pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Which feature of a COPD exacerbation most suggests that antibiotics are needed?
AA mild sore throat that lasted for one day only
BAn increase in purulent (green or yellow) sputum
CA clear runny nose
DA dry, tickly cough with no sputum at all for a day
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
MI'dan iyileşen bir hasta normal yaşama dönmekten kaygı duymaktadır. Hangi müdahale iyileşmeyi en iyi destekler?
ATüm egzersizden kalıcı olarak kaçınma öğüdü vermek
BKendini iyi hissedince tabletleri bırakma öğüdü vermek
CKardiyak rehabilitasyona yönlendirmek
DÜç ay yatakta dinlenme öğüdü vermek
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient with severe vomiting and diarrhoea takes ramipril, furosemide and metformin. Which advice is correct?
AKeep taking everything as normal and drink less
BPause these medicines until eating and drinking again
CDouble the furosemide to prevent fluid retention
DAdd ibuprofen to treat the abdominal cramps
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
The nurse has four patients with diabetes. Which one needs to be seen first?
AA patient waiting for a routine HbA1c test
BA newly diagnosed patient asking about which foods to eat
CA patient with a glucose of 14 mmol/L (252 mg/dL) who feels well and is eating
DA patient with a glucose of 2,8 mmol/L (50 mg/dL) who is sweaty and confused
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Yeni ileostomisi olan bir hastanın çıkışı çok yüksektir. Başlıca risk nedir?
ASıvı yüklenmesi ve ayak bileği şişliği
BDehidratasyon ile sodyum, potasyum ve magnezyum kaybı
CGünler içinde yüksek kalsiyum ve böbrek taşları
DStomanın üstündeki bağırsakta kabızlık ve fekal impaksiyon
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
Ev yangınından kurtarılan bir hastada oda havasında SpO₂ %99'dur, ancak baş ağrısı, konfüzyon ve kiraz kırmızısı dudaklar vardır. Hemşire ne yapmalıdır?
AOksijen satürasyonu tamamen normal olduğu için oksijeni kesmelidir
BNon-rebreather ile %100 oksijen vermeli ve karboksihemoglobin düzeyi istemelidir
CNazal kanülle 2 L/dk oksijen vermeli ve bir saat sonra yeniden kontrol etmelidir
DBaş ağrısını parasetamolle tedavi etmeli ve hastayı gece boyunca gözlemlemelidir
7.Klinik hemşirelikOrta
Compared with a colostomy, a patient with an ileostomy is at greater risk of:
AUrinary retention
BHard stools, straining and constipation from slow transit
CDehydration and electrolyte loss from liquid output
DLow blood glucose after meals
8.Klinik hemşirelikZor
An older patient's blood pressure is 142/80 mmHg lying and 116/72 mmHg after standing for three minutes, and they feel dizzy. What does this show?
AWhite coat hypertension
BNormal blood pressure variation
CHypertensive emergency
DPostural hypotension
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Bir hastanın mutlak nötrofil sayısı 0,4 × 10³/µL'dir. Hangi önlem uygundur?
APnömoni tedavisi gören başka bir hastayla aynı odada kalmak
BÖlçümler daha doğru olduğu için ateşi rektal yoldan ölçmek
CHastanın moralini yükseltmek için odaya taze çiçek getirmek
DSıkı el hijyeni, ateş kontrolleri ve enfeksiyonu olan ziyaretçi kabul edilmemesi
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient's results: sodium 140 mEq/L, chloride 100 mEq/L, bicarbonate 12 mEq/L. What is the anion gap, and what does it suggest?
A52 mEq/L, a very high anion gap
B12 mEq/L, a normal anion gap
C40 mEq/L, a high anion gap
D28 mEq/L, a high anion gap
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 150 mmol/L, glukoz 21,6 mmol/L ve üre 16,5 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 150 mmol/Lglukoz 21,6 mmol/Lüre 16,5 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 141, Cl⁻ 94 ve HCO₃⁻ 10 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.
Na⁺ 141 mmol/LCl⁻ 94 mmol/LHCO₃⁻ 10 mmol/L
delta oranı =
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal flutter, 4:1 ileti
2atriyal flutter, 2:1 ileti
3atriyal fibrilasyon
4atriyal flutter, 3:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1üçüncü derece (tam) AV blok
2pace’li ritim, yakalama kaybı
3idioventriküler ritim
4ikinci derece AV blok tip II
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient’s peripheral IV site is swollen, pale and cool, and the infusion has slowed. What should the nurse do first?
AStop the infusion and remove the cannula
BFlush the cannula hard to clear the blockage
CApply a tight bandage over the site to reduce swelling
DIncrease the infusion rate to overcome the resistance
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Hangi hasta hemşirenin önce dikkatini gerektirir?
AAniden başlayan “hayatımın en kötü baş ağrısı” diyen ve kan basıncı 170/100 mmHg olan hasta
BIsı paketi isteyen kronik sırt ağrılı hasta
CUzun süredir hipertansiyonu olan, kan basıncı 158/94 mmHg olan ve belirtisi olmayan hasta
DBilinen migreni olan ve her zamanki gibi baş ağrısı olan hasta
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · An increase in purulent (green or yellow) sputum
Cevap neden bu
Antibiotics are usually considered when sputum becomes more purulent, especially with more breathlessness or sputum volume, or signs of pneumonia. Many exacerbations are viral. Oral corticosteroids and increased bronchodilators are also used.
