pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Midenin hangi bölümü onikiparmak bağırsağına bağlanır?
AFundus
BKardiya
CPilor
DGövde (korpus)
2.İnsan anatomisiZor
İdrar toplayıcı kanallardan çıktıktan sonra bu yapılardan hangi sırayla geçer?
ABüyük kaliks, küçük kaliks, böbrek pelvisi, üreter
BKüçük kaliks, büyük kaliks, böbrek pelvisi, üreter
CBöbrek pelvisi, küçük kaliks, büyük kaliks, üreter
DKüçük kaliks, böbrek pelvisi, büyük kaliks, üreter
3.İnsan fizyolojisiOrta
Oksijen-hemoglobin ayrışma eğrisi neden S şeklindedir?
AOksijen yüksek kısmi basınçta plazmada daha iyi çözünür
BBir oksijenin bağlanması sonrakinin daha kolay bağlanmasını sağlar
CHemoglobin yalnızca bir oksijen molekülü bağlayabilir
DAlyuvarlar oksijen aldıkça boyut değiştirir
4.İnsan fizyolojisiZor
Uzun süreli aort stenozunda sol ventrikül nasıl uyum sağlar?
ADilatasyonla birlikte duvarın incelmesi
BKapak ventrikülün parçası olmadığı için değişiklik olmaz
CDaha kalın bir duvarla konsantrik hipertrofi
DDaha az iş nedeniyle kasın atrofisi
5.MikrobiyolojiOrta
Tetanoz ve difteri aşıları toksoiddir. Bu ne anlama gelir?
AYalnızca bakteri DNA'sı içerirler
BToksin üretemeyen canlı bakteriler içerirler
CToksine karşı pasif bağışıklık sağlayan hazır antikorlar içerirler
DHâlâ bağışıklık yanıtını tetikleyen inaktive bir toksin içerirler
6.MikrobiyolojiZor
HIV gibi retrovirüsler genomlarını konak DNA'sına nasıl kopyalar?
AKonağın DNA polimerazı RNA'yı yardımsız kopyalar
BViral DNA doğrudan konağın RNA polimerazıyla kopyalanır
CTers transkriptaz viral RNA'dan DNA yapar, integraz onu yerleştirir
DViral RNA ribozomlar tarafından DNA'ya çevrilir
7.FarmakolojiOrta
Which statement about allopurinol is correct?
AIt is taken only during an acute attack and stopped as soon as the pain settles
BIt works within an hour to relieve joint pain
CIt lowers uric acid over time and does not relieve the pain of an acute attack
DIt increases uric acid production to flush out crystals
8.FarmakolojiZor
Yakın zamanda haloperidole başlanan bir hastada yüksek ateş, "kurşun boru" tipi kas rijiditesi, konfüzyon ve çok yüksek kreatin kinaz gelişiyor. En olası tanı nedir?
AAkut distoni
BNöroleptik malign sendrom
CAnesteziye bağlı malign hipertermi
DSerotonin sendromu
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 12 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %35 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 59 mmHg (7,9 kPa) ve PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII şeridi, bir duraklamalı sinüs ritmini gösteriyor. Duraklama boyunca R–R aralığı olan duraklama değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
duraklama = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Monitörle izlenen bir hasta yanıtsız ve normal nefes almıyor halde bulunuyor, karotis nabzı alınamıyor. Monitör bu organize ritmi gösteriyor. Bu duruma ne denir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1asistoli
2ventriküler fibrilasyon
3nabızsız elektriksel aktivite (PEA)
4normal sinüs ritmi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir olgu-kontrol çalışması, hastalığı olan 320 hastayı (olgular) ve hastalığı olmayan 420 kişiyi (kontroller) karşılaştırıyor. Tablo, her grupta kaç kişinin bir risk etkenine maruz kaldığını gösteriyor. Maruziyet için odds oranını OR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
a = 222b = 181c = 98d = 239
OR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %15. Duyarlılığı %62 ve özgüllüğü %96 olan bir test negatiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Cevap: B · Küçük kaliks, büyük kaliks, böbrek pelvisi, üreter
Cevap neden bu
Toplayıcı kanallar böbrek papillalarında küçük kalikslere açılır; bunlar birleşip büyük kaliksleri oluşturur, onlar da böbrek pelvisine, ardından üretere boşalır.
Cevap
B · Küçük kaliks, büyük kaliks, böbrek pelvisi, üreter
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: B · Bir oksijenin bağlanması sonrakinin daha kolay bağlanmasını sağlar
Cevap neden bu
Hemoglobin kooperatif bağlanma gösterir: bağlanan her O₂ kalan bölgelerin afinitesini artırır ve sigmoid bir eğri ortaya çıkar.
