Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Bir yetişkinde omurilik normalde nerede sona erer?

  1. ASakrum düzeyinde
  2. BYaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
  3. CYaklaşık T10 düzeyinde
  4. DKuyruk sokumunda
2.İnsan anatomisiZor

Sinoatriyal (SA) düğümü en sık hangi koroner arter besler?

  1. ASol ön inen arter
  2. BSağ koroner arter
  3. CSol ana koroner arter
  4. DSirkumfleks arter
3.İnsan fizyolojisiOrta

Kalp kası neden iskelet kası gibi tetanik kasılmaya sokulamaz?

  1. AYalnızca hormonlarla kontrol edilir
  2. BSarkoplazmik retikulumunda kalsiyum yoktur
  3. CUzun refrakter dönemi neredeyse kasılma kadar sürer
  4. DÇizgili değildir
4.İnsan fizyolojisiZor

Panik atak sırasında hiperventilasyon yapan bir hastanın parmaklarında karıncalanma var. Arter kan gazı büyük olasılıkla ne gösterir?

  1. ADüşük pH ve düşük bikarbonat
  2. BDüşük pH ve yüksek PaCO₂
  3. CYüksek pH ve yüksek bikarbonat
  4. DYüksek pH ve düşük PaCO₂
5.MikrobiyolojiOrta

Gebe kadınlara neden pastörize edilmemiş yumuşak peynirlerden kaçınmaları önerilir?

  1. AFetüs için çok fazla laktoz içerirler
  2. BTenya yumurtaları içerebilirler
  3. CPlasentayı geçebilen hepatit C virüsünü çoğu zaman içerirler
  4. DFetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.MikrobiyolojiZor

Bir antibiyotiğin minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) şudur:

  1. ABir hastanın tolere edebileceği en yüksek doz
  2. Bİn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
  3. Cİn vitro bakteri inokulumunun %99,9'unu öldüren en düşük konsantrasyon
  4. DYan etkilerin başladığı plazma düzeyi
7.FarmakolojiOrta

İbuprofen gibi NSAİİ'ler mide ülseri riskini neden artırır?

  1. AMukus tabakasını doğrudan eritirler
  2. BMide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
  3. CMidedeki Helicobacter pylori sayısını artırırlar
  4. DMide asidinin pH'ını yükseltirler
8.FarmakolojiZor

An older patient on amlodipine develops ankle swelling and is prescribed furosemide. She then becomes dizzy and falls. What does this sequence illustrate?

  1. AA prescribing cascade
  2. BDrug tolerance
  3. CEnzyme induction
  4. DA type B allergic reaction
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,42PaCO₂mmHg354548HCO₃⁻mmol/L222630kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,42, PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa) ve HCO₃⁻ 30 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,42PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %40 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 77 mmHg (10,3 kPa) ve PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 40%PaO₂ 77 mmHg (10,3 kPa)PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVsinüs taşikardisiatriyal flutter, 3:1 iletiatriyal fibrilasyonatriyal flutter, 2:1 ileti

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1sinüs taşikardisi
  2. 2atriyal flutter, 3:1 ileti
  3. 3atriyal fibrilasyon
  4. 4atriyal flutter, 2:1 ileti
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi düzensiz ventriküler ritimli bir AV blok gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulmak için 6 saniye yöntemini kullanın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir218582800abnegatiftir4213581400cdtoplam26019402200

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Yeni bir test bir çalışmada referans standartla karşılaştırıldı (2 × 2 tabloya bakın). Negatif olabilirlik oranını LR− bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 218b = 582c = 42d = 1358
LR− =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir?negatiftirtoplam10 000

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %87 ve özgüllüğü %96 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %9. Kaç yanlış pozitif sonuç FP beklenir?

N = 10 000p = 9%Se = 87%Sp = 96%
FP =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: B · Yaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde

Cevap neden bu

Yetişkinlerde omurilik L1–L2 yakınında konus medullaris ile sona erer. Altında kauda ekina bulunur; bu yüzden ponksiyon L3–L4 ya da L4–L5'ten yapılır.