Cevap
B · An increase in purulent (green or yellow) sputum
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Kardiyak rehabilitasyona yönlendirmek
Cevap neden bu
Kardiyak rehabilitasyon, denetimli egzersizi, risk faktörü eğitimini, ilaç öğütlerini ve psikolojik desteği birleştirir. Yaşam kalitesini artırır, kardiyovasküler mortaliteyi ve yeniden yatışları azaltır. Hastalar, öğütlere göre iş, araç kullanma ve cinsel yaşam dahil etkinliklere kademeli olarak dönmeye teşvik edilir.
Cevap
C · Kardiyak rehabilitasyona yönlendirmek
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Pause these medicines until eating and drinking again
Cevap neden bu
During dehydrating illness, ACE inhibitors, diuretics and metformin can worsen AKI or its complications. Sick-day guidance usually advises pausing them until the person is eating and drinking normally, and NSAIDs are avoided.
Cevap
B · Pause these medicines until eating and drinking again
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · A patient with a glucose of 2,8 mmol/L (50 mg/dL) who is sweaty and confused
Cevap neden bu
Hypoglycaemia with confusion can rapidly lead to seizures and loss of consciousness, so it is treated at once. A moderately high glucose without symptoms, diet questions and routine tests can wait.
Cevap
D · A patient with a glucose of 2,8 mmol/L (50 mg/dL) who is sweaty and confused
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Dehidratasyon ile sodyum, potasyum ve magnezyum kaybı
Cevap neden bu
Yüksek çıkışlı ileostomiler (çoğunlukla günde yaklaşık 1,5–2 L'nin üzeri olarak tanımlanır) dehidratasyona, akut böbrek hasarına ve elektrolit kaybına yol açabilir. Sıvı dengesi, kilo, idrar çıkışı ve elektrolitler izlenir. Hastalar oral rehidratasyon solüsyonuna ve çıkışı yavaşlatan ilaçlara gereksinim duyabilir.
Cevap
B · Dehidratasyon ile sodyum, potasyum ve magnezyum kaybı
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Non-rebreather ile %100 oksijen vermeli ve karboksihemoglobin düzeyi istemelidir
Cevap neden bu
Karbonmonoksit hemoglobine oksijenden daha güçlü bağlanır. Standart pulse oksimetri karboksihemoglobini oksihemoglobin olarak okur, bu nedenle SpO₂ normal görünebilir. Yüksek konsantrasyonlu oksijen CO eliminasyonunu hızlandırır. Ko-oksimetreli kan gazı karboksihemoglobini ölçer.
Cevap
B · Non-rebreather ile %100 oksijen vermeli ve karboksihemoglobin düzeyi istemelidir
7.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Dehydration and electrolyte loss from liquid output
Cevap neden bu
Ileostomy output is liquid because it bypasses the colon, which normally absorbs water and salts. Patients must drink enough and watch for signs of dehydration, especially in hot weather or illness.
Cevap
C · Dehydration and electrolyte loss from liquid output
8.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Postural hypotension
Cevap neden bu
A fall in systolic pressure of 20 mmHg or more (here 26 mmHg) on standing, especially with symptoms, indicates postural hypotension. Causes include medicines, dehydration and autonomic problems.
Cevap
D · Postural hypotension
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Sıkı el hijyeni, ateş kontrolleri ve enfeksiyonu olan ziyaretçi kabul edilmemesi
Cevap neden bu
Ağır nötropeni yüksek enfeksiyon riski taşır. El hijyeni, ateşin erken tanınması ve enfeksiyon kaynaklarından korunma anahtardır. Çiçekler organizma taşıyabilir, rektal işlemler mukozayı yaralayabilir ve pnömonili oda arkadaşı enfeksiyon riskidir.Kontrol edilen kaynak:Low white blood cell count and cancer · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · Sıkı el hijyeni, ateş kontrolleri ve enfeksiyonu olan ziyaretçi kabul edilmemesi
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · 28 mEq/L, a high anion gap
Cevap neden bu
The anion gap is 140 − (100 + 12) = 28 mEq/L; a typical normal value is about 8–12 mEq/L when potassium is not included. A high anion gap metabolic acidosis suggests unmeasured acids, for example ketones in DKA or lactate in shock.Kontrol edilen kaynak:Anion Gap Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
D · 28 mEq/L, a high anion gap
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 338 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·150 + 21,6 + 16,5 = 338,1 ≈ 338 mOsm/kg
Cevap
Osm = 338 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: delta oranı = 1,786
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 141 − (94 + 10) = 37
Delta oranı
(37 − 12)/(24 − 10) = 25/14 = 1,786
Cevap
delta oranı = 1,786
1 ile 2 arası: saf yüksek anyon açıklı asidoz.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal flutter, 4:1 ileti
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 24 küçük kare, 1500 ÷ 24 ≈ dakikada 63.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,96 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,24 sn’de bir (250/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 4.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal flutter, 4:1 ileti
Cevap
atriyal flutter, 4:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 1,00 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,14 sn ve geniş; 2 sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).
Yorum
pace’li ritim, yakalama kaybı
Cevap
pace’li ritim, yakalama kaybı
Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Stop the infusion and remove the cannula