Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Femur başı hangi yapıyla eklem yapar?

  1. AObturator foramen
  2. BGlenoid boşluk
  3. CTrokanter major
  4. DAsetabulum
2.İnsan anatomisiZor

Aksiller lenf nodu ameliyatından sonra hasta duvara doğru ittiğinde skapulası göğüs duvarından dışarı çıkıyor. Hangi sinir hasar görmüştür?

  1. AAksiller sinir
  2. BTorakodorsal sinir
  3. CSupraskapular sinir
  4. DUzun torasik sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta

Ağır karaciğer hastalığında olduğu gibi düşük plazma albümini esas olarak neden ödeme yol açar?

  1. AKapiller hidrostatik basınç düşer
  2. BPlazma onkotik basıncı düşer
  3. CKapillerler geçirimsiz hâle gelir
  4. DLenfatik drenaj artar
4.İnsan fizyolojisiZor

Birkaç gün süren inatçı mide içeriği kusmasından sonra en olası asit-baz bozukluğu hangisidir?

  1. AMetabolik asidoz
  2. BSolunumsal alkaloz
  3. CSolunumsal asidoz
  4. DMetabolik alkaloz
5.MikrobiyolojiOrta

Streptococcus pneumoniae'nin temel virülans faktörü ve aşılarının hedefi nedir?

  1. AEndosporları
  2. BKolera benzeri toksini
  3. CPolisakkarit kapsülü
  4. DFlagellaları
6.MikrobiyolojiZor

Hangi özellik ekzotoksinlerin çoğunu endotoksinden ayırır?

  1. AEkzotoksinler ısıya dayanıklı lipitlerdir
  2. BEkzotoksinler Gram negatif dış zarın lipopolisakkaritleridir
  3. CEkzotoksinler proteindir ve toksoid aşılara dönüştürülebilir
  4. DEkzotoksinler yalnızca bakteriler öldüğünde salınır
7.FarmakolojiOrta

Why is aspirin avoided in children and teenagers with viral illnesses such as flu or chickenpox?

  1. AIt is linked to Reye's syndrome, which harms the liver and brain
  2. BIt stops the vaccine from working
  3. CIt causes grey baby syndrome
  4. DIt causes severe, permanent hearing loss in young children
8.FarmakolojiZor

A patient taking dabigatran has a life-threatening bleed. Which specific reversal agent is used?

  1. AProtamine sulfate
  2. BVitamin K
  3. CAndexanet alfa
  4. DIdarucizumab
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 148 mmol/L, glukoz 9,1 mmol/L ve üre 15,2 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 148 mmol/Lglukoz 9,1 mmol/Lüre 15,2 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 85 mmHg (11,3 kPa) ve PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 28%PaO₂ 85 mmHg (11,3 kPa)PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV bloksinüs taşikardisisinüs bradikardisijunctional ritim

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2sinüs taşikardisi
  3. 3sinüs bradikardisi
  4. 4junctional ritim
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal fibrilasyonatriyal flutter, 4:1 iletiventriküler fibrilasyonventriküler taşikardi

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal fibrilasyon
  2. 2atriyal flutter, 4:1 ileti
  3. 3ventriküler fibrilasyon
  4. 4ventriküler taşikardi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi205595800abkontrol106224330cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 800 hasta yeni bir tedavi, 330 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Tedaviyle olayın göreli riskini RR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

tedavi: 205/800kontrol: 106/330
RR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
p (%)PPV (%)5%PPV = ?100

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %82 ve özgüllüğü %90. Prevalansın %5 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 82%Sp = 90%p = 5%
PPV = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Asetabulum

Cevap neden bu

Asetabulum kalça kemiğinin ilium, iskium ve pubisin oluşturduğu kap biçimli yuvasıdır. Glenoid boşluk ise omuzun yuvasıdır.

Cevap

D · Asetabulum
2.İnsan anatomisi

Cevap: D · Uzun torasik sinir

Cevap neden bu

Uzun torasik sinir, skapulayı göğüs duvarına karşı tutan serratus anterioru uyarır. Hasarı kanatlı skapulaya yol açar.

Cevap

D · Uzun torasik sinir
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Plazma onkotik basıncı düşer

Cevap neden bu

Albümin, sıvıyı kapillerlere geri çeken plazma onkotik basıncının çoğunu oluşturur. Düştüğünde daha fazla sıvı dokularda kalır.

Cevap

B · Plazma onkotik basıncı düşer
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Metabolik alkaloz

Cevap neden bu

Kusma HCl'yi uzaklaştırır ve midenin asit salgısı kanda bikarbonat bırakır. Hacim kaybı ve düşük potasyum alkalozun sürmesine yardımcı olur.

Cevap

D · Metabolik alkaloz
5.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Polisakkarit kapsülü

Cevap neden bu

Kapsül S. pneumoniae'yi fagositozdan korur. Çok sayıda kapsül tipi vardır ve pnömokok aşıları en sık görülenlerin kapsül polisakkaritlerini içerir.

Cevap

C · Polisakkarit kapsülü
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Ekzotoksinler proteindir ve toksoid aşılara dönüştürülebilir

Cevap neden bu

Ekzotoksinler özgül etkileri olan, çoğu zaman çok güçlü salgılanan proteinlerdir; birçoğu toksoide inaktive edilebilir. Endotoksin lipopolisakkarittir, ısıya daha dayanıklıdır ve toksoide dönüştürülemez.

Cevap

C · Ekzotoksinler proteindir ve toksoid aşılara dönüştürülebilir
7.Farmakoloji

Cevap: A · It is linked to Reye's syndrome, which harms the liver and brain

Cevap neden bu

Aspirin given during viral infections in young people is associated with Reye's syndrome, causing acute encephalopathy and liver failure. Paracetamol or ibuprofen is used for fever instead.

Cevap

A · It is linked to Reye's syndrome, which harms the liver and brain
8.Farmakoloji

Cevap: D · Idarucizumab

Cevap neden bu

Idarucizumab is an antibody fragment that binds dabigatran. Andexanet alfa reverses factor Xa inhibitors, protamine reverses heparin, and vitamin K reverses warfarin.

Cevap

D · Idarucizumab
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 320 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·148 + 9,1 + 15,2 = 320,3 ≈ 320 mOsm/kg

Cevap

Osm = 320 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 77,14 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,28·713 − 30/0,8 = 199,6 − 37,5 = 162,1 mmHg

Gradyan

A–a = 162,1 − 85 = 77,14 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 77,14 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: birinci derece AV blok

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 25 küçük kare, 1500 ÷ 25 ≈ dakikada 60.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,00 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,26 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

birinci derece AV blok

Cevap

birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler fibrilasyon

Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.

Beş adım

1. Hız: sayılabilir ventrikül hızı yok.
2. Ritim: kaotik, tekrar eden bir örüntü yok.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: QRS kompleksi yok.

Yorum

ventriküler fibrilasyon

Cevap

ventriküler fibrilasyon

Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: RR = 0,8

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 205/800 = 0,2562
CER = 106/330 = 0,3212

Göreli risk

RR = 0,2562/0,3212 = 0,7978 ≈ 0,8

Cevap

RR = 0,8
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: PPV = 30,1 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)

Se·p = 0,82·0,05 = 0,041
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,1·0,95 = 0,095

Pozitif prediktif değer

PPV = 0,041/(0,041 + 0,095) = 0,3015 ≈ 30,1%

Cevap

PPV = 30,1%

Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences