pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
How is a patient usually positioned for a thoracentesis?
ASitting upright and leaning forward over a table
BFlat on the back with the legs raised
CProne with the arms by the sides
DLying on the affected side with the head down
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with a confirmed pulmonary embolism has BP 78/50 mmHg despite fluids, and the right ventricle is dilated on echocardiography. Which treatment is most likely?
ACompression stockings and bed rest
BOral apixaban only, started next week
CSystemic thrombolysis
DAn inhaled bronchodilator
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
An 82-year-old taking apixaban fell three weeks ago. Since then their family has noticed increasing confusion and headaches. Which condition is most likely?
ASubarachnoid haemorrhage from an aneurysm
BNormal ageing with mild memory loss
CChronic subdural haematoma
DAcute extradural haematoma
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
The night after hip surgery, an 84-year-old becomes suddenly confused and tries to pull out their IV line. What is the most appropriate first step?
ALook for causes such as low oxygen, pain, retention or infection
BAsk for a strong sedative so that the patient can sleep
CApply wrist restraints to protect the IV line
DTell the family that this is the start of dementia
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is a gastrostomy tube with an internal bumper usually advanced and rotated regularly once the tract has healed?
ATo stop the inner bumper becoming buried in the stomach wall
BTo remove any feed left in the stomach
CTo check that the patient is still hungry
DTo make the tube longer as the patient grows or gains weight
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
An older patient with atrial fibrillation has sudden severe abdominal pain, but the abdomen is soft with little tenderness. Lactate is raised. What should the nurse suspect?
AMuscle strain from coughing
BSimple constipation
CIrritable bowel syndrome
DAcute mesenteric ischaemia
7.Klinik hemşirelikOrta
Which side effect is common when a patient starts taking metformin?
AHypoglycaemia in most patients who take it
BRapid weight gain
CSevere headache
DNausea, abdominal discomfort or diarrhoea
8.Klinik hemşirelikZor
A patient going home after chemotherapy is taught about infection. Which statement shows a need for further teaching?
A"I will check my temperature if I feel unwell or shivery at home."
B"I will phone the helpline if I have a fever or shivering."
C"If I get a temperature, I'll take paracetamol and wait until my next clinic."
D"I will wash my hands well before eating and after using the toilet."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with chronic kidney disease has a magnesium of 3,8 mEq/L (1,9 mmol/L). Which product is the most likely cause?
AMagnesium-containing laxatives or antacids
BProton pump inhibitors taken long term
CLoop diuretics such as furosemide
DExcess alcohol use over many years
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A healthy woman at 10 weeks of pregnancy has a slightly low TSH with a normal free T4 and no symptoms. What is the most likely explanation?
AShe has pituitary failure from the pregnancy
BShe has developed Graves disease in pregnancy
ChCG stimulates the thyroid in early pregnancy
DThe result shows severe primary hypothyroidism
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 51 mmHg (6,8 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 1 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal fibrilasyon
2PVK’lı sinüs ritmi
3atriyal flutter, 4:1 ileti
4sinüs aritmisi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient has a serum potassium of 6,8 mEq/L. Which action comes first?
AGive the patient’s scheduled potassium supplement
BRecheck the level next week
CPlace the patient on a cardiac monitor
DEncourage foods high in potassium
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Hemşire hangi hastanın planlanan taburculuğunu sorgulamalıdır?
AStabil alçısı olan ve koltuk değnekleriyle güvenle yürüyen hasta
BFıtık onarımı sonrası idrar yapan ve yemek yiyen hasta
COral antibiyotiklerle 48 saattir ateşsiz olan pnömonili hasta
DAmeliyattan iki gün sonra yeni kalp hızı 112/dk ve ateşi 38,4 °C olan hasta
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Sitting upright and leaning forward over a table
Cevap neden bu
Sitting upright and leaning forward on a bedside table widens the intercostal spaces at the back and lets the fluid settle at the base. If the patient cannot sit, lying on the unaffected side may be used.
Cevap
A · Sitting upright and leaning forward over a table
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Systemic thrombolysis
Cevap neden bu
A PE causing sustained hypotension is high-risk and usually treated with thrombolysis to dissolve the clot quickly, unless contraindicated, when surgical or catheter removal may be used. Stable patients are usually treated with anticoagulation alone.
Cevap
C · Systemic thrombolysis
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Chronic subdural haematoma
Cevap neden bu
Older people have brain atrophy that stretches the bridging veins, and anticoagulants increase bleeding. A slow venous bleed can cause gradual confusion, headache or weakness over weeks. A CT scan is needed.
Cevap
C · Chronic subdural haematoma
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Look for causes such as low oxygen, pain, retention or infection
Cevap neden bu
Acute confusion after surgery is often delirium. The nurse first looks for causes: hypoxia, pain, retention, constipation, infection, low glucose, dehydration and drugs. Sedation and restraints can make it worse and are a last resort.
Cevap
A · Look for causes such as low oxygen, pain, retention or infection
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · To stop the inner bumper becoming buried in the stomach wall
Cevap neden bu
Buried bumper syndrome occurs when the internal fixator embeds in the gastric wall. Following local guidance, the tube is gently advanced, rotated and returned once healed, and the external fixator is kept slightly loose.
Cevap
A · To stop the inner bumper becoming buried in the stomach wall
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Acute mesenteric ischaemia
Cevap neden bu
An embolus from AF can block the mesenteric artery, causing bowel ischaemia. Early signs are severe pain with few findings; raised lactate and peritonitis appear as the bowel dies. It needs urgent CT and surgery.
Cevap
D · Acute mesenteric ischaemia
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Nausea, abdominal discomfort or diarrhoea
Cevap neden bu
Gastrointestinal upset is common at the start, so metformin is started at a low dose with food and increased gradually. It rarely causes hypoglycaemia when used alone.
Cevap
D · Nausea, abdominal discomfort or diarrhoea
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · "If I get a temperature, I'll take paracetamol and wait until my next clinic."
Cevap neden bu
A fever after chemotherapy may be neutropenic sepsis, which needs urgent assessment and antibiotics. Patients should call the oncology helpline straight away rather than masking the fever with paracetamol (acetaminophen).
Cevap
C · "If I get a temperature, I'll take paracetamol and wait until my next clinic."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Magnesium-containing laxatives or antacids
Cevap neden bu
In kidney failure, magnesium from milk of magnesia, magnesium citrate or magnesium-containing antacids can build up to toxic levels. Patients with CKD are taught to avoid these products. Diuretics, PPIs and alcohol cause low magnesium.Kontrol edilen kaynak:Magnesium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2023)
Cevap
A · Magnesium-containing laxatives or antacids
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · hCG stimulates the thyroid in early pregnancy
Cevap neden bu
hCG is structurally similar to TSH and stimulates the thyroid, peaking at the end of the first trimester, so TSH often falls slightly. With a normal free T4 and no symptoms, this is usually physiologic and is interpreted with pregnancy-specific ranges.Kontrol edilen kaynak:TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
C · hCG stimulates the thyroid in early pregnancy
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 25,1 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|51 − 40| = 11 mmHg → 1,1 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 1·1,1 = 25,1 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 25,1 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 22,73 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
2. Ritim: düzensiz düzensiz, R–R 0,58 ile 0,96 sn arasında, belirli bir örüntü yok.
3. P dalgaları: yok; temel çizgide küçük düzensiz fibrilasyon dalgaları var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal fibrilasyon
Cevap
atriyal fibrilasyon
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: PR aralığı
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 19 küçük kare, 1500 ÷ 19 ≈ dakikada 79.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,76 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,26 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
İlk anormal adım
PR aralığı → birinci derece AV blok
Cevap
PR aralığı
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Place the patient on a cardiac monitor
Cevap neden bu
Severe hyperkalemia can cause dangerous arrhythmias, so continuous cardiac monitoring comes first while the provider is informed and treatment is prepared.
Cevap
C · Place the patient on a cardiac monitor
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Ameliyattan iki gün sonra yeni kalp hızı 112/dk ve ateşi 38,4 °C olan hasta
Cevap neden bu
Ameliyattan sonra yeni ateş ve taşikardi enfeksiyonun veya başka bir komplikasyonun işareti olabilir; bu yüzden hemşire taburculuktan önce değerlendirmeli ve endişeyi dile getirmelidir. Diğer hastalar stabildir ve beklenen hedefleri karşılamaktadır.
Cevap
D · Ameliyattan iki gün sonra yeni kalp hızı 112/dk ve ateşi 38,4 °C olan hasta