Cevap
B · Bir oksijenin bağlanması sonrakinin daha kolay bağlanmasını sağlar
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Daha kalın bir duvarla konsantrik hipertrofi
Cevap neden bu
Basınç yükü, duvar gerilimini normal tutmak için ventrikül duvarının kalınlaşmasına (konsantrik hipertrofi) yol açar. Yetersizlikte olduğu gibi hacim yükü ise bunun yerine dilatasyona neden olur.
Cevap
C · Daha kalın bir duvarla konsantrik hipertrofi
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Hâlâ bağışıklık yanıtını tetikleyen inaktive bir toksin içerirler
Cevap neden bu
Toksoid, zararsız ama hâlâ antijenik olacak şekilde (örneğin formaldehitle) işlenmiş bir toksindir. Bağışıklık sistemi gerçek toksini nötralize eden antikorlar üretir.
Cevap
D · Hâlâ bağışıklık yanıtını tetikleyen inaktive bir toksin içerirler
6.Mikrobiyoloji
Cevap: C · Ters transkriptaz viral RNA'dan DNA yapar, integraz onu yerleştirir
Cevap neden bu
Ters transkriptaz RNA genomunu DNA'ya çevirir; integraz bu DNA'yı provirüs olarak konak genomuna yerleştirir. Her iki enzim de ilaç hedefidir.
Cevap
C · Ters transkriptaz viral RNA'dan DNA yapar, integraz onu yerleştirir
7.Farmakoloji
Cevap: C · It lowers uric acid over time and does not relieve the pain of an acute attack
Cevap neden bu
Allopurinol reduces urate production and is taken daily to prevent attacks. Acute attacks are treated with NSAIDs, colchicine or corticosteroids, and a new rash on allopurinol must be reported.
Cevap
C · It lowers uric acid over time and does not relieve the pain of an acute attack
8.Farmakoloji
Cevap: B · Nöroleptik malign sendrom
Cevap neden bu
Nöroleptik malign sendrom dopamin antagonistlerinden sonra günler içinde, kurşun boru rijiditesi, ateş ve yüksek CK ile gelişir. Serotonin sendromu daha hızlı gelişir ve klonus ile hiperrefleksi içerir.
Cevap
B · Nöroleptik malign sendrom
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 26 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·12 + 8 = 26 mmHg
menzil: 24–28 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 26 mmHg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 115,5 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Ölçün
Duraklama boyunca R’den R’ye 35 küçük kare
Dönüştür
duraklama = 35 × 0,04 s = 1,4 s
P–P ile karşılaştırın
1,40 ÷ 0,84 ≈ 1,7 P–P döngüsü, tam sayı değil
Cevap
duraklama = 1,4 s
Duraklamada P dalgası görünmüyor ve duraklama P–P döngülerinin tam katı değil: sinüs arresti. Tam iki veya üç döngülük bir duraklama sinüs çıkış blokunu düşündürürdü.
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: nabızsız elektriksel aktivite (PEA)
Nabızsız elektriksel aktivite (PEA): PEA bir şeritte görülemez. Monitör organize elektriksel aktivite gösterir (VF, VT veya asistoli dışında bir ritim) ancak hastanın palpe edilebilir nabzı yoktur; bu nedenle hasta kontrol edilerek tanınır. Erişkin resüsitasyon kılavuzlarında PEA ve asistoli şok verilemeyen kalp durması ritimleridir: yüksek kaliteli CPR, mümkün olan en kısa sürede epinefrin ve geri döndürülebilir nedenlerin araştırılması (Hs ve Ts: hipovolemi, hipoksi, tansiyon pnömotoraks ve kardiyak tamponad gibi). VF ve nabızsız VT şok verilebilen ritimlerdir.
Şeridin gösterdiği
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,14 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
normal sinüs ritmi
Hastanın gösterdiği
organize elektriksel aktiviteye rağmen nabız yok: nabızsız elektriksel aktivite (PEA), şok verilemeyen bir kalp durması ritmi
Cevap
nabızsız elektriksel aktivite (PEA)
Cevap
nabızsız elektriksel aktivite (PEA)
PEA yatak başında tanınır, asla yalnızca şeritten değil. Bu bir sınav alıştırmasıdır, klinik rehber değildir.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: OR = 2,99
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Maruziyet odds’u
olgu: 222/98 = 2,265
kontroller: 181/239 = 0,7573
Odds oranı
OR = (222·239)/(181·98) = 2,991 ≈ 2,99
Cevap
OR = 2,99
OR 1’in üzerinde: maruziyet olgular arasında daha yaygındır.
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: p′ = 6,5 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.