pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient uses a glyceryl trinitrate (nitroglycerin) patch for angina. Why is it usually removed for several hours each day?
AIt lowers the risk of a high potassium level
BThe patch works only during the night
CThe skin needs a break to absorb a larger dose
DA nitrate-free interval prevents tolerance
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with a tracheostomy suddenly becomes distressed, and a suction catheter will not pass down the tube. What should the nurse do first?
ARemove the inner cannula
BIncrease the oxygen and wait
CInflate the cuff with more air
DGive a nebulised bronchodilator
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Uzun süreli fenitoin kullanan bir hasta hangi yan etki konusunda bilgilendirilmelidir?
AGiderek artan, kalıcı işitme kaybı
BDiş eti aşırı büyümesi, bu yüzden iyi ağız hijyeni önemlidir
CKilo kaybı ve sıcağa dayanıksızlık
DHemen her hastada kafa derisinde saç dökülmesi
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
An 84-year-old man became more confused a week after starting oxybutynin. Infection has been ruled out. What should the nurse suspect?
AA symptom of a high potassium from the drug
BAnticholinergic side effects of the drug
CA sign that the drug dose is too low
DNormal ageing that needs no review
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is the "whoosh" test no longer used to check nasogastric tube position?
AAir can be heard even when the tube is in the lung
BThe air always makes the tube block
CThe test is far too painful for most patients to tolerate
DIt needs an X-ray machine at the bedside
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
Epidural kateter çıkarıldıktan saatler sonra antikoagülan alan bir hastada bel ağrısı ve kötüleşen bacak güçsüzlüğü gelişiyor. Ne düşünülmelidir?
AYansıyan bacak ağrısına yol açan sakral bası yarası
BBel ağrısına yol açan idrar yolu enfeksiyonu
CAcil değerlendirme ve MRG gerektiren epidural hematom
DEpidural bloğun gün içinde normal geçmesi
7.Klinik hemşirelikOrta
An arterial blood gas shows a low pH, a high PaCO2 and a normal bicarbonate. What does this show?
ARespiratory acidosis
BMetabolic alkalosis
CRespiratory alkalosis
DMetabolic acidosis
8.Klinik hemşirelikZor
A patient suddenly develops a painful red eye with blurred vision, haloes around lights and vomiting. What should be suspected?
ADry eye syndrome
BA stye
CSimple conjunctivitis from a viral infection
DAcute angle-closure glaucoma
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Hipofiz ameliyatından sonra bir hasta saatte yaklaşık 400 mL soluk renkli, özgül ağırlığı 1,002 olan idrar yapıyor ve sodyum 149 mEq/L'ye yükseldi. En olası durum hangisidir?
ASIADH
BOligürili akut böbrek hasarı
CDiabetes insipidus
DKetoasidozlu hiperglisemi
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient with SIADH is on fluid restriction. Which task can the RN delegate to unlicensed assistive personnel (UAP), such as a nursing or healthcare assistant?
AMeasuring and recording intake and output
BTeaching the reasons for fluid restriction
CDeciding when to recheck the sodium level
DAssessing the patient for new confusion
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Alıştırma değerleri: Na⁺ 136, Cl⁻ 97 ve HCO₃⁻ 14 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.
Na⁺ 136 mmol/LCl⁻ 97 mmol/LHCO₃⁻ 14 mmol/L
delta oranı =
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1üçüncü derece (tam) AV blok
2ventriküler pace’li ritim
3pace’li ritim, yakalama kaybı
4idioventriküler ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Vardiya devrinden sonra hemşire hangi hastayı önce görmelidir?
AKalça protezinden iki gün sonra ağrısı 5/10 olan hasta
BKahvaltı öncesi glikozu 160 mg/dL (8,9 mmol/L) olan diyabetli hasta
CYardımcı solunum kaslarını kullanan ve SpO₂'si %88 olan astımlı hasta
D30 dakika önce antipiretik almış, ateşi 38,2 °C olan pnömonili hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Before surgery, a nurse is asked to witness a patient’s consent. The patient was given a sedative 30 minutes ago. What should the nurse do?
AAsk a family member to sign on the patient’s behalf
BWitness it quickly before the sedative takes full effect
CWitness it and write “sedated” beside the signature
DNot witness the consent and inform the surgeon
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · A nitrate-free interval prevents tolerance
Cevap neden bu
Continuous nitrate use leads to tolerance within days. A daily nitrate-free period (often overnight, when angina is least likely) keeps the drug effective. Patients are taught to rotate patch sites.
Cevap
D · A nitrate-free interval prevents tolerance
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Remove the inner cannula
Cevap neden bu
Tracheostomy emergency guidance is to remove the inner cannula first, because it may be blocked with secretions. If the patient does not improve, the cuff is deflated and the tube may need to be removed. Oxygen is applied to the face and the stoma, and emergency help is called.
Cevap
A · Remove the inner cannula
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Diş eti aşırı büyümesi, bu yüzden iyi ağız hijyeni önemlidir
Cevap neden bu
Fenitoin sık olarak dişeti hiperplazisine, ayrıca hirsutizme, yüz hatlarında kabalaşmaya ve yüksek düzeylerde ataksi, nistagmus ve uyku haline yol açar. İyi diş bakımı diş eti sorunlarını azaltır. İlacın terapötik aralığı dar olduğu için düzeyler izlenir.
Cevap
B · Diş eti aşırı büyümesi, bu yüzden iyi ağız hijyeni önemlidir
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Anticholinergic side effects of the drug
Cevap neden bu
Anticholinergic drugs such as oxybutynin can cause confusion and worsen cognition in older people. The prescriber should review the medicine and the patient's overall anticholinergic burden.
Cevap
B · Anticholinergic side effects of the drug
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Air can be heard even when the tube is in the lung
Cevap neden bu
Auscultation of injected air cannot distinguish the stomach from the lungs or oesophagus, and misplaced tubes have caused deaths. pH testing of aspirate or X-ray is used instead.
Cevap
A · Air can be heard even when the tube is in the lung
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Acil değerlendirme ve MRG gerektiren epidural hematom
Cevap neden bu
Epidural sırasında veya çıkarıldıktan sonra, özellikle antikoagülanlarla, artan motor güçsüzlük, uyuşukluk, bel ağrısı veya mesane disfonksiyonu epidural hematomu veya apseyi gösterebilir. Bu bir acildir: kalıcı felci önlemek için acil anestezi değerlendirmesi ve MRG, gerekirse cerrahi dekompresyon.
Cevap
C · Acil değerlendirme ve MRG gerektiren epidural hematom
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Respiratory acidosis
Cevap neden bu
A raised PaCO2 with a low pH means the lungs are not removing enough CO2, for example from hypoventilation. A normal bicarbonate suggests it is acute.
Cevap
A · Respiratory acidosis
8.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Acute angle-closure glaucoma
Cevap neden bu
Acute angle-closure glaucoma causes a rapid rise in eye pressure, with pain, visual disturbance, haloes and vomiting. It is an emergency that can cause permanent sight loss without urgent treatment.
Cevap
D · Acute angle-closure glaucoma
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Diabetes insipidus
Cevap neden bu
Hipofiz yakınındaki ameliyat antidiüretik hormon salınımını durdurabilir. O olmadan böbrekler düşük özgül ağırlıklı büyük hacimlerde seyreltik idrar yapar ve sodyum yükselir. SIADH bunun tersidir: konsantre idrar ve düşük sodyum. Hemşire alım ve çıkışı yakından izler ve erken bildirir.Kontrol edilen kaynak:Diabetes insipidus · MedlinePlus (NIH) (2025); Urine specific gravity test · MedlinePlus (NIH) (2025); Sodium blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
C · Diabetes insipidus
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Measuring and recording intake and output
Cevap neden bu
UAP can measure and record intake and output and weigh the patient, then report the values to the RN. Assessing mental status, teaching and making decisions about laboratory monitoring need nursing judgment and remain with the RN.
Cevap
A · Measuring and recording intake and output
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 21,6 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|28 − 40| = 12 mmHg → 1,2 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 2·1,2 = 21,6 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 21,6 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: delta oranı = 1,3
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 136 − (97 + 14) = 25
Delta oranı
(25 − 12)/(24 − 14) = 13/10 = 1,3
Cevap
delta oranı = 1,3
1 ile 2 arası: saf yüksek anyon açıklı asidoz.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QTc = 0,449 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QT = 11 × 0,04 = 0,44 s
RR = 24 × 0,04 = 0,96 s
Bazett formülü
QTc = 0,44/√0,96 = 0,44/0,9798 = 0,449 s
Cevap
QTc = 0,449 s
Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (449 ms)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; her QRS’nin hemen öncesinde keskin bir pace sivri dalgası var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,16 sn, geniş ve her sivri dalgayı bir QRS izliyor (yakalama).
Yorum
ventriküler pace’li ritim
Cevap
ventriküler pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Yardımcı solunum kaslarını kullanan ve SpO₂'si %88 olan astımlı hasta
Cevap neden bu
Astımda yardımcı kas kullanımı ve düşük SpO₂, bir solunum sorunu olan akut solunum sıkıntısını gösterir. Yüksek glikoz, orta ağrı ve zaten tedavi edilmekte olan ateş gerçektir, ancak daha az acildir.
Cevap
C · Yardımcı solunum kaslarını kullanan ve SpO₂'si %88 olan astımlı hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Not witness the consent and inform the surgeon
Cevap neden bu
Valid consent requires a patient who can understand and decide. After a sedative this may not be possible, so the nurse does not witness it and informs the surgeon, who is responsible for obtaining consent.
Cevap
D · Not witness the consent and inform the surgeon