pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Dirseğin ana ekstansör kası hangisidir?
ATriceps brachii
BBrakiyalis
CBiceps brachii
DKorakobrakiyalis
2.İnsan anatomisiZor
Duktus torasikus lenfi genellikle kana nerede boşaltır?
ASağ subklavyen ve sağ internal juguler venlerin birleşim yerinde
BSol subklavyen ve sol internal juguler venlerin birleşim yerinde
CBöbrekler düzeyinde vena kava inferiorda
DDoğrudan sağ kulakçıkta
3.İnsan fizyolojisiOrta
Kalp debisi, kalp hızının neyle çarpımına eşittir?
AKan basıncı
BPeriferik direnç
CAtım hacmi
DEjeksiyon fraksiyonu
4.İnsan fizyolojisiZor
Henle kulpunun kalın çıkan kolundaki hangi taşıyıcı medüller konsantrasyon gradyanını oluşturmada kilit rol oynar?
AEpitelyal sodyum kanalı (ENaC)
BNa⁺–K⁺–2Cl⁻ ortak taşıyıcısı (NKCC2)
CSodyum-glukoz ortak taşıyıcısı (SGLT2)
DAkuaporin-2 su kanalları
5.MikrobiyolojiOrta
Hangi organizma cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyona neden olan Gram negatif bir diplokoktur?
ANeisseria gonorrhoeae
BChlamydia trachomatis
CTrichomonas vaginalis
DTreponema pallidum
6.MikrobiyolojiZor
Boğaz ağrısı, ateş ve şiş lenf düğümleri olan genç bir erişkine amoksisilin veriliyor ve yaygın bir döküntü gelişiyor. En olası enfeksiyon hangisidir?
AEpstein–Barr virüsünün neden olduğu enfeksiyöz mononükleoz
BSuçiçeği
CStreptokokal tonsillit
DKızamık
7.FarmakolojiOrta
A patient must mix regular (soluble) insulin and NPH (isophane) insulin in one syringe. What is the correct order?
ADraw up the cloudy NPH insulin first, then the clear regular insulin
BDraw them up in separate syringes, then mix them in a cup
CDraw up the clear regular insulin first, then the cloudy NPH insulin
DShake both vials hard, then draw them up in any order
8.FarmakolojiZor
A patient taking metoprolol is also started on verapamil. Which adverse effect is most likely?
ARebound tachycardia and hypertension
BHyperkalaemia and muscle weakness
CSevere bradycardia and heart block
DHypoglycaemia and weight gain
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 128 mmol/L, glukoz 15,6 mmol/L ve üre 19,3 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 128 mmol/Lglukoz 15,6 mmol/Lüre 19,3 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 81 mmHg (10,8 kPa) ve PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1supraventriküler taşikardi (SVT)
2sinüs taşikardisi
3ventriküler taşikardi
4atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 190 hasta yeni bir tedavi, 250 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Tedaviyle olayın göreli riskini RR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
tedavi: 16/190kontrol: 53/250
RR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %70 ve özgüllüğü %83 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %2. Testin kaçırdığı, hastalığı olan kaç kişi vardır (yanlış negatifler, FN)?
N = 10 000p = 2%Se = 70%Sp = 83%
FN =
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: A · Triceps brachii
Cevap neden bu
Triceps brachii ulnanın olekranonuna yapışır ve dirseği açar. Biceps ve brakiyalis dirsek fleksörleridir.
Cevap
A · Triceps brachii
2.İnsan anatomisi
Cevap: B · Sol subklavyen ve sol internal juguler venlerin birleşim yerinde
Cevap neden bu
Duktus torasikus her iki bacağın, karnın ve üst vücudun sol tarafının lenfini sol venöz açıya boşaltır. Sağ lenfatik kanal geri kalanını sağ venöz açıya boşaltır.
Cevap
B · Sol subklavyen ve sol internal juguler venlerin birleşim yerinde
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Atım hacmi
Cevap neden bu
KD = KH × AH. Dinlenmede yaklaşık 70 atım/dk × 70 mL ≈ 5 L/dk.
Cevap
C · Atım hacmi
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: B · Na⁺–K⁺–2Cl⁻ ortak taşıyıcısı (NKCC2)
Cevap neden bu
NKCC2, Na⁺, K⁺ ve Cl⁻'yi su olmadan tübülden interstisyuma taşır ve medüller gradyanı oluşturur. Furosemid gibi kıvrım diüretikleri onu bloke eder.
Cevap
B · Na⁺–K⁺–2Cl⁻ ortak taşıyıcısı (NKCC2)
5.Mikrobiyoloji
Cevap: A · Neisseria gonorrhoeae
Cevap neden bu
Neisseria gonorrhoeae, çoğu zaman nötrofillerin içinde, çiftler hâlinde Gram negatif koklar olarak görülür. Treponema bir spiroket, Chlamydia hücre içi bir bakteri, Trichomonas ise bir protozoondur.
Cevap
A · Neisseria gonorrhoeae
6.Mikrobiyoloji
Cevap: A · Epstein–Barr virüsünün neden olduğu enfeksiyöz mononükleoz
Cevap neden bu
Öpücük hastalığına EBV neden olur. Hastalık sırasında amoksisilin verilen birçok hastada döküntü gelişir. Neden viral olduğu için antibiyotikler yardımcı olmaz.
Cevap
A · Epstein–Barr virüsünün neden olduğu enfeksiyöz mononükleoz
7.Farmakoloji
Cevap: C · Draw up the clear regular insulin first, then the cloudy NPH insulin
Cevap neden bu
Drawing up regular insulin first prevents NPH from contaminating the regular insulin vial. NPH is gently rolled, not shaken, to mix it.
Cevap
C · Draw up the clear regular insulin first, then the cloudy NPH insulin
8.Farmakoloji
Cevap: C · Severe bradycardia and heart block
Cevap neden bu
Beta blockers and non-dihydropyridine calcium channel blockers (verapamil, diltiazem) both slow heart rate and AV conduction. Together they can cause severe bradycardia, heart block and heart failure.
Cevap
C · Severe bradycardia and heart block
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 291 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·128 + 15,6 + 19,3 = 290,9 ≈ 291 mOsm/kg
Cevap
Osm = 291 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 82,39 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Beş adım
1. Hız: R–R = 9 küçük kare, 1500 ÷ 9 ≈ dakikada 167.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,36 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; bu hızda QRS komplekslerinin veya T dalgalarının içinde gizlenmiştir.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında), dolayısıyla ritim karıncıkların üstünden başlıyor.
Yorum
supraventriküler taşikardi (SVT)
Cevap
supraventriküler taşikardi (SVT)
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QRS süresi
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,12 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
İlk anormal adım
QRS süresi → geniş QRS’li sinüs ritmi
Cevap
QRS süresi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: RR = 0,4
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Olay hızları
EER = 16/190 = 0,08421
CER = 53/250 = 0,212
Göreli risk
RR = 0,08421/0,212 = 0,3972 ≈ 0,4
Cevap
RR = 0,4
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: FN = 60
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.