Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Beyin sapının hangi bölümü ana kardiyovasküler ve solunum merkezlerini içerir?

  1. ASerebellum
  2. BPons
  3. COrta beyin
  4. DMedulla oblongata
2.İnsan anatomisiZor

Bel kırığından sonra skafoidin proksimal kutbu neden avasküler nekroz riski altındadır?

  1. AKan akımı esas olarak distal uçtan girer
  2. BHiç kan akımı yoktur
  3. CKolayca pıhtılaşan tek bir venle drene edilir
  4. DTek arteri lunattan geçer
3.İnsan fizyolojisiOrta

Kontrolsüz diabetes mellitusta idrarda neden glukoz görülür?

  1. AGlomerül glukoz süzmeyi bırakır
  2. BToplayıcı kanal aktif olarak glukoz salgılar
  3. CSüzülen yük tübüler taşıma maksimumunu aşar
  4. DTübülde glukoz geri emilimi için insülin gerekir
4.İnsan fizyolojisiZor

Diyabetik ketoasidozu olan bir hasta derin ve hızlı soluyor. Kan gazında hangi örüntü beklenir?

  1. ADüşük pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
  2. BDüşük pH, normal bikarbonat ve yüksek PaCO₂
  3. CDüşük pH, yüksek bikarbonat ve yüksek PaCO₂
  4. DYüksek pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
5.MikrobiyolojiOrta

Streptococcus pneumoniae'nin temel virülans faktörü ve aşılarının hedefi nedir?

  1. AKolera benzeri toksini
  2. BPolisakkarit kapsülü
  3. CFlagellaları
  4. DEndosporları
6.MikrobiyolojiZor

1840'larda Ignaz Semmelweis bir Viyana doğum kliniğinde lohusa humması kaynaklı ölümleri azalttı. Ne uygulamaya koydu?

  1. AAnnelerin doğumdan sonra ayrı izolasyon odalarında tutulmasını
  2. BTüm annelerin doğumdan önce aşılanmasını
  3. CAnnelerin penisilinle tedavisini
  4. DKadınları muayene etmeden önce klorlu kireçle el yıkamayı
7.FarmakolojiOrta

A patient refuses a prescribed oral medicine. What should the nurse do?

  1. ALeave the tablet on the bedside table for later
  2. BExplore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
  3. CRecord the medicine as given, so that the chart stays complete for the next shift
  4. DHide the tablet in the patient's food
8.FarmakolojiZor

A nurse gave a patient ten times the prescribed dose of hydromorphone. The patient is currently alert. What is the most appropriate sequence of actions?

  1. ASay nothing because the patient is alert
  2. BChange the chart so that it shows the correct dose, and continue to monitor
  3. CGive another dose later to balance it out
  4. DMonitor closely, have naloxone ready, inform the prescriber and report
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 8 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 142, Cl⁻ 113 ve HCO₃⁻ 10 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.

Na⁺ 142 mmol/LCl⁻ 113 mmol/LHCO₃⁻ 10 mmol/L
delta oranı =
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV blokventriküler bigeminiPVK’lı sinüs ritminormal sinüs ritmi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2ventriküler bigemini
  3. 3PVK’lı sinüs ritmi
  4. 4normal sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVüçüncü derece (tam) AV blokbirinci derece AV blokikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)ikinci derece AV blok tip II

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1üçüncü derece (tam) AV blok
  2. 2birinci derece AV blok
  3. 3ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
  4. 4ikinci derece AV blok tip II
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi398282680abkontrol86134220cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 680 hasta yeni bir tedavi, 220 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide bir yan etki görüldüğünü gösteriyor. Zarar görmek için gereken sayıyı NNH bulun: bir hastada ek olarak yan etki görülmesi için kaç hasta tedavi edilmelidir? Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

tedavi: 398/680kontrol: 86/220
NNH =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftirnegatiftir?toplam10 000

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %76 ve özgüllüğü %99 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %14. Testin kaçırdığı, hastalığı olan kaç kişi vardır (yanlış negatifler, FN)?

N = 10 000p = 14%Se = 76%Sp = 99%
FN =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Medulla oblongata

Cevap neden bu

Medulla oblongata kalp hızını, kan basıncını ve solunum ritmini düzenleyen hayati merkezleri içerir.

Cevap

D · Medulla oblongata
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Kan akımı esas olarak distal uçtan girer

Cevap neden bu

Radiyal arterin dalları skafoide esas olarak distalden girer ve geriye doğru akar. Bel bölgesinden geçen bir kırık proksimal kutbu beslenmesiz bırakabilir ve avasküler nekroza yol açar.

Cevap

A · Kan akımı esas olarak distal uçtan girer
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Süzülen yük tübüler taşıma maksimumunu aşar

Cevap neden bu

Proksimal tübüldeki SGLT taşıyıcıları ancak belirli miktarda glukoz geri emebilir. Plazma glukozu yüksek olduğunda süzülen yük bu maksimumu aşar ve fazlası atılır.

Cevap

C · Süzülen yük tübüler taşıma maksimumunu aşar
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Düşük pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂

Cevap neden bu

Ketoasitler bikarbonatı tüketerek metabolik asidoza neden olur. Kussmaul solunumu solunumsal telafi olarak PaCO₂'yi düşürür.

Cevap

A · Düşük pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
5.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Polisakkarit kapsülü

Cevap neden bu

Kapsül S. pneumoniae'yi fagositozdan korur. Çok sayıda kapsül tipi vardır ve pnömokok aşıları en sık görülenlerin kapsül polisakkaritlerini içerir.

Cevap

B · Polisakkarit kapsülü
6.Mikrobiyoloji

Cevap: D · Kadınları muayene etmeden önce klorlu kireçle el yıkamayı

Cevap neden bu

Semmelweis, otopsi de yapan doktorların yönettiği serviste ölüm oranının daha yüksek olduğunu fark etti. Klorlu kireçle el dezenfeksiyonu, mikrop teorisi kabul edilmeden çok önce ölümleri keskin biçimde azalttı.

Cevap

D · Kadınları muayene etmeden önce klorlu kireçle el yıkamayı
7.Farmakoloji

Cevap: B · Explore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber

Cevap neden bu

Competent patients may refuse treatment. The nurse explores concerns, explains the purpose and risks, documents the refusal and informs the prescriber; covert administration needs formal legal and clinical procedures.

Cevap

B · Explore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
8.Farmakoloji

Cevap: D · Monitor closely, have naloxone ready, inform the prescriber and report

Cevap neden bu

The patient may become sedated and develop respiratory depression later, so close monitoring and a ready antidote are needed. The prescriber is informed, the patient is told honestly, and the error is reported to improve the system.

Cevap

D · Monitor closely, have naloxone ready, inform the prescriber and report
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 20 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
menzil: 18–22 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 20 mmHg
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: delta oranı = 0,5

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 142 − (113 + 10) = 19

Delta oranı

(19 − 12)/(24 − 10) = 7/14 = 0,5

Cevap

delta oranı = 0,5

1’in altı: ek normal anyon açıklı asidoz.

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: PVK’lı sinüs ritmi

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 7 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 70.
2. Ritim: erken atımlar ve her birinin ardından gelen duraklama dışında düzenli (0,84 sn).
3. P dalgaları: her dar QRS’in öncesinde pozitif; erken geniş atımların öncesinde yok.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: sinüs atımlarında 0,06 sn; erken atımlar geniş (0,16 sn) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.

Yorum

PVK’lı sinüs ritmi

Cevap

PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 4 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 40.
2. Ritim: düzenli düzensiz, QRS kompleksleri bir duraklamayla ayrılan gruplar halinde geliyor (grup atımları).
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 1,00 sn, dakikada 60); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: 0,18 → 0,30 → 0,36 sn uzuyor, sonra bir P dalgası iletilmiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)

Cevap

ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNH = 6

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 398/680 = 0,5853
CER = 86/220 = 0,3909

Zarar görmek için gereken sayı

ARI = 0,5853 − 0,3909 = 0,1944
NNH = 1/0,1944 = 5,144 → 6

Cevap

NNH = 6

Tedavi edilen her 6 hastadan yaklaşık biri tedaviye bağlı yan etki yaşar.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: FN = 336

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Hastalığı olanlar ve olmayanlar

10 000·0,14 = 1400
10 000 − 1400 = 8600

Yanlış negatifler

FN = 1400·0,24 = 336

Cevap

FN = 336

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences