pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
How should a patient breathe in when using a dry powder inhaler?
AQuickly and deeply, after breathing out away from the device
BSeveral times, breathing out into the device between breaths
CSlowly and gently over about ten seconds
DThrough the nose with the mouthpiece in the mouth
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Two adults with cystic fibrosis are admitted to the same ward. What is the correct infection-control plan?
ANurse them in separate single rooms and keep them apart
BLet them share physiotherapy sessions and equipment
CUse standard precautions only, as CF is not infectious
DPut them in the same bay so they can support each other
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient with untreated hyperthyroidism is losing weight. Which diet is most appropriate until the condition is controlled?
AA high-calorie diet with enough protein
BA strict low-protein diet
CA low-calorie diet to protect the heart
DA diet very high in caffeine for energy
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient with an external ventricular drain sat up in bed without help. The drain stayed at its old height, and the drainage bag filled quickly. The patient now has a headache. What is the concern?
AAn infected drain, so the dressing should be removed
BUnderdrainage, so the drain should be lowered further
CNo concern, because more drainage always lowers the ICP safely
DOverdrainage of CSF, so act per protocol and inform the team
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is the time a surgical limb tourniquet is inflated carefully recorded?
AIt shows how long the anaesthetic gas was used
BLong inflation can cause nerve and muscle damage
CThe tourniquet slowly loses all its air after one minute
DThe surgeon is paid per minute of use
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with gallstones has a temperature of 39 °C with rigors, jaundice and right upper abdominal pain. What should the nurse suspect?
ASimple biliary colic
BUncomplicated reflux
CAcute hepatitis A
DAscending cholangitis
7.Klinik hemşirelikOrta
After a laparoscopic cholecystectomy, a patient has pain in the shoulder tip. What is the most likely cause?
AA heart attack caused by the stress of surgery
BAn allergic reaction to the dressing
CGas used during the operation irritating the diaphragm
DA broken collarbone from being moved onto the table
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with a small leg wound has severe pain out of proportion to the skin changes, rapidly spreading redness and signs of sepsis. What should be suspected?
AA superficial bruise
BSimple cellulitis that will settle with oral antibiotics
CAn allergic reaction to the dressing
DNecrotising fasciitis
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A urine culture report states "mixed growth of three organisms, likely contamination." What is the nurse's best response?
ARecord the result as a confirmed urinary tract infection
BInform the provider and arrange a new, correctly collected sample
CStart treatment for all three organisms with three antibiotics
DDiscard the report, because a mixed growth is always normal
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Bir aPTT sonucu son derece yüksektir, ancak hemşire örneğin heparin infüzyonunun aktığı koldan alındığını öğrenir. En iyi eylem nedir?
ASonucu kabul etmek ve infüzyon hızını yarıya indirmek
BHeparin infüzyonunu kalıcı olarak durdurmak ve sağlık profesyonelini bilgilendirmek
CDoz ayarlanmadan önce karşı koldan yeni bir örnek istemek
DHeparini geri çevirmek için hemen protamin vermek
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 135 mmol/L, glukoz 31,1 mmol/L ve üre 3,7 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 135 mmol/Lglukoz 31,1 mmol/Lüre 3,7 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 145, Cl⁻ 104, HCO₃⁻ 21 mmol/L ve albümin 16 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.
Bu DII şeridi, bir duraklamalı sinüs ritmini gösteriyor. Duraklama boyunca R–R aralığı olan duraklama değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
duraklama = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ventriküler pace’li ritim
2üçüncü derece (tam) AV blok
3pace’li ritim, yakalama kaybı
4geniş QRS’li sinüs ritmi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient speaks little English, and the nurse needs to explain a new procedure. What is the best way to communicate?
AUse hand gestures and hope the patient understands
BAsk the patient’s 10-year-old child to translate
CUse a professional medical interpreter
DSpeak loudly and slowly in English
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Which patient finding after a total knee replacement needs the nurse’s action first?
AA small amount of dried blood on the dressing
BPain of 4/10 when the physiotherapist bends the knee during the morning session
CSudden calf pain and swelling in the operated leg, with new breathlessness
DAsks for an ice pack to help with swelling around the knee
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Quickly and deeply, after breathing out away from the device
Cevap neden bu
Dry powder inhalers have no propellant, so a fast, deep inhalation is needed to disperse the powder. The patient breathes out away from the device first, because moist breath can clump the powder. Very weak or breathless patients may not manage this.
Cevap
A · Quickly and deeply, after breathing out away from the device
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Nurse them in separate single rooms and keep them apart
Cevap neden bu
People with CF are colonised with organisms such as Pseudomonas aeruginosa and Burkholderia cepacia complex that can pass between patients and worsen outcomes. They are cared for in single rooms and kept apart, without sharing equipment or sessions.
Cevap
A · Nurse them in separate single rooms and keep them apart
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · A high-calorie diet with enough protein
Cevap neden bu
Excess thyroid hormone raises metabolism, so patients need more calories and protein to prevent weight loss. Caffeine is limited because it worsens palpitations, tremor and anxiety.
Cevap
A · A high-calorie diet with enough protein
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Overdrainage of CSF, so act per protocol and inform the team
Cevap neden bu
When the head rises above the drain level, CSF drains faster. Overdrainage can cause headache, collapse of the ventricles or a subdural bleed. The nurse follows the protocol (often clamping briefly and re-levelling) and informs the neurosurgical team.
Cevap
D · Overdrainage of CSF, so act per protocol and inform the team
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Long inflation can cause nerve and muscle damage
Cevap neden bu
A tourniquet creates a bloodless field but causes limb ischaemia. Inflation time and pressure are recorded and the surgeon is told at set intervals, as long inflation can damage nerves and muscle.
Cevap
B · Long inflation can cause nerve and muscle damage
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Ascending cholangitis
Cevap neden bu
Fever, jaundice and right upper quadrant pain suggest infection of an obstructed bile duct. It can rapidly cause sepsis and needs blood cultures, IV antibiotics, fluids and urgent biliary drainage, usually by ERCP.
Cevap
D · Ascending cholangitis
7.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Gas used during the operation irritating the diaphragm
Cevap neden bu
Carbon dioxide used to inflate the abdomen can irritate the diaphragm, causing referred shoulder-tip pain. It usually settles within a few days with mobilisation and analgesia.
Cevap
C · Gas used during the operation irritating the diaphragm
8.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Necrotising fasciitis
Cevap neden bu
Necrotising fasciitis spreads rapidly along fascia; severe pain, systemic toxicity and fast progression are key warning signs. It is a surgical emergency needing urgent debridement and IV antibiotics.
Cevap
D · Necrotising fasciitis
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Inform the provider and arrange a new, correctly collected sample
Cevap neden bu
Several organisms in one urine sample usually mean contamination from the skin or perineum during collection. The provider is informed, and a new clean-catch or catheter-port sample is usually needed before an infection can be confirmed.
Cevap
B · Inform the provider and arrange a new, correctly collected sample
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Doz ayarlanmadan önce karşı koldan yeni bir örnek istemek
Cevap neden bu
İnfüzyon koluna alınan kan damladan gelen heparin içerir; bu yüzden aPTT yanlış biçimde yüksektir. Diğer koldan alınan örnek gerçek sonucu verir. Yanlış bir sonuca göre dozu değiştirmek pıhtılaşmaya yol açabilir.Kontrol edilen kaynak:Partial Thromboplastin Time (PTT) Test · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
C · Doz ayarlanmadan önce karşı koldan yeni bir örnek istemek
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 305 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·135 + 31,1 + 3,7 = 304,8 ≈ 305 mOsm/kg
Cevap
Osm = 305 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 26 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 145 − (104 + 21) = 20
Albümin düzeltmesi
20 + 0,25·(40 − 16) = 26 mmol/L
Cevap
AGc = 26 mmol/L
Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: duraklama = 1,4 s
Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Ölçün
Duraklama boyunca R’den R’ye 35 küçük kare
Dönüştür
duraklama = 35 × 0,04 s = 1,4 s
P–P ile karşılaştırın
1,40 ÷ 0,84 ≈ 1,7 P–P döngüsü, tam sayı değil
Cevap
duraklama = 1,4 s
Duraklamada P dalgası görünmüyor ve duraklama P–P döngülerinin tam katı değil: sinüs arresti. Tam iki veya üç döngülük bir duraklama sinüs çıkış blokunu düşündürürdü.
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 22 küçük kare, 1500 ÷ 22 ≈ dakikada 68.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,88 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; her QRS’nin hemen öncesinde keskin bir pace sivri dalgası var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,14 sn, geniş ve her sivri dalgayı bir QRS izliyor (yakalama).
Yorum
ventriküler pace’li ritim
Cevap
ventriküler pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Use a professional medical interpreter
Cevap neden bu
Professional interpreters give accurate, confidential translation of medical information. Family members, especially children, may leave things out and should not be used for important explanations.
Cevap
C · Use a professional medical interpreter
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Sudden calf pain and swelling in the operated leg, with new breathlessness
Cevap neden bu
Calf pain and swelling suggest deep vein thrombosis, and new breathlessness raises concern for a pulmonary embolism. This needs immediate assessment and escalation; the other findings are expected.
Cevap
C · Sudden calf pain and swelling in the operated leg, with new breathlessness