Cevap

B · Yaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
2.İnsan anatomisi

Cevap: B · Sağ koroner arter

Cevap neden bu

SA düğüm arteri insanların yaklaşık %60'ında sağ koroner arterden, geri kalanında sirkumfleks arterden çıkar.

Cevap

B · Sağ koroner arter
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Uzun refrakter dönemi neredeyse kasılma kadar sürer

Cevap neden bu

Kardiyak aksiyon potansiyelinin platosu uzun bir refrakter dönem sağlar; bu yüzden kas yeniden uyarılabilmeden önce gevşer. Bu, kalbin yeniden dolmasına imkân verir.

Cevap

C · Uzun refrakter dönemi neredeyse kasılma kadar sürer
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Yüksek pH ve düşük PaCO₂

Cevap neden bu

Hiperventilasyon CO₂'yi atarak akut solunumsal alkaloza neden olur. Alkaloz kalsiyumun albümine bağlanmasını artırır, iyonize kalsiyumu düşürür ve karıncalanmaya yol açar.

Cevap

D · Yüksek pH ve düşük PaCO₂
5.Mikrobiyoloji

Cevap: D · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler

Cevap neden bu

Listeria monocytogenes soğutulmuş gıdalarda üreyebilir ve plasentayı geçebilir. Düşüğe, ölü doğuma veya ağır yenidoğan enfeksiyonuna neden olabilir.

Cevap

D · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · İn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon

Cevap neden bu

MİK, görünür üremeyi baskılayan en düşük konsantrasyondur. Minimum bakterisidal konsantrasyon (MBK), bakterilerin %99,9'unu öldüren en düşük konsantrasyondur.

Cevap

B · İn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
7.Farmakoloji

Cevap: B · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar

Cevap neden bu

NSAİİ'ler COX-1'i baskılayarak mide astarında mukusu, bikarbonat salgısını ve kan akımını sürdüren prostaglandinleri azaltır.

Cevap

B · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
8.Farmakoloji

Cevap: A · A prescribing cascade

Cevap neden bu

In a prescribing cascade, an adverse effect of one drug is mistaken for a new condition and treated with another drug, which brings new risks. Amlodipine oedema does not respond well to diuretics; reviewing the original drug is better.

Cevap

A · A prescribing cascade
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: tam kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,42: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 48 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 30 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 40–44 mmHg; dolayısıyla ölçülen 48 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

tam kompanse

Cevap

tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 171,9 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,4·713 − 29/0,8 = 285,2 − 36,25 = 248,9 mmHg

Gradyan

A–a = 248,9 − 77 = 171,9 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 171,9 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: atriyal flutter, 2:1 ileti

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,20 sn’de bir (300/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 2.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

atriyal flutter, 2:1 ileti

Cevap

atriyal flutter, 2:1 ileti
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler hız = 50 bpm

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Atriyal hız

P–P = 21 küçük kare = 0,84 sn → 1500 ÷ 21 = 71,43 ≈ dakikada 71

Ventriküler hız

6 sn’de 5 QRS kompleksi × 10 = dakikada 50

Cevap

ventriküler hız = 50 bpm

Cevap

ventriküler hız = 50 bpm

İkinci derece tip II: her 2 QRS kompleksi için 3 P dalgası, PR sabit.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: LR− = 0,23

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Duyarlılık ve özgüllük

Se = 218/260 = 0,8385
Sp = 1358/1940 = 0,7

Negatif olabilirlik oranı

LR− = (1 − 0,8385)/0,7 = 0,2308 ≈ 0,23

Cevap

LR− = 0,23
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: FP = 364

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Hastalığı olanlar ve olmayanlar

10 000·0,09 = 900
10 000 − 900 = 9100

Yanlış pozitifler

FP = 9100·0,04 = 364

Cevap

FP = 364

1147 pozitiften yalnızca 783 kişide hastalık var (PPD %68,3).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences