pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Ölçülü doz inhaler için hazne (spacer) ile ilgili hangi ifade doğrudur?
ASteroid koruyucu inhalerin tamamen bırakılabileceği anlamına gelir
Bİlacın her püskürtmesini olağandan daha güçlü yapar
CKuru toz inhalerlerle kullanılmak üzere tasarlanmıştır
DDaha az koordinasyon gerekir ve akciğerlere daha fazla ilaç ulaşır
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A nurse is reviewing four telemetry patients. Which rhythm needs attention first?
AFirst-degree heart block with a stable blood pressure and no symptoms
BRate-controlled atrial fibrillation at 82/min
CRepeated runs of ventricular tachycardia in a patient who feels dizzy
DSinus bradycardia of 54/min in a patient who is asleep and comfortable
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
İnme için IV trombolizisten önce yaygın olarak hangi kan basıncı sınırı kullanılır?
AYaklaşık 185/110 mmHg'nin altı
BYaklaşık 200/120 mmHg'nin üzeri
CYaklaşık 90/60 mmHg'nin altı
DKan basıncı sınırı yoktur
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
İnme için alteplaz infüzyonu sırasında hastada şiddetli baş ağrısı, kusma ve düşen GKS gelişiyor. Hemşire önce ne yapmalıdır?
AHastayı yatıştırmak için sedatif verip devam etmelidir
BDaha erken bitsin diye infüzyonu hızlandırmalıdır
Cİnfüzyonu durdurmalı ve inme ekibini acilen çağırmalıdır
DBir antiemetik verip GKS'yi bir saat sonra yeniden kontrol etmelidir
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
A patient with a new colostomy asks what to eat at home. Which advice is most appropriate?
AEat only liquids until the stoma is removed
BAvoid all fruit and vegetables for the rest of their life
CEat a normal, balanced diet and introduce foods gradually
DDrink as little fluid as possible to reduce output
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with diabetes on continuous enteral feeding and an insulin regimen has the feed stopped for a procedure. What is the main concern?
AHyperglycaemia because the stomach is empty
BDiarrhoea from stopping the feed suddenly
CRefeeding syndrome from too much glucose
DHypoglycaemia if insulin continues without the feed
7.Klinik hemşirelikOrta
Tip 1 diyabetli bir hastanın kan şekeri 25 mmol/L, solunumu derin ve hızlı, idrarında keton var. Olası tanı nedir?
ADiyabetik ketoasidoz
BHipoglisemi
CNormal şeker dalgalanması
DKetonsuz hiperozmolar hiperglisemik durum
8.Klinik hemşirelikZor
A patient has a blood pressure of 220/130 mmHg with headache, confusion and visual disturbance. Why is the blood pressure lowered in a controlled way rather than as fast as possible?
ARapid lowering always causes the hypertension to come back much worse
BA sudden drop can reduce blood flow to the brain, heart and kidneys
CBlood pressure cannot be lowered with drugs
DRapid lowering causes hyperglycaemia
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient is on an IV insulin infusion protocol in the ICU. How often is the blood glucose usually checked?
AOnce a day before breakfast
BOnce every 12 hours
CAbout every hour
DOnly if symptoms occur
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient on long-term amiodarone has fatigue and weight gain. TSH is 11 mIU/L and the free T4 is low. What is the most likely explanation?
ASecondary hypothyroidism from pituitary failure
BAmiodarone-induced hyperthyroidism
CA normal response to amiodarone needing no action
DAmiodarone-induced hypothyroidism
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 8 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 66 mmHg (8,8 kPa) ve PaCO₂ 38 mmHg (5,1 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
CPneumonia on 2 L/min oxygen, SpO₂ 93%, talking in full sentences
DDay 2 after a hernia repair, pain 6/10, oral analgesic due in 20 minutes, wants it now
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Daha az koordinasyon gerekir ve akciğerlere daha fazla ilaç ulaşır
Cevap neden bu
Hazne aerosolü yavaşlatır ve tutar; böylece hasta onu yavaş nefeslerle soluyabilir. Akciğerlere daha fazla ilaç ulaşır, ağızda daha az birikir. Basınçlı ölçülü doz inhalerlerle kullanılır, kuru toz cihazlarla değil.
Cevap
D · Daha az koordinasyon gerekir ve akciğerlere daha fazla ilaç ulaşır
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Repeated runs of ventricular tachycardia in a patient who feels dizzy
Cevap neden bu
Symptomatic runs of VT can degenerate into VF or pulseless VT and need immediate assessment, electrolytes and treatment. Sinus bradycardia during sleep, controlled AF and first-degree heart block with stable observations are usually not urgent.
Cevap
C · Repeated runs of ventricular tachycardia in a patient who feels dizzy
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Yaklaşık 185/110 mmHg'nin altı
Cevap neden bu
Birçok kılavuz trombolizisten önce kan basıncının 185/110 mmHg'nin altında, sonrasında 24 saat boyunca 180/105 mmHg'nin altında olmasını gerektirir; çünkü çok yüksek basınç hemorajik transformasyon riskini artırır. Daha yüksek okumalar önce dikkatle düşürülür.
Cevap
A · Yaklaşık 185/110 mmHg'nin altı
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · İnfüzyonu durdurmalı ve inme ekibini acilen çağırmalıdır
Cevap neden bu
Trombolizis sırasında veya sonrasında yeni baş ağrısı, kusma, hipertansiyon veya nörolojik kötüleşme semptomatik intrakraniyal kanamayı gösterebilir. İnfüzyon durdurulur, acil tıbbi değerlendirme sağlanır ve acil BT ile koagülasyon testleri beklenir.
Cevap
C · İnfüzyonu durdurmalı ve inme ekibini acilen çağırmalıdır
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Eat a normal, balanced diet and introduce foods gradually
Cevap neden bu
People with a colostomy can usually eat a normal diet. Foods are reintroduced gradually to see how each one affects gas, odour and output, and regular meals and fluids help.
Cevap
C · Eat a normal, balanced diet and introduce foods gradually
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Hypoglycaemia if insulin continues without the feed
Cevap neden bu
When feed stops but insulin continues, blood glucose can fall sharply. The insulin plan is reviewed with the team, glucose is checked frequently, and a glucose infusion may be needed.
Cevap
D · Hypoglycaemia if insulin continues without the feed
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Diyabetik ketoasidoz
Cevap neden bu
Kussmaul solunumuyla birlikte yüksek şeker, keton ve asidoz DKA'yı gösterir. Sıvı, insülin ve yakın potasyum izlemiyle tedavi edilir.
Cevap
A · Diyabetik ketoasidoz
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · A sudden drop can reduce blood flow to the brain, heart and kidneys
Cevap neden bu
In a hypertensive emergency, autoregulation in vital organs is reset to higher pressures. Lowering BP too fast can cause ischaemia, so it is reduced gradually under close monitoring.
Cevap
B · A sudden drop can reduce blood flow to the brain, heart and kidneys
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · About every hour
Cevap neden bu
IV insulin acts quickly and has a short half-life, so glucose is usually checked hourly (or as the protocol specifies) and the rate adjusted. This reduces the risk of hypoglycemia and keeps glucose in the target range.
Cevap
C · About every hour
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Amiodarone-induced hypothyroidism
Cevap neden bu
Amiodarone is rich in iodine and can cause either hypothyroidism or hyperthyroidism. A high TSH with a low free T4 shows primary hypothyroidism, so thyroid function is monitored before and during therapy; liver tests are monitored too.Kontrol edilen kaynak:Hypothyroidism · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
D · Amiodarone-induced hypothyroidism
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 20 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
menzil: 18–22 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 20 mmHg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 86,14 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Flutter dalgaları
F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300
QRS kompleksleri
R–R = 15 küçük kare = 0,60 sn → 1500 ÷ 15 = dakikada 100
iletim oranı = 300 ÷ 100 = 3:1
Cevap
atriyal hız = 300 bpm
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler taşikardi
Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.
Beş adım
1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ventriküler taşikardi
Cevap
ventriküler taşikardi
Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Thiamine (vitamin B1)
Cevap neden bu
Thiamine deficiency is common in heavy alcohol use, and giving glucose without thiamine can trigger Wernicke encephalopathy. Thiamine is given before or with glucose.
Cevap
D · Thiamine (vitamin B1)
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · New atrial fibrillation, heart rate 150/min, blood pressure 86/50 mmHg, dizzy
Cevap neden bu
Rapid atrial fibrillation with hypotension and dizziness means the heart is not pumping enough blood; the patient is unstable. The other patients are within target or have predictable needs.
Cevap
B · New atrial fibrillation, heart rate 150/min, blood pressure 86/50 mmHg, dizzy