pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Karpal tünel sendromunda hangi sinir sıkışır?
ARadial sinir
BMuskülokutanöz sinir
CUlnar sinir
DMedian sinir
2.İnsan anatomisiZor
Ortak peroneal (fibular) sinirin fibula boynunda yaralanması tipik olarak neye yol açar?
ADizi bükememe
BZayıf kalça abdüksiyonu
CAyak tabanında duyu kaybı
DDüşük ayak
3.İnsan fizyolojisiOrta
Ovülasyonu hangi hormonal olay tetikler?
AÖstrojende düşüş
BProlaktin dalgası
CKorpus luteumdan progesteron artışı
DLuteinleştirici hormon (LH) dalgası
4.İnsan fizyolojisiZor
Panik atak sırasında hiperventilasyon yapan bir hastanın parmaklarında karıncalanma var. Arter kan gazı büyük olasılıkla ne gösterir?
AYüksek pH ve düşük PaCO₂
BYüksek pH ve yüksek bikarbonat
CDüşük pH ve yüksek PaCO₂
DDüşük pH ve düşük bikarbonat
5.MikrobiyolojiOrta
Hangisi kompleman sisteminin bir işlevidir?
AYeni alyuvarlar yapmak
BBazı bakterilerin zarlarında porlar oluşturmak
CYeni karşılaşılan antijenlere karşı antikor üretmek
DAntijenleri T hücrelerine sunmak
6.MikrobiyolojiZor
Bir gün önce pişirilip oda sıcaklığında bekletilen kızarmış pilavı yedikten birkaç saat sonra birkaç kişi kusuyor. Klasik neden hangi organizmadır?
AListeria monocytogenes
BBacillus cereus
CSalmonella Typhi
DClostridium botulinum
7.FarmakolojiOrta
Which statement about allopurinol is correct?
AIt is taken only during an acute attack and stopped as soon as the pain settles
BIt lowers uric acid over time and does not relieve the pain of an acute attack
CIt works within an hour to relieve joint pain
DIt increases uric acid production to flush out crystals
8.FarmakolojiZor
A patient has received a sodium nitroprusside infusion for several days. He becomes confused and develops a metabolic acidosis. What should be suspected?
AHyperkalaemia from the infusion
BCyanide toxicity from nitroprusside breakdown
CAn allergic reaction to the plastic of the infusion bag
DHypoglycaemia from nitroprusside
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 14 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 14 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,24PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1junctional ritim
2birinci derece AV blok
3sinüs bradikardisi
4sinüs taşikardisi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2üçüncü derece (tam) AV blok
3sinüs bradikardisi
4junctional ritim
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 930 hasta yeni bir tedavi, 670 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Bir olayı önlemek için tedavi edilmesi gereken sayıyı NNT bulun. Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.
tedavi: 51/930kontrol: 74/670
NNT =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %84 ve özgüllüğü %87. Prevalansın %0,5 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Negatif prediktif değeri NPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Se = 84%Sp = 87%p = 0,5%
NPV = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: D · Median sinir
Cevap neden bu
Median sinir, fleksör retinakulumun altından karpal tünelden geçer; sıkışması başparmak, işaret ve orta parmakta karıncalanmaya yol açar.
Cevap
D · Median sinir
2.İnsan anatomisi
Cevap: D · Düşük ayak
Cevap neden bu
Ortak peroneal sinir ayağı kaldıran ve dışa çeviren kasları uyarır. Fibula boynundaki hasar düşük ayak ve stepaj yürüyüşüne neden olur. Ayak tabanını tibial sinir uyarır.
Cevap
D · Düşük ayak
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · Luteinleştirici hormon (LH) dalgası
Cevap neden bu
Baskın folikülden yükselen östrojen ön hipofizden bir LH dalgasını tetikler; bu da yaklaşık bir gün sonra ovülasyona neden olur.
Cevap
D · Luteinleştirici hormon (LH) dalgası
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · Yüksek pH ve düşük PaCO₂
Cevap neden bu
Hiperventilasyon CO₂'yi atarak akut solunumsal alkaloza neden olur. Alkaloz kalsiyumun albümine bağlanmasını artırır, iyonize kalsiyumu düşürür ve karıncalanmaya yol açar.
Cevap
A · Yüksek pH ve düşük PaCO₂
5.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Bazı bakterilerin zarlarında porlar oluşturmak
Cevap neden bu
Kompleman proteinleri mikropları fagositoz için kaplar (opsonizasyon), bağışıklık hücrelerini çeker ve bazı bakterilerde delik açan membran atak kompleksini oluşturur.
Cevap
B · Bazı bakterilerin zarlarında porlar oluşturmak
6.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Bacillus cereus
Cevap neden bu
Bacillus cereus sporları kaynamaya dayanır. Pişmiş pirinç ılık bırakılırsa bakteriler ürer ve ısıya dayanıklı emetik bir toksin üretir; bu yüzden yeniden ısıtmak pirinci güvenli hâle getirmez.
Cevap
B · Bacillus cereus
7.Farmakoloji
Cevap: B · It lowers uric acid over time and does not relieve the pain of an acute attack
Cevap neden bu
Allopurinol reduces urate production and is taken daily to prevent attacks. Acute attacks are treated with NSAIDs, colchicine or corticosteroids, and a new rash on allopurinol must be reported.
Cevap
B · It lowers uric acid over time and does not relieve the pain of an acute attack
8.Farmakoloji
Cevap: B · Cyanide toxicity from nitroprusside breakdown
Cevap neden bu
Nitroprusside releases cyanide, which is normally converted to thiocyanate. With high doses, long infusions or poor organ function, cyanide and thiocyanate can accumulate; the infusion is also protected from light.
Cevap
B · Cyanide toxicity from nitroprusside breakdown
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 29 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·14 + 8 = 29 mmHg
menzil: 27–31 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 29 mmHg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik üzerine akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,7 = 27,7 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,7 = 36,95 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 32 mmol/L → kronik üzerine akut
Cevap
kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: birinci derece AV blok
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,24 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: idioventriküler ritim
Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.
Beş adım
1. Hız: R–R = 44 küçük kare, 1500 ÷ 44 ≈ dakikada 34.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,76 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,20 sn, geniş (0,12 sn veya daha fazla) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.
Yorum
idioventriküler ritim
Cevap
idioventriküler ritim
İdioventriküler ritim bir kaçış ritmidir: üstlerindeki uyarı merkezleri yetersiz kaldığı için ventriküller görevi devralır.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NNT = 18
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Olay hızları
EER = 51/930 = 0,05484
CER = 74/670 = 0,1104
Tedavi edilmesi gereken sayı
ARR = 0,1104 − 0,05484 = 0,05561
NNT = 1/0,05561 = 17,98 → 18
Cevap
NNT = 18
18 hastanın tedavi edilmesi yaklaşık bir olayı önler.
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NPV = 99,9 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.