pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Sol karıncığın ön duvarının büyük kısmını ve interventriküler septumun ön bölümünü hangi arter besler?
AArka inen arter
BSol ön inen arter
CSirkumfleks arter
DSağ koroner arter
2.İnsan anatomisiZor
Boyna traksiyon uygulanan zor bir doğumdan sonra bebeğin kolu yanda sarkıyor, içe rotasyonda ve önkol pronasyonda ("garson bahşişi" pozisyonu). Brakiyal pleksusun hangi bölümü yaralanmıştır?
AÜst trunkus (C5–C6)
BMedial kord
CPosterior kord
DAlt trunkus (C8–T1)
3.İnsan fizyolojisiOrta
EKG'deki QRS kompleksi neyi gösterir?
AAtriyum depolarizasyonu
BAtriyum repolarizasyonu
CVentrikül depolarizasyonu
DVentrikül repolarizasyonu
4.İnsan fizyolojisiZor
Otto Loewi'nin klasik deneyinde vagusu uyarılmış bir kurbağa kalbinden alınan sıvı ikinci bir kalbi yavaşlattı. Bu neyi gösterdi?
ASinir uyarıları sıvı içinde doğrudan elektrik olarak yayılır
BVagus siniri kalbi hızlandırır
CKalp hiçbir sinir desteği olmadan atar
DSinirler sinyallerini hedeflerine bir kimyasal salarak iletir
5.MikrobiyolojiOrta
Hangi enfeksiyon geniş spektrumlu antibiyotik kullanımının tipik bir komplikasyonudur ve şiddetli ishale yol açar?
AClostridioides difficile enfeksiyonu
BSalmonella enfeksiyonu
CHelicobacter pylori enfeksiyonu
DHepatit A
6.MikrobiyolojiZor
Chlamydia trachomatis neden agarda rutin kültür yerine genellikle nükleik asit amplifikasyon testleriyle tanınır?
ASıradan besiyerlerinde üreyemeyen zorunlu hücre içi bir bakteridir
BAgar plaklarında üreyemeyecek kadar büyüktür
CBir virüstür ve DNA'sı yoktur
DOksijen varlığında hemen ölür
7.FarmakolojiOrta
Why should loperamide usually be avoided in bloody diarrhoea with fever?
ALoperamide causes severe hypertension when there is an infection
BSlowing the gut may keep bacteria and toxins in the bowel longer
CLoperamide makes the bleeding worse by blocking platelets
DLoperamide is an antibiotic that causes resistance
8.FarmakolojiZor
A patient has a serum potassium of 7,0 mmol/L (mEq/L) and peaked T waves on the ECG. Which drug is given first to protect the heart?
AIntravenous calcium gluconate
BOral potassium chloride
COral sodium polystyrene sulfonate
DIntravenous furosemide
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,21, PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,21PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach) gösteriyor. İletilmeyen P dalgası dahil, Grup başına P dalgası sayısı kaçtır (n:(n − 1) bloktaki n)?
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
Grup başına P dalgası =
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir kohortta insan grupları farklı sürelerde izlendi (tabloya bakın: her biri için kişi sayısı ve izlem yılı). İzlem sırasında 31 yeni olgu görüldü. İnsidans hızını IR 1000 kişi-yılda bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
70 × 1,5 yıl520 × 2 yıl31 yeni olgu
IR = 1000 kişi-yılda
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). İlaç olmadan hastaların %35’inde bir yıl içinde belirli bir yan etki görülüyor. İlaç bu riski GR = 2,21 göreli riskiyle artırıyor. Zarar görmek için gereken sayıyı NNH bulun: bir hastada ek olarak yan etki görülmesi için kaç hasta ilacı bir yıl kullanmalıdır? Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.
kontrol 35%RR = 2,21
NNH =
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: B · Sol ön inen arter
Cevap neden bu
Sol ön inen (anterior interventriküler) arter sol karıncığın ön yüzünü ve septumun ön üçte ikisini besler. Tıkanması anterior infarktüse yol açar.
