pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Yüksek D-dimer sonucu ne anlama gelir?
APulmoner emboli veya DVT doğrulanmıştır
BAntikoagülan doz çok düşüktür ve artırılmalıdır
CFibrin yıkımı vardır, ancak bu pıhtı olduğunu kanıtlamaz
DDerin ven trombozu güvenle dışlanmıştır
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with small-cell lung cancer becomes confused. Sodium is 122 mmol/L (122 mEq/L) with concentrated urine, and there are no signs of dehydration. What is the most likely cause?
ASevere dehydration from poor oral intake
BExcess salt in the diet over several weeks
CSyndrome of inappropriate ADH secretion
DCranial diabetes insipidus from brain metastases
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Why are insulin and glucose given together to treat hyperkalaemia?
AGlucose binds the potassium in the blood and removes it
BInsulin protects the heart muscle cells from the potassium
CInsulin moves potassium into cells; glucose prevents a hypo
DInsulin makes the kidneys pass more potassium in the urine
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Ameliyattan sonra bir hastanın idrar çıkışı 3 saat boyunca saatte 15 mL, nabzı 110/dk, KB 96/58 mmHg ve mukozaları kurudur. Düşük idrar çıkışının en olası nedeni nedir?
ACerrahinin neden olduğu SIADH
BIV sıvılara bağlı sıvı yüklenmesi
CAnesteziden sonra diabetes insipidus
DHipovolemiye bağlı prerenal ABH
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
How should pancreatic enzyme replacement capsules usually be taken?
AWith every meal and snack
BOnly on days with abdominal pain
COne hour after meals, on an empty stomach
DOnce a day at bedtime
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A nurse teaches a patient about a fentanyl skin patch. Which statement shows a need for further teaching?
A"I won't put a hot water bottle over the patch."
B"I'll put the new patch on a different area of skin."
C"I can cut the patch in half if I need less."
D"I'll fold used patches sticky sides together before disposal."
7.Klinik hemşirelikOrta
Which examination findings suggest a large pleural effusion on one side?
ADull percussion and reduced breath sounds over the lung base
BWheeze heard over both lungs
CA hyper-resonant chest with the trachea pulled towards that side
DNormal breath sounds and normal percussion
8.Klinik hemşirelikZor
A patient is admitted with suspected meningococcal disease. Which infection control measure is usually needed?
ANo precautions, because it is not contagious
BAirborne precautions with a negative-pressure room for the whole hospital stay
CDroplet precautions until 24 hours of effective antibiotics have been given
DIsolation only after the patient has gone home
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
When should the nurse check the glucose before giving a mealtime dose of rapid-acting insulin (such as lispro)?
AJust before the meal, giving insulin when the food is ready
BAt bedtime only, then giving the mealtime insulin overnight
COnly once a day, then giving the same dose before every meal
DTwo hours after the meal, then giving the insulin dose
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient with a heart murmur and fever has three sets of blood cultures, taken hours apart, all growing the same Streptococcus species. What does this suggest?
APersistent bacteremia, as in infective endocarditis
BContamination of all three samples during collection
CA urinary tract infection that has spread to the skin
DA normal finding in patients with heart murmurs
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal flutter, 3:1 ileti
2atriyal flutter, 4:1 ileti
3sinüs taşikardisi
4atriyal fibrilasyon
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ventriküler taşikardi
2torsades de pointes
3supraventriküler taşikardi (SVT)
4atriyal fibrilasyon
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Bir hemşire, bir hemşire yardımcısından “hastanın ağrısını değerlendirmesini ve hastanın daha fazla ilaca ihtiyacı olup olmadığına karar vermesini” istiyor. Görev devrinin hangi doğrusu ihlal edilmiştir?
ADoğru gözetim ve değerlendirme
BDoğru koşul
CDoğru görev
DDoğru kişi
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient at 32 weeks of pregnancy feels dizzy and faint while lying flat on her back. What should the nurse do first?
ATurn her onto her left side
BRaise her legs while she stays on her back
CSit her upright with her head between her knees
DGive her a sugary drink and keep her flat
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Fibrin yıkımı vardır, ancak bu pıhtı olduğunu kanıtlamaz
Cevap neden bu
D-dimer fibrinin bir yıkım ürünüdür. Klinik olasılığı düşük bir hastada (örneğin düşük Wells skoru) normal sonuç DVT veya PE'yi dışlamaya yardımcı olur. Yüksek sonuç birçok durumda sık görülür; bu nedenle pıhtıyı doğrulamak için görüntüleme (dupleks ultrasonografi veya BT pulmoner anjiyografi) gerekir.
Cevap
C · Fibrin yıkımı vardır, ancak bu pıhtı olduğunu kanıtlamaz
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Syndrome of inappropriate ADH secretion
Cevap neden bu
Small-cell lung cancer can secrete ADH, causing water retention and dilutional hyponatraemia (normal sodium about 135–145 mmol/L). Urine is inappropriately concentrated and the patient is not dry. Fluid restriction and treating the cancer are the main measures; sodium is corrected slowly to avoid osmotic demyelination.
Cevap
C · Syndrome of inappropriate ADH secretion
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Insulin moves potassium into cells; glucose prevents a hypo
Cevap neden bu
Insulin activates the sodium–potassium pump, moving potassium into cells and lowering the serum level within about 15–30 minutes. Glucose is given to prevent hypoglycaemia. The effect is temporary, so potassium must also be removed.
Cevap
C · Insulin moves potassium into cells; glucose prevents a hypo
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Hipovolemiye bağlı prerenal ABH
Cevap neden bu
Taşikardi, düşük kan basıncı ve kuru mukozalar, böbrek perfüzyonunu azaltan hipovolemiyi düşündürür. Hemşire kateterin açık olduğunu kontrol eder ve üst basamağa bildirir; ekip genellikle sıvı yükü reçete eder ve kanama veya yüksek kayıplar gibi nedeni arar.
Cevap
D · Hipovolemiye bağlı prerenal ABH
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · With every meal and snack
Cevap neden bu
Pancreatic enzymes digest fat, protein and carbohydrate, so they are taken with meals and snacks. The dose is adjusted to reduce steatorrhoea and support weight gain.
Cevap
A · With every meal and snack
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · "I can cut the patch in half if I need less."
Cevap neden bu
Cutting a fentanyl patch can release the drug unpredictably and cause overdose. Heat increases absorption, used patches still contain drug and must be folded and disposed of safely, and sites are rotated.
Cevap
C · "I can cut the patch in half if I need less."
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Dull percussion and reduced breath sounds over the lung base
Cevap neden bu
Fluid in the pleural space muffles breath sounds and makes percussion stony dull. A large effusion may push the trachea away from the affected side.
Cevap
A · Dull percussion and reduced breath sounds over the lung base
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Droplet precautions until 24 hours of effective antibiotics have been given
Cevap neden bu
Neisseria meningitidis spreads through droplets and close contact. Droplet precautions are used until 24 hours of effective antibiotics, and public health arranges prophylaxis for close contacts.
Cevap
C · Droplet precautions until 24 hours of effective antibiotics have been given
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Just before the meal, giving insulin when the food is ready
Cevap neden bu
Rapid-acting insulin starts working within about 15 minutes, so glucose is checked before the meal and the insulin is given when the meal is available, usually within 15 minutes of eating. Giving it without food can cause hypoglycemia.
Cevap
A · Just before the meal, giving insulin when the food is ready
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Persistent bacteremia, as in infective endocarditis
Cevap neden bu
Several positive cultures with the same organism, taken at different times, show continuous bacteremia, typical of infective endocarditis. Echocardiography is done and prolonged IV antibiotics are started. Contamination usually affects only one bottle.Kontrol edilen kaynak:Blood culture · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · Persistent bacteremia, as in infective endocarditis
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 35,9 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|74 − 40| = 34 mmHg → 3,4 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3,4 = 35,9 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 35,9 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek solunumsal asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 30 mmHg → ek solunumsal asidoz
Cevap
ek solunumsal asidoz
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal flutter, 4:1 ileti
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 24 küçük kare, 1500 ÷ 24 ≈ dakikada 63.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,96 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,24 sn’de bir (250/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 4.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal flutter, 4:1 ileti
Cevap
atriyal flutter, 4:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler taşikardi
Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.
Beş adım
1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,16 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ventriküler taşikardi
Cevap
ventriküler taşikardi
Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Doğru görev
Cevap neden bu
Bir hastayı değerlendirmek ve tedaviye karar vermek hemşirelik muhakemesi gerektirir; bu yüzden görevin kendisi yardımcı personele devredilemez. Yardımcı hastanın söylediklerini bildirebilir, ancak değerlendirmeyi ve kararı RN yapar.
Cevap
C · Doğru görev
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Turn her onto her left side
Cevap neden bu
Lying on the back lets the uterus compress the inferior vena cava, reducing blood return to the heart. Turning to the left side relieves the pressure and restores the blood pressure.