeyinde
BYaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
CYaklaşık T10 düzeyinde
DKuyruk sokumunda
2.İnsan anatomisiZor
Sinoatriyal (SA) düğümü en sık hangi koroner arter besler?
ASol ön inen arter
BSağ koroner arter
CSol ana koroner arter
DSirkumfleks arter
3.İnsan fizyolojisiOrta
Kalp kası neden iskelet kası gibi tetanik kasılmaya sokulamaz?
AYalnızca hormonlarla kontrol edilir
BSarkoplazmik retikulumunda kalsiyum yoktur
CUzun refrakter dönemi neredeyse kasılma kadar sürer
DÇizgili değildir
4.İnsan fizyolojisiZor
Panik atak sırasında hiperventilasyon yapan bir hastanın parmaklarında karıncalanma var. Arter kan gazı büyük olasılıkla ne gösterir?
ADüşük pH ve düşük bikarbonat
BDüşük pH ve yüksek PaCO₂
CYüksek pH ve yüksek bikarbonat
DYüksek pH ve düşük PaCO₂
5.MikrobiyolojiOrta
Gebe kadınlara neden pastörize edilmemiş yumuşak peynirlerden kaçınmaları önerilir?
AFetüs için çok fazla laktoz içerirler
BTenya yumurtaları içerebilirler
CPlasentayı geçebilen hepatit C virüsünü çoğu zaman içerirler
DFetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.MikrobiyolojiZor
Bir antibiyotiğin minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) şudur:
ABir hastanın tolere edebileceği en yüksek doz
Bİn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
Cİn vitro bakteri inokulumunun %99,9'unu öldüren en düşük konsantrasyon
DYan etkilerin başladığı plazma düzeyi
7.FarmakolojiOrta
İbuprofen gibi NSAİİ'ler mide ülseri riskini neden artırır?
An older patient on amlodipine develops ankle swelling and is prescribed furosemide. She then becomes dizzy and falls. What does this sequence illustrate?
AA prescribing cascade
BDrug tolerance
CEnzyme induction
DA type B allergic reaction
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,42, PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa) ve HCO₃⁻ 30 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,42PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %40 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 77 mmHg (10,3 kPa) ve PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs taşikardisi
2atriyal flutter, 3:1 ileti
3atriyal fibrilasyon
4atriyal flutter, 2:1 ileti
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi düzensiz ventriküler ritimli bir AV blok gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulmak için 6 saniye yöntemini kullanın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Yeni bir test bir çalışmada referans standartla karşılaştırıldı (2 × 2 tabloya bakın). Negatif olabilirlik oranını LR− bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
a = 218b = 582c = 42d = 1358
LR− =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %87 ve özgüllüğü %96 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %9. Kaç yanlış pozitif sonuç FP beklenir?
N = 10 000p = 9%Se = 87%Sp = 96%
FP =
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: B · Yaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
Cevap neden bu
Yetişkinlerde omurilik L1–L2 yakınında konus medullaris ile sona erer. Altında kauda ekina bulunur; bu yüzden ponksiyon L3–L4 ya da L4–L5'ten yapılır.
Cevap
B · Yaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
2.İnsan anatomisi
Cevap: B · Sağ koroner arter
Cevap neden bu
SA düğüm arteri insanların yaklaşık %60'ında sağ koroner arterden, geri kalanında sirkumfleks arterden çıkar.
Cevap
B · Sağ koroner arter
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Uzun refrakter dönemi neredeyse kasılma kadar sürer
Cevap neden bu
Kardiyak aksiyon potansiyelinin platosu uzun bir refrakter dönem sağlar; bu yüzden kas yeniden uyarılabilmeden önce gevşer. Bu, kalbin yeniden dolmasına imkân verir.
Cevap
C · Uzun refrakter dönemi neredeyse kasılma kadar sürer
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · Yüksek pH ve düşük PaCO₂
Cevap neden bu
Hiperventilasyon CO₂'yi atarak akut solunumsal alkaloza neden olur. Alkaloz kalsiyumun albümine bağlanmasını artırır, iyonize kalsiyumu düşürür ve karıncalanmaya yol açar.
Cevap
D · Yüksek pH ve düşük PaCO₂
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
Cevap neden bu
Listeria monocytogenes soğutulmuş gıdalarda üreyebilir ve plasentayı geçebilir. Düşüğe, ölü doğuma veya ağır yenidoğan enfeksiyonuna neden olabilir.
Cevap
D · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.Mikrobiyoloji
Cevap: B · İn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
Cevap neden bu
MİK, görünür üremeyi baskılayan en düşük konsantrasyondur. Minimum bakterisidal konsantrasyon (MBK), bakterilerin %99,9'unu öldüren en düşük konsantrasyondur.
Cevap
B · İn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
7.Farmakoloji
Cevap: B · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
Cevap neden bu
NSAİİ'ler COX-1'i baskılayarak mide astarında mukusu, bikarbonat salgısını ve kan akımını sürdüren prostaglandinleri azaltır.
Cevap
B · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
8.Farmakoloji
Cevap: A · A prescribing cascade
Cevap neden bu
In a prescribing cascade, an adverse effect of one drug is mistaken for a new condition and treated with another drug, which brings new risks. Amlodipine oedema does not respond well to diuretics; reviewing the original drug is better.
Cevap
A · A prescribing cascade
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: tam kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,42: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 48 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 30 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 40–44 mmHg; dolayısıyla ölçülen 48 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
tam kompanse
Cevap
tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 171,9 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,20 sn’de bir (300/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 2.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal flutter, 2:1 ileti
Cevap
atriyal flutter, 2:1 ileti
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler hız = 50 bpm
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
Atriyal hız
P–P = 21 küçük kare = 0,84 sn → 1500 ÷ 21 = 71,43 ≈ dakikada 71
Ventriküler hız
6 sn’de 5 QRS kompleksi × 10 = dakikada 50
Cevap
ventriküler hız = 50 bpm
Cevap
ventriküler hız = 50 bpm
İkinci derece tip II: her 2 QRS kompleksi için 3 P dalgası, PR sabit.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: LR− = 0,23
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Duyarlılık ve özgüllük
Se = 218/260 = 0,8385
Sp = 1358/1940 = 0,7
Negatif olabilirlik oranı
LR− = (1 − 0,8385)/0,7 = 0,2308 ≈ 0,23
Cevap
LR− = 0,23
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: FP = 364
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.
Hastalığı olanlar ve olmayanlar
10 000·0,09 = 900
10 000 − 900 = 9100
Yanlış pozitifler
FP = 9100·0,04 = 364
Cevap
FP = 364
1147 pozitiften yalnızca 783 kişide hastalık var (PPD %68,3).