Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Hangi damarlar oksijenli kanı akciğerlerden kalbe taşır?

  1. AVena kavalar
  2. BPulmoner venler
  3. CBronşiyal arterler
  4. DPulmoner arterler
2.İnsan anatomisiZor

Portal hipertansiyonda özofagus varisleri hangi portosistemik anastomozda oluşur?

  1. ASuperior rektal ve orta rektal venler arasında
  2. BSplenik ven ile sol renal ven arasında
  3. CSol gastrik ven ile azigos veninin özofageal dalları arasında
  4. DParaumbilikal venler ile epigastrik venler arasında
3.İnsan fizyolojisiOrta

Arter kanının normal pH aralığı nedir?

  1. A7,50 ile 7,65
  2. B7,35 ile 7,45
  3. C7,00 ile 7,20
  4. D6,80 ile 7,00
4.İnsan fizyolojisiZor

Yüksek irtifada günler ile haftalar içinde hangi uyum gelişir?

  1. AOksijen tasarrufu için daha düşük ventilasyon
  2. BBöbrekte artmış bikarbonat tutulumu
  3. CHematokritte düşüş
  4. DDaha yüksek eritropoietin düzeyleri ve daha fazla alyuvar
5.MikrobiyolojiOrta

Kuluçka dönemi nedir?

  1. ABir kültürün laboratuvarda ihtiyaç duyduğu süre
  2. BEnfeksiyon ile ilk belirtiler arasındaki süre
  3. CHastanın başkalarına bulaştırıcı kaldığı süre
  4. DBir antibiyotiğin etki etmesi için geçen süre
6.MikrobiyolojiZor

Bir kişi neden birçok kez grip olabilir de kızamığa genellikle yalnızca bir kez yakalanır?

  1. AGrip, enfeksiyondan sonra oluşan bellek hücrelerine saldırıp onları yok eder
  2. BKızamığa bir bakteri neden olur
  3. CGrip virüsleri yüzey antijenlerini sık sık değiştirir
  4. DKızamık virüsünün yüzey antijeni yoktur
7.FarmakolojiOrta

Statinlerin hangi ciddi ama nadir advers etkisi hastalarca hemen bildirilmelidir?

  1. AAçıklanamayan kas ağrısı veya güçsüzlüğü
  2. BKuru öksürük
  3. CAyak bileği şişliği
  4. DAğızda metalik tat
8.FarmakolojiZor

During general anaesthesia with a volatile agent and suxamethonium (succinylcholine), a patient develops muscle rigidity, rising end-tidal CO2 and a fast-rising temperature. Which drug is the specific treatment?

  1. ANeostigmine
  2. BNaloxone
  3. CParacetamol
  4. DDantrolene
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,55PaCO₂mmHg354543HCO₃⁻mmol/L222636kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,55, PaCO₂ 43 mmHg (5,7 kPa) ve HCO₃⁻ 36 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,55PaCO₂ 43 mmHg (5,7 kPa)HCO₃⁻ 36 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %24 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 83 mmHg (11,1 kPa) ve PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 24%PaO₂ 83 mmHg (11,1 kPa)PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVsinüs aritmisiventriküler bigeminiPVK’lı sinüs ritmiatriyal fibrilasyon

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1sinüs aritmisi
  2. 2ventriküler bigemini
  3. 3PVK’lı sinüs ritmi
  4. 4atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVpace’li ritim, yakalama kaybıgeniş QRS’li sinüs ritmiidioventriküler ritimventriküler pace’li ritim

Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1pace’li ritim, yakalama kaybı
  2. 2geniş QRS’li sinüs ritmi
  3. 3idioventriküler ritim
  4. 4ventriküler pace’li ritim
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi201409610abkontrol86304390cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 610 hasta yeni bir tedavi, 390 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide bir yan etki görüldüğünü gösteriyor. Tedaviyle olayın göreli riskini RR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

tedavi: 201/610kontrol: 86/390
RR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
test öncesi25%test sonrası?p′LR+

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %25. Duyarlılığı %72 ve özgüllüğü %90 olan bir test pozitiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

test öncesi 25%Se = 72%Sp = 90%pozitiftir
p′ = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: B · Pulmoner venler

Cevap neden bu

Dört pulmoner ven oksijenli kanı sol kulakçığa boşaltır. Venlerin oksijeni azalmış kan taşıdığı kuralının ana istisnasıdırlar.