Cevap
B · Sol ön inen arter
2.İnsan anatomisi
Cevap: A · Üst trunkus (C5–C6)
Cevap neden bu
Erb felci, üst trunkusun (C5–C6) gerilmesi sonucu gelişir ve deltoid, dış rotatorlar ve bicepsi felç eder. Alt trunkus yaralanması (Klumpke) ise bunun yerine elin küçük kaslarını etkiler.
Cevap
A · Üst trunkus (C5–C6)
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Ventrikül depolarizasyonu
Cevap neden bu
P dalgası atriyum depolarizasyonu, QRS ventrikül depolarizasyonu, T dalgası ventrikül repolarizasyonudur. Atriyum repolarizasyonu QRS içinde gizlenir.
Cevap
C · Ventrikül depolarizasyonu
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · Sinirler sinyallerini hedeflerine bir kimyasal salarak iletir
Cevap neden bu
Sıvı, daha sonra asetilkolin olarak tanımlanan "Vagusstoff"u taşıyordu. Bu, kimyasal nörotransmisyonun ilk açık kanıtıydı.
Cevap
D · Sinirler sinyallerini hedeflerine bir kimyasal salarak iletir
5.Mikrobiyoloji
Cevap: A · Clostridioides difficile enfeksiyonu
Cevap neden bu
Antibiyotikler normal bağırsak bakterilerini öldürür ve toksin üreten C. difficile'nin aşırı çoğalmasına izin verir. Sporları alkollü jelle ölmez, bu yüzden su ve sabunla el yıkamak gerekir.
Cevap
A · Clostridioides difficile enfeksiyonu
6.Mikrobiyoloji
Cevap: A · Sıradan besiyerlerinde üreyemeyen zorunlu hücre içi bir bakteridir
Cevap neden bu
Chlamydia yalnızca konak hücrelerin içinde çoğalır; bu yüzden agarda üretilemez. İdrar veya sürüntülerde PCR gibi NAAT'ler duyarlıdır ve standart tanı testidir.
Cevap
A · Sıradan besiyerlerinde üreyemeyen zorunlu hücre içi bir bakteridir
7.Farmakoloji
Cevap: B · Slowing the gut may keep bacteria and toxins in the bowel longer
Cevap neden bu
In dysentery or suspected C. difficile infection, antimotility drugs may prolong illness and increase complications such as toxic megacolon. The cause is assessed and fluids are replaced first.
Cevap
B · Slowing the gut may keep bacteria and toxins in the bowel longer
8.Farmakoloji
Cevap: A · Intravenous calcium gluconate
Cevap neden bu
IV calcium stabilises the myocardial cell membrane within minutes and reduces the risk of arrhythmia. Other treatments then shift potassium into cells (insulin with glucose) or remove it from the body.
Cevap
A · Intravenous calcium gluconate
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 20,2 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|21 − 40| = 19 mmHg → 1,9 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 2·1,9 = 20,2 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 20,2 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3 = 27 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3 = 34,5 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 27 mmol/L → akut
Cevap
akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QTc = 0,435 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QT = 11,5 × 0,04 = 0,46 s
RR = 28 × 0,04 = 1,12 s
Bazett formülü
QTc = 0,46/√1,12 = 0,46/1,058 = 0,435 s
Cevap
QTc = 0,435 s
Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (435 ms)
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: Grup başına P dalgası = 4
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
P dalgalarını sırayla işaretleyin
P–P = 0,88 sn, düzenli; her 4 P dalgasından biri iletilmiyor
Her gruptaki PR
PR₁ = 0,20 s, PR₂ = 0,34 s, PR₃ = 0,42 s
Cevap
Grup başına P dalgası = 4
4:3 Wenckebach bloğu.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: IR = 27,1 1000 kişi-yılda
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Kişi-yıl
PY = 70·1,5 + 520·2 = 1145
İnsidans hızı
IR = 31/1145·1000 = 27,1 1000 kişi-yılda
Cevap
IR = 27,1 1000 kişi-yılda
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NNH = 3
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.