pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A 70 kg patient has passed 20 mL of urine per hour for the last three hours. How should this be interpreted?
BHigh, suggesting fluid overload that needs a diuretic
CNormal, because the target is 0,1 mL/kg/h
DNormal, because any measurable urine output is reassuring
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A nurse finds a patient collapsed in bed and unresponsive. What should the nurse do first?
AShout for help, open the airway and check breathing for up to 10 seconds
BLeave the patient to fetch a defibrillator before calling anyone
CGive two rescue breaths, then check the blood glucose before calling anyone
DTake a full set of observations, including temperature and blood glucose
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient's potassium stays low despite replacement. Which other level should be checked?
AAmylase
BFerritin
CMagnesium
DBilirubin
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
After removal of a cortisol-producing adrenal adenoma, why may the patient need hydrocortisone for months?
AThe operation always removes both adrenal glands
BThe other adrenal gland has been suppressed
CHydrocortisone helps the wound to heal
DThe tumour will grow back quickly without it
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why should antacids usually be taken at a different time from other medicines?
AThey can reduce the absorption of many other drugs
BThey destroy other drugs before they are swallowed
CThey make all other drugs much more toxic
DThey stop the kidneys from clearing other drugs
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient took a large paracetamol (acetaminophen) overdose 6 hours ago and says they feel completely well. Which statement is correct?
ALiver damage after paracetamol occurs only within the first hour or so
BLiver damage may still develop, and appears only days later
CTreatment is not needed if the patient has not vomited
DFeeling well means the dose was too small to cause harm
7.Klinik hemşirelikOrta
What should a patient starting oral iron tablets be told?
ATheir urine will turn bright green
BThey must take the tablets with strong tea
CThe tablets will cause weight loss
DTheir stools may turn dark or black
8.Klinik hemşirelikZor
A patient suddenly develops a severe "worst ever" headache that reached full intensity within seconds, followed by vomiting and neck stiffness. What should be suspected?
AMigraine with aura in a known migraine sufferer
BSinusitis
CTension headache
DSubarachnoid haemorrhage
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
An older adult with chronic kidney disease takes glyburide (glibenclamide, a sulfonylurea) and has repeated low glucose readings. Why is this a concern?
AThe drug and its metabolites build up and cause long lows
BThe drug stops working entirely when the kidneys fail
CThe drug makes the glucose meter read falsely low
DThe drug causes high potassium that lowers the glucose
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
An older adult with type 2 diabetes is drowsy and very dehydrated. Glucose 920 mg/dL (51 mmol/L), serum osmolality 350 mOsm/kg, pH 7,36, urine ketones negative or trace. Which condition fits best?
ASyndrome of inappropriate ADH (SIADH)
BDiabetic ketoacidosis (DKA)
CHyperosmolar hyperglycemic state (HHS)
DMetformin-related lactic acidosis
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,44, PaCO₂ 49 mmHg (6,5 kPa) ve HCO₃⁻ 32 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1normal sinüs ritmi
2birinci derece AV blok
3sinüs bradikardisi
4sinüs taşikardisi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Düşme önlemleri uygulanan bir hasta için hemşire hangi görevi hemşire yardımcısına devretmelidir?
AAilenin evde düşmeleri nasıl önleyeceğini öğretmek
BYatak alarmına hâlâ gerek olup olmadığına karar vermek
CPlanlandığı gibi hastanın her 2 saatte bir tuvalete gitmesine yardım etmek
DHastanın düşme riski puanını her sabah değerlendirip kaydetmek
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
After the RN taught a patient to inject insulin, an LPN/LVN reports that the patient still cannot draw up the dose correctly. What should happen next?
AThe patient is discharged with a leaflet to read at home
BThe RN reassesses the patient’s learning needs and adjusts the teaching
CThe LPN/LVN writes a new teaching plan and evaluates it at the end of the shift
DThe nursing assistant shows the patient again at lunch
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Below 0,5 mL/kg/h, suggesting poor kidney perfusion
Cevap neden bu
A urine output below about 0,5 mL/kg/h (35 mL/h for 70 kg) for several hours is oliguria and may indicate hypovolaemia, shock or acute kidney injury. It should be reported along with the other observations, and the catheter checked for blockage.
Cevap
A · Below 0,5 mL/kg/h, suggesting poor kidney perfusion
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Shout for help, open the airway and check breathing for up to 10 seconds
Cevap neden bu
In hospital, the nurse shouts for help, opens the airway and looks for normal breathing (and a pulse if trained) for up to 10 seconds. If the patient is not breathing normally, the arrest team is called and CPR started, with a defibrillator brought as soon as possible.
Cevap
A · Shout for help, open the airway and check breathing for up to 10 seconds
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Magnesium
Cevap neden bu
Hypomagnesaemia increases potassium loss in the urine and makes hypokalaemia hard to correct. Magnesium is checked and replaced as well.
Cevap
C · Magnesium
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · The other adrenal gland has been suppressed
Cevap neden bu
Excess cortisol from the adenoma suppressed ACTH, so the remaining adrenal gland is shrunken and underactive. Steroid replacement is needed until it recovers, which can take months. Stopping too early risks adrenal crisis.
Cevap
B · The other adrenal gland has been suppressed
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · They can reduce the absorption of many other drugs
Cevap neden bu
Antacids can bind or change the absorption of drugs such as some antibiotics (tetracyclines, quinolones), iron and levothyroxine. Doses are usually separated by a couple of hours.
Cevap
A · They can reduce the absorption of many other drugs
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Liver damage may still develop, and appears only days later
Cevap neden bu
Early after paracetamol overdose, patients often have no or few symptoms, but liver injury peaks after about 3–4 days. Treatment with acetylcysteine is guided by timed paracetamol levels and the history.
Cevap
B · Liver damage may still develop, and appears only days later
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Their stools may turn dark or black
Cevap neden bu
Oral iron commonly darkens the stool and can cause constipation or stomach upset. Tea and antacids reduce absorption, while vitamin C may increase it.
Cevap
D · Their stools may turn dark or black
8.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Subarachnoid haemorrhage
Cevap neden bu
A sudden thunderclap headache suggests bleeding into the subarachnoid space, often from a ruptured aneurysm. It needs an urgent CT scan and neurosurgical input.
Cevap
D · Subarachnoid haemorrhage
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · The drug and its metabolites build up and cause long lows
Cevap neden bu
Glyburide and its active metabolites are cleared by the kidneys, so they accumulate in CKD and can cause severe, prolonged hypoglycemia. Older adults are at greater risk. The prescriber is informed, and a different drug is usually chosen.
Cevap
A · The drug and its metabolites build up and cause long lows
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Hyperosmolar hyperglycemic state (HHS)
Cevap neden bu
HHS causes extreme hyperglycemia and high osmolality with severe dehydration, but enough insulin is present to prevent significant ketosis, so the pH is near normal. DKA has ketones and acidosis; SIADH has low osmolality.Kontrol edilen kaynak:Ketoacidosis · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023); Osmolality blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
C · Hyperosmolar hyperglycemic state (HHS)
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: tam kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,44: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 49 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 32 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 41,4–45,4 mmHg; dolayısıyla ölçülen 49 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
tam kompanse
Cevap
tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek solunumsal asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 46 mmHg → ek solunumsal asidoz
Cevap
ek solunumsal asidoz
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: birinci derece AV blok
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,32 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: PR aralığı
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 19 küçük kare, 1500 ÷ 19 ≈ dakikada 79.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,76 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,34 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
İlk anormal adım
PR aralığı → birinci derece AV blok
Cevap
PR aralığı
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Planlandığı gibi hastanın her 2 saatte bir tuvalete gitmesine yardım etmek
Cevap neden bu
Zamanlanmış tuvalet turu, bakım planını izleyen rutin bir görevdir. Düşme riskini puanlamak, müdahalelere karar vermek ve eğitim vermek hemşirelik muhakemesi gerektirir.
Cevap
C · Planlandığı gibi hastanın her 2 saatte bir tuvalete gitmesine yardım etmek
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · The RN reassesses the patient’s learning needs and adjusts the teaching
Cevap neden bu
Evaluating learning and changing the teaching plan belong to the RN. The LPN/LVN can reinforce teaching, but a teaching plan that is not working needs RN reassessment.
Cevap
B · The RN reassesses the patient’s learning needs and adjusts the teaching