Cevap

B · Pulmoner venler
2.İnsan anatomisi

Cevap: C · Sol gastrik ven ile azigos veninin özofageal dalları arasında

Cevap neden bu

Özofagusun alt ucunda sol gastrik vendeki portal kan, azigos sistemine drene olan özofageal venlerdeki sistemik kanla buluşur. Yüksek portal basınç bu venleri genişletir.

Cevap

C · Sol gastrik ven ile azigos veninin özofageal dalları arasında
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · 7,35 ile 7,45

Cevap neden bu

Arter kanının pH'ı normalde 7,35–7,45'tir. 7,35'in altı asidemi, 7,45'in üstü alkalemidir.

Cevap

B · 7,35 ile 7,45
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Daha yüksek eritropoietin düzeyleri ve daha fazla alyuvar

Cevap neden bu

Hipoksi EPO'yu ve alyuvar üretimini uyararak oksijen taşıma kapasitesini artırır. Hiperventilasyon alkaloza neden olur; böbrekler bunu bikarbonat atarak telafi eder.

Cevap

D · Daha yüksek eritropoietin düzeyleri ve daha fazla alyuvar
5.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Enfeksiyon ile ilk belirtiler arasındaki süre

Cevap neden bu

Kuluçka dönemi maruziyetten belirtilerin başlamasına kadar sürer. Bazen enfeksiyon bu dönemde bile bulaştırılabilir.

Cevap

B · Enfeksiyon ile ilk belirtiler arasındaki süre
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Grip virüsleri yüzey antijenlerini sık sık değiştirir

Cevap neden bu

Grip virüsünün hemaglutinin ve nöraminidazı kayma (küçük mutasyonlar) ve sıçrama (yeniden çeşitlenme) ile değişir; bu yüzden eski antikorlar yeni suşları tanımayabilir. Kızamık antijenik olarak kararlıdır.

Cevap

C · Grip virüsleri yüzey antijenlerini sık sık değiştirir
7.Farmakoloji

Cevap: A · Açıklanamayan kas ağrısı veya güçsüzlüğü

Cevap neden bu

Statinler miyopatiye neden olabilir; bu nadiren böbrek hasarıyla seyreden rabdomiyolize ilerler. Açıklanamayan kas ağrısı, örneğin kreatin kinaz düzeyiyle, kontrol edilmelidir.

Cevap

A · Açıklanamayan kas ağrısı veya güçsüzlüğü
8.Farmakoloji

Cevap: D · Dantrolene

Cevap neden bu

Malignant hyperthermia is caused by uncontrolled calcium release from the sarcoplasmic reticulum. Dantrolene blocks this release, and the triggering agents are stopped at once.

Cevap

D · Dantrolene
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kompanse olmamış

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,55: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 43 mmHg: normal (35–45)
HCO₃⁻ 36 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 44,2–48,2 mmHg; dolayısıyla ölçülen 43 mmHg ek bir solunumsal alkaloz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

kompanse olmamış

Cevap

kompanse olmamış
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 49,37 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,24·713 − 31/0,8 = 171,1 − 38,75 = 132,4 mmHg

Gradyan

A–a = 132,4 − 83 = 49,37 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 49,37 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler bigemini

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 9 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 90.
2. Ritim: düzenli düzensiz, kısa ve uzun bir R–R dönüşümlü (0,40 sn ve 0,96 sn).
3. P dalgaları: her dar QRS’in öncesinde pozitif; erken geniş atımların öncesinde yok.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: sinüs atımlarında 0,10 sn; erken atımlar geniş (0,16 sn) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.

Yorum

ventriküler bigemini

Cevap

ventriküler bigemini
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler pace’li ritim

Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 22 küçük kare, 1500 ÷ 22 ≈ dakikada 68.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,88 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; her QRS’nin hemen öncesinde keskin bir pace sivri dalgası var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,16 sn, geniş ve her sivri dalgayı bir QRS izliyor (yakalama).

Yorum

ventriküler pace’li ritim

Cevap

ventriküler pace’li ritim

Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: RR = 1,49

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 201/610 = 0,3295
CER = 86/390 = 0,2205

Göreli risk

RR = 0,3295/0,2205 = 1,494 ≈ 1,49

Cevap

RR = 1,49
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: p′ = 70,6 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Olabilirlik oranı

LR+ = 0,72/(1 − 0,9) = 7,2

Test öncesi odds

0,25/(1 − 0,25) = 0,3333

Test sonrası odds

0,3333·7,2 = 2,4

Test sonrası olasılık

p′ = 2,4/(1 + 2,4) = 0,7059 ≈ 70,6%

Cevap

p′ = 70,6%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences