pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
How do clopidogrel and ticagrelor work?
AThey dissolve fibrin in existing clots
BThey block the platelet ADP (P2Y12) receptor
CThey inhibit the vitamin K-dependent clotting factors in the liver
DThey directly inhibit thrombin in the plasma
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Two adults with cystic fibrosis are admitted to the same ward. What is the correct infection-control plan?
ALet them share physiotherapy sessions and equipment
BNurse them in separate single rooms and keep them apart
CPut them in the same bay so they can support each other
DUse standard precautions only, as CF is not infectious
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Why might a patient taking a beta-blocker not notice a hypoglycaemic episode?
ABeta-blockers raise blood glucose, so hypos cannot happen
BBeta-blockers make the patient sleep through every hypo
CBeta-blockers block the effect of all diabetes medicines
DBeta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient with hypopituitarism needs both hydrocortisone and levothyroxine. Which is usually started first?
ABoth on the same day, in any order
BHydrocortisone
CLevothyroxine
DNeither, until symptoms appear
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Modifiye salımlı veya enterik kaplı tabletler neden ileostomili bir hastada iyi çalışmayabilir?
Aİleostomili hastalar hiçbir oral ilaç alamaz
BHızlı geçiş nedeniyle ilaç salınmadan geçebilir
Cİleostomi enzimleri her türlü oral ilacı yok eder
DStoma ilacı kana çok hızlı emer
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient is splashed in the eye with an alkaline cleaning product. What is the first action?
ACover the eye with a pad and wait for a doctor to examine it first
BIrrigate the eye at once with large volumes of water or saline
CAdd a few drops of vinegar to neutralise it
DAsk the patient to rub the eye to clear it
7.Klinik hemşirelikOrta
When should discharge planning usually begin?
AAfter the patient has been home for a week
BOn or soon after admission
COnly after the patient asks to go home
DOn the morning of discharge
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with hyperkalaemia is given IV insulin with glucose. What is the purpose, and what must be monitored?
ATo protect the heart muscle directly; the patient must be kept nil by mouth
BTo treat hidden diabetes; HbA1c must be checked daily
CTo shift potassium into cells; blood glucose must be monitored for hypoglycaemia
DTo remove potassium from the body; urine output must be stopped for a time
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A woman who is 30 weeks pregnant has a new blood pressure of 152/98 mm Hg. Which urine finding would most support preeclampsia?
AProtein in the urine
BNitrites in the urine
CKetones in the urine
DGlucose in the urine
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
After lying on the floor for many hours, a patient has a CK of 40,000 U/L, a potassium of 6,1 mEq/L and dark urine. Which prescribed treatment is the priority?
ALarge-volume IV fluids with cardiac monitoring
BHigh-dose NSAIDs for the muscle pain
CFluid restriction to protect the heart from overload
DAn oral potassium supplement with each meal
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 142 mmol/L, glukoz 32,7 mmol/L ve üre 11,4 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 142 mmol/Lglukoz 32,7 mmol/Lüre 11,4 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,20, PaCO₂ 71 mmHg (9,5 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,20PaCO₂ 71 mmHg (9,5 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs arrestli sinüs ritmi
2normal sinüs ritmi
3sinüs bradikardisi
4PVK’lı sinüs ritmi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2üçüncü derece (tam) AV blok
3junctional ritim
4ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A nurse cannot read part of a medication order. What should the nurse do?
AContact the prescriber to clarify the order before giving the drug
BSkip the drug and not tell anyone until the next ward round
CGive the usual dose of the drug the nurse thinks was meant
DAsk another nurse to guess what the order most likely says, then give it
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A nurse returns to the station to find four messages. Which one is answered first?
AA family member wants an update on their father’s progress
BThe pharmacy asks when the next delivery should be scheduled
CA colleague asks to swap shifts with them next week because of a family wedding
DThe laboratory is calling with a critical potassium result of 2,6 mEq/L
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · They block the platelet ADP (P2Y12) receptor
Cevap neden bu
Clopidogrel, prasugrel and ticagrelor block the P2Y12 ADP receptor on platelets, reducing aggregation. With aspirin, they form dual antiplatelet therapy after acute coronary syndromes and stents. Warfarin inhibits vitamin K-dependent factors; dabigatran inhibits thrombin.
Cevap
B · They block the platelet ADP (P2Y12) receptor
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Nurse them in separate single rooms and keep them apart
Cevap neden bu
People with CF are colonised with organisms such as Pseudomonas aeruginosa and Burkholderia cepacia complex that can pass between patients and worsen outcomes. They are cared for in single rooms and kept apart, without sharing equipment or sessions.
Cevap
B · Nurse them in separate single rooms and keep them apart
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Beta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
Cevap neden bu
Beta-blockers blunt adrenergic warning symptoms such as palpitations and tremor. Sweating is often preserved. Patients should check their glucose when they feel unwell, rather than relying on symptoms alone.
Cevap
D · Beta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Hydrocortisone
Cevap neden bu
Starting thyroid replacement first increases metabolism and cortisol clearance and can trigger an adrenal crisis in a patient with low cortisol. Glucocorticoid replacement is started before levothyroxine.
Cevap
B · Hydrocortisone
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Hızlı geçiş nedeniyle ilaç salınmadan geçebilir
Cevap neden bu
Kolon olmadan bağırsak geçişi daha hızlıdır, bu nedenle yavaş salımlı veya kaplı preparatlar kötü emilebilir. Tablet kalıntıları torbada görülebilir. Bir eczacı alternatif formülasyonlar önerebilir.
Cevap
B · Hızlı geçiş nedeniyle ilaç salınmadan geçebilir
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Irrigate the eye at once with large volumes of water or saline
Cevap neden bu
Alkali burns can cause severe, deep eye damage. Immediate, prolonged irrigation, checking the pH, and urgent ophthalmology review are needed. Neutralising agents are not used.
Cevap
B · Irrigate the eye at once with large volumes of water or saline
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · On or soon after admission
Cevap neden bu
Discharge planning starts early so that needs such as equipment, care packages, medicines and follow-up are ready when the patient is fit to leave.
Cevap
B · On or soon after admission
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · To shift potassium into cells; blood glucose must be monitored for hypoglycaemia
Cevap neden bu
Insulin drives potassium into cells, temporarily lowering serum levels. Glucose is given to prevent hypoglycaemia, but glucose monitoring is still needed for several hours.
Cevap
C · To shift potassium into cells; blood glucose must be monitored for hypoglycaemia
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Protein in the urine
Cevap neden bu
Preeclampsia is new hypertension after 20 weeks of pregnancy with proteinuria or other signs of organ involvement, such as low platelets, raised liver enzymes or rising creatinine. Proteinuria reflects damage to the glomerular filter.Kontrol edilen kaynak:Preeclampsia · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
A · Protein in the urine
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Large-volume IV fluids with cardiac monitoring
Cevap neden bu
Rhabdomyolysis releases myoglobin, which can cause acute kidney injury, and potassium, which can cause arrhythmias. Early aggressive IV fluids, a target urine output and cardiac monitoring are priorities. NSAIDs and potassium would worsen kidney injury and hyperkalemia.Kontrol edilen kaynak:Rhabdomyolysis · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · Large-volume IV fluids with cardiac monitoring
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 328 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·142 + 32,7 + 11,4 = 328,1 ≈ 328 mOsm/kg
Cevap
Osm = 328 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,1 = 27,1 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,1 = 34,85 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 27 mmol/L → akut
Cevap
akut
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: sinüs arrestli sinüs ritmi
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
2. Ritim: düzenli (R–R 0,76 sn), yalnızca 1,76 sn’lik bir duraklama dışında; bu süre P–P döngülerinin tam katı değil.
3. P dalgaları: dik, her QRS’den önce bir tane; duraklama sırasında hiç P dalgası yok.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
sinüs arrestli sinüs ritmi
Cevap
sinüs arrestli sinüs ritmi
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: üçüncü derece (tam) AV blok
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
Beş adım
1. Hız: R–R = 29 küçük kare, 1500 ÷ 29 ≈ dakikada 52.
2. Ritim: R–R düzenli (1,16 sn) ve P–P düzenli (0,80 sn), ancak ikisi birbirinden bağımsız.
3. P dalgaları: pozitif ve dakikada 75 hızında düzenli, ancak QRS komplekslerine bağlı değil; bazıları bir QRS ya da T dalgasının içinde gizleniyor.
4. PR aralığı: atımdan atıma değişiyor; sabit bir ilişki yok.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
üçüncü derece (tam) AV blok
Cevap
üçüncü derece (tam) AV blok
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Contact the prescriber to clarify the order before giving the drug
Cevap neden bu
An unclear order must be clarified with the prescriber before the medication is given. Guessing or ignoring the order can harm the patient.
Cevap
A · Contact the prescriber to clarify the order before giving the drug
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · The laboratory is calling with a critical potassium result of 2,6 mEq/L
Cevap neden bu
A critical potassium of 2,6 mEq/L can cause life-threatening arrhythmias, so it is acted on first: the nurse assesses the patient and informs the provider. The other calls can wait.
Cevap
D · The laboratory is calling with a critical potassium result of 2,6 mEq/L