pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient arrives with suspected cardiac chest pain. How soon should a 12-lead ECG be recorded?
AWithin about 10 minutes of arrival
BWithin 2 hours of arrival
COnly after the troponin result is available
DThe following morning
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient being treated for pulmonary TB repeatedly misses doses and stops when they feel better. Which strategy is most effective?
ADirectly observed therapy with support for barriers to adherence
BStopping treatment, as it is clearly not working for this patient
CDoubling the dose on the days the patient remembers to take it
DSwitching to a single drug to make it easier
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Which measure best prevents catheter-associated urinary tract infection?
AChange the catheter for a new one every day
BRemove the catheter as soon as it is no longer needed
CDisconnect the bag regularly to empty it
DKeep the drainage bag above bladder level
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient with a head injury now has a blood pressure of 190/70 mmHg, a pulse of 48/min and irregular breathing. How should the nurse interpret this?
AHypovolaemic shock from internal bleeding
BNeurogenic shock from a spinal cord injury
CA normal stress response to pain, anxiety and the noise of the ward
DCushing's triad, a late sign of raised intracranial pressure
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
PCA pompasındaki kilitleme aralığının (lockout interval) amacı nedir?
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A category (stage) 4 pressure ulcer is now healing and shallower. How should it be documented according to standard guidance?
AAs a category 2 pressure ulcer now
BAs a category 1 pressure ulcer now
CAs a fully healed ulcer that can be removed from the record
DAs a healing category 4 pressure ulcer
7.Klinik hemşirelikOrta
After removing a peripheral IV cannula, what should the nurse check?
AThat the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
BThat the site is left uncovered and bleeding freely
CThat the cannula is put back in its sterile packet for the next patient
DThat the patient's blood glucose is normal before removal
8.Klinik hemşirelikZor
A drowsy patient in recovery is making snoring sounds and the SpO2 is falling. What is the first action?
AOpen the airway with a head tilt–chin lift or jaw thrust
BGive sips of oral fluid to clear the throat and wake them
CLie the patient face down
DWait for the patient to wake up fully
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Düşük serum albümini olan bir hastada düşük total kalsiyum neden dikkatle yorumlanmalıdır?
ADüşük albümin her kalsiyum testini yanlış ve işe yaramaz yapar
BKalsiyumun büyük bölümü albümine bağlıdır; bu yüzden iyonize kalsiyum normal olsa bile total kalsiyum düşer
CDüşük albümin her zaman gerçek, semptomatik hipokalsemiye yol açar
DAlbümin ve kalsiyum aynı kimyasal reaksiyonla ölçülür; bu yüzden her zaman birlikte düşerler
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
After lying on the floor for many hours, a patient has a CK of 40,000 U/L, a potassium of 6,1 mEq/L and dark urine. Which prescribed treatment is the priority?
AHigh-dose NSAIDs for the muscle pain
BAn oral potassium supplement with each meal
CFluid restriction to protect the heart from overload
DLarge-volume IV fluids with cardiac monitoring
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,07, PaCO₂ 39 mmHg (5,2 kPa) ve HCO₃⁻ 11 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,07PaCO₂ 39 mmHg (5,2 kPa)HCO₃⁻ 11 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 79 mmHg (10,5 kPa), HCO₃⁻ 33 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,24PaCO₂ 79 mmHg (10,5 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2üçüncü derece (tam) AV blok
3çift odacıklı (AV) pace’li ritim
4ventriküler pace’li ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient is receiving opioids after surgery. Which finding usually comes before opioid-induced respiratory depression?
AA sudden rise in pain scores
BA rise in blood pressure with flushed cheeks
CIncreasing sleepiness that is hard to rouse
DIncreased appetite and thirst
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Four patients arrive at the emergency department at the same time. Who should be seen first?
AA young adult with a swollen, painful ankle after a fall on the stairs
BAn older adult with weakness on one side that began 40 minutes ago
CAn adult with kidney stone pain of 9/10 and stable vital signs
DA child with a temperature of 39 °C who is alert and drinking
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Within about 10 minutes of arrival
Cevap neden bu
A 12-lead ECG should be recorded and interpreted within about 10 minutes of first contact, because STEMI needs immediate reperfusion. Repeat ECGs are taken if the pain changes or continues. Troponin results take longer and should not delay the ECG.
Cevap
A · Within about 10 minutes of arrival
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Directly observed therapy with support for barriers to adherence
Cevap neden bu
Directly observed therapy, where a health worker watches each dose, plus help with practical and social barriers, improves completion and reduces multidrug-resistant TB. Single-drug therapy or interrupted treatment breeds resistance.
Cevap
A · Directly observed therapy with support for barriers to adherence
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Remove the catheter as soon as it is no longer needed
Cevap neden bu
The risk of CAUTI rises with each day a catheter is in place. Avoiding unnecessary catheters and removing them early are the most effective measures. A closed system and keeping the bag below bladder level also help.
Cevap
B · Remove the catheter as soon as it is no longer needed
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Cushing's triad, a late sign of raised intracranial pressure
Cevap neden bu
Cushing's triad is hypertension with a widening pulse pressure, bradycardia and irregular respiration. It shows that the brainstem is being compressed and herniation may be imminent, so it is an emergency.
Cevap
D · Cushing's triad, a late sign of raised intracranial pressure
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Bir önceki doz etki etmeden yeni dozu engeller
Cevap neden bu
Her bolustan sonra pompa, dozun etki edebilmesi için belirli bir süre (çoğunlukla 5–10 dakika) boyunca yeni basışları yok sayar. Bu, doz sınırlarıyla birlikte doz aşımı riskini azaltır.
Cevap
B · Bir önceki doz etki etmeden yeni dozu engeller
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · As a healing category 4 pressure ulcer
Cevap neden bu
Pressure ulcers are not "reverse staged" because granulation tissue does not replace the muscle, fat and dermis that were lost. The wound is described as a healing category 4 ulcer.
Cevap
D · As a healing category 4 pressure ulcer
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · That the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
Cevap neden bu
The nurse checks that the whole cannula has been removed, applies pressure and a dressing, and records the removal. Any signs of phlebitis are noted.
Cevap
A · That the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Open the airway with a head tilt–chin lift or jaw thrust
Cevap neden bu
In a drowsy patient the tongue can fall back and obstruct the airway, causing snoring. Simple airway manoeuvres, oxygen and, if needed, an airway adjunct are used while help is called.
Cevap
A · Open the airway with a head tilt–chin lift or jaw thrust
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Kalsiyumun büyük bölümü albümine bağlıdır; bu yüzden iyonize kalsiyum normal olsa bile total kalsiyum düşer
Cevap neden bu
Kalsiyumun yaklaşık %40–45'i plazma proteinlerine, başlıca albümine bağlıdır. Albümin düşükse iyonize kalsiyum normal olsa bile total kalsiyum düşer. Düzeltilmiş kalsiyum veya ölçülmüş iyonize kalsiyum gerçek tabloyu verir.Kontrol edilen kaynak:Hypocalcemia (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)
Cevap
B · Kalsiyumun büyük bölümü albümine bağlıdır; bu yüzden iyonize kalsiyum normal olsa bile total kalsiyum düşer
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Large-volume IV fluids with cardiac monitoring
Cevap neden bu
Rhabdomyolysis releases myoglobin, which can cause acute kidney injury, and potassium, which can cause arrhythmias. Early aggressive IV fluids, a target urine output and cardiac monitoring are priorities. NSAIDs and potassium would worsen kidney injury and hyperkalemia.Kontrol edilen kaynak:Rhabdomyolysis · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · Large-volume IV fluids with cardiac monitoring
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kompanse olmamış
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,07: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 39 mmHg: normal (35–45)
HCO₃⁻ 11 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 22,5–26,5 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 39 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
kompanse olmamış
Cevap
kompanse olmamış
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik üzerine akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,9 = 27,9 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,9 = 37,65 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 33 mmol/L → kronik üzerine akut
Cevap
kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QTc = 0,509 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QT = 10,5 × 0,04 = 0,42 s
RR = 17 × 0,04 = 0,68 s
Bazett formülü
QTc = 0,42/√0,68 = 0,42/0,8246 = 0,509 s
Cevap
QTc = 0,509 s
0,50 sn’nin üzeri: belirgin uzamış. (509 ms)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 25 küçük kare, 1500 ÷ 25 ≈ dakikada 60.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,00 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; her QRS’nin hemen öncesinde keskin bir pace sivri dalgası var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,16 sn, geniş ve her sivri dalgayı bir QRS izliyor (yakalama).
Yorum
ventriküler pace’li ritim
Cevap
ventriküler pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Increasing sleepiness that is hard to rouse
Cevap neden bu
Sedation usually increases before breathing slows. Regular sedation checks let the nurse hold the opioid and act before respiratory depression occurs.
Cevap
C · Increasing sleepiness that is hard to rouse
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · An older adult with weakness on one side that began 40 minutes ago
Cevap neden bu
Sudden one-sided weakness suggests a stroke, and treatment depends on how quickly it starts. Severe kidney stone pain needs prompt pain relief, but the patient is stable.
Cevap
B · An older adult with weakness on one side that began 40 minutes ago