pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient with COPD uses an inhaled corticosteroid combination inhaler. Which risk should the nurse be aware of?
AA sharp drop in potassium after each dose
BHearing loss after every dose
CAn increased risk of pneumonia
DAn increased risk of high blood pressure crises
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Sabah digoksin dozundan önce hastanın apikal nabzı 54/dk'dır ve bulantısı vardır. Hemşire ne yapmalıdır?
AYalnızca radiyal nabız saydığı için dozu vermelidir
BDozu vermemeli ve toksisite olası olduğu için bildirmelidir
CDozun yarısını vermeli ve bir saat sonra nabzı yeniden kontrol etmelidir
DDozu ve bir antiemetik vermeli, nabzı yarın yeniden kontrol etmelidir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Why can a patient with an insulin pump develop DKA within hours if the pump stops working?
AThe pump gives long-acting insulin, which builds up and stops working all at once
BThe battery in the pump releases chemicals into the blood
CThe pump gives only rapid-acting insulin, so there is no long-acting reserve
DThe body becomes allergic to insulin when the pump stops
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient taking amiodarone has gained weight and feels tired and cold. Which blood test is most relevant?
ABlood alcohol level
BSerum ferritin
CThyroid function tests
DSerum amylase and lipase levels
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Ağır akut pankreatitte hangi elektrolit sorunu görülebilir?
AHipokalsemi
BHiperkalsemi
CHiperkalemi
DHipernatremi
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
An incontinent patient has diffuse, shiny, red and broken skin in the natal cleft and buttocks with irregular edges, not over a bony prominence. What is most likely?
AIncontinence-associated dermatitis
BA full-thickness burn
CA category 4 pressure ulcer over the sacrum
DAn arterial ulcer caused by poor circulation
7.Klinik hemşirelikOrta
After a needlestick injury from a patient known to have HIV, why must the nurse report it immediately?
AThe needle must be sent for culture
BPost-exposure prophylaxis works best when started as soon as possible
CThe patient will need antibiotics
DThe nurse must be tested for HIV the same day to confirm infection
8.Klinik hemşirelikZor
Akut pankreatiti olan bir hastada sırta yayılan şiddetli epigastrik ağrı var. En önemli hemşirelik bakımı hangisidir?
ATüm sıvıların kısıtlanması
BYeterli ağrı kontrolü, IV sıvılar ve yakın sıvı dengesi izlemi
CGözlem yapmadan sıkı yatak istirahati
DPankreası uyarmak için büyük, yağlı bir öğün
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient's potassium is unexpectedly 5,8 mEq/L. The sample was taken after the tourniquet was on for several minutes while the patient pumped their fist. What is the best interpretation?
AThe result may be falsely high and should be repeated with better technique
BTourniquet time affects only the glucose result, not the potassium
CFist pumping lowers potassium, so the true level is even higher
DThe result confirms true hyperkalemia and needs no further checking
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Digoksin kullanan bir hastanın düzeyi 1,2 ng/mL, potasyumu 2,8 mEq/L'dir ve yeni sık ventriküler ektopik atımlar vardır. En iyi yorum hangisidir?
ADüzey olağan aralıkta olduğu için neden digoksin olamaz
BToksisite olabilir; çünkü düşük potasyum digoksinin etkisini artırır
CPotasyumun kalp ritmi üzerinde etkisi yoktur
DHastanın ritmi kontrol etmek için daha yüksek digoksin dozuna ihtiyacı vardır
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 141 mmol/L, glukoz 23,5 mmol/L ve üre 2,6 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 141 mmol/Lglukoz 23,5 mmol/Lüre 2,6 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 136, Cl⁻ 104, HCO₃⁻ 14 mmol/L ve albümin 25 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1normal sinüs ritmi
2sinüs taşikardisi
3atriyal flutter, 2:1 ileti
4atriyal flutter, 4:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1üçüncü derece (tam) AV blok
2asistoli
3ventriküler fibrilasyon
4sinüs bradikardisi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Bir hemşire aynı anda dört hasta çağrı ışığı alıyor. Hemşire önce hangi hastaya gider?
A4/10 ağrı için ağrı kesici isteyen hasta
BBakım sıvısı poşeti bittiği için IV pompası alarm veren hasta
CDoktorun saat kaçta geleceğini soran hasta
D“Nefes alamıyorum” diyen hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient has a wrist restraint. The nurse finds the fingers on that hand pale, cool and tingling. What should the nurse do first?
ADocument the finding and continue with the medication round
BLoosen the restraint and assess the circulation
CTighten the restraint so the patient moves less
DRaise the arm on a pillow and check again in two hours
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · An increased risk of pneumonia
Cevap neden bu
In COPD, inhaled corticosteroids increase the risk of pneumonia. They are used where there are frequent exacerbations or features of asthma, and their benefit is weighed against this risk. Signs of pneumonia should be reported promptly.
Cevap
C · An increased risk of pneumonia
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Dozu vermemeli ve toksisite olası olduğu için bildirmelidir
Cevap neden bu
Yaygın bir kural, apikal nabız 60/dk'nın altındaysa (veya belirlenen parametrenin altındaysa) ya da bulantı, kusma, görme bozukluğu veya yeni bir aritmi gibi toksik özellikler varsa digoksini vermeyip hekimi bilgilendirmektir. Genellikle digoksin düzeyi, EKG, potasyum ve böbrek fonksiyonu kontrol edilir. Hemşire kendi inisiyatifiyle dozu değiştirmez.
Cevap
B · Dozu vermemeli ve toksisite olası olduğu için bildirmelidir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · The pump gives only rapid-acting insulin, so there is no long-acting reserve
Cevap neden bu
Insulin pumps deliver a continuous flow of rapid-acting insulin. If delivery stops, there is no depot of long-acting insulin, so ketones can rise within a few hours. Patients carry pens or syringes as a backup.
Cevap
C · The pump gives only rapid-acting insulin, so there is no long-acting reserve
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Thyroid function tests
Cevap neden bu
Amiodarone is rich in iodine and can cause both hypothyroidism and hyperthyroidism. Thyroid function is checked before and during treatment. The symptoms here suggest hypothyroidism.
Cevap
C · Thyroid function tests
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Hipokalsemi
Cevap neden bu
Yağ nekrozu, kalsiyumu bağlayan (sabunlaşma) yağ asitlerini serbest bırakır ve serum kalsiyumunu düşürür. Hipokalsemi ağırlığın bir göstergesidir ve tetaniye ve aritmilere yol açabilir. Hiperkalsemi ise pankreatitin bir nedeni olabilir.
Cevap
A · Hipokalsemi
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Incontinence-associated dermatitis
Cevap neden bu
Incontinence-associated dermatitis is inflammation from urine or faeces, with diffuse redness and superficial erosion. It is managed with gentle cleansing, barrier products and managing incontinence, and is different from a pressure ulcer.
Cevap
A · Incontinence-associated dermatitis
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Post-exposure prophylaxis works best when started as soon as possible
Cevap neden bu
HIV post-exposure prophylaxis should be started as soon as possible after exposure, ideally within hours. Occupational health or the emergency department will assess the risk and arrange follow-up testing.
Cevap
B · Post-exposure prophylaxis works best when started as soon as possible
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Yeterli ağrı kontrolü, IV sıvılar ve yakın sıvı dengesi izlemi
Cevap neden bu
Akut pankreatit büyük sıvı kayıplarına ve organ yetmezliğine yol açabilir. Bakım sıvı resüsitasyonuna, analjeziye, idrar çıkışı ve glukozun izlenmesine ve mümkün olduğunda erken beslenmeye odaklanır.
Cevap
B · Yeterli ağrı kontrolü, IV sıvılar ve yakın sıvı dengesi izlemi
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · The result may be falsely high and should be repeated with better technique
Cevap neden bu
Repeated fist clenching and a long tourniquet time release potassium from muscle and can cause hemolysis, both of which give a falsely high potassium. The patient is assessed and the test is repeated with correct technique; true hyperkalemia must not be missed.Kontrol edilen kaynak:Potassium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Potassium test · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · The result may be falsely high and should be repeated with better technique
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Toksisite olabilir; çünkü düşük potasyum digoksinin etkisini artırır
Cevap neden bu
Hipokalemi digoksinin kalp hücrelerine bağlanmasını artırır; bu yüzden toksisite normal bir düzeyde bile olabilir. Hemşire dozu tutar, sonucu bildirir ve potasyum replasmanını bekler.Kontrol edilen kaynak:Low blood potassium · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
B · Toksisite olabilir; çünkü düşük potasyum digoksinin etkisini artırır
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 308 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·141 + 23,5 + 2,6 = 308,1 ≈ 308 mOsm/kg
Cevap
Osm = 308 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 21,75 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 136 − (104 + 14) = 18
Albümin düzeltmesi
18 + 0,25·(40 − 25) = 21,75 mmol/L
Cevap
AGc = 21,75 mmol/L
Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal flutter, 4:1 ileti
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 20 küçük kare, 1500 ÷ 20 ≈ dakikada 75.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,80 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,20 sn’de bir (300/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 4.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal flutter, 4:1 ileti
Cevap
atriyal flutter, 4:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: asistoli
Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.
Beş adım
1. Hız: sayılabilir ventrikül hızı yok.
2. Ritim: yok; neredeyse düz bir çizgi.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: QRS kompleksi yok.
Yorum
asistoli
Cevap
asistoli
Düz çizgi her zaman kontrol edilir: hastaya, elektrotlara ve kazanca bakın ve ikinci bir derivasyon görüntüleyin; çünkü gevşek bir elektrot ya da ince VF asistoli gibi görünebilir.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · “Nefes alamıyorum” diyen hasta
Cevap neden bu
Yeni solunum güçlüğü yaşamı tehdit edebilir ve önce değerlendirme gerektirir. Biten bir bakım sıvısı poşeti, orta ağrı ve bir soru sonra ele alınabilir.
Cevap
D · “Nefes alamıyorum” diyen hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Loosen the restraint and assess the circulation
Cevap neden bu
Pale, cool fingers with tingling suggest that the restraint is too tight and blood flow is reduced. The nurse releases it at once, assesses the hand and reviews whether the restraint is still needed.
Cevap
B · Loosen the restraint and assess the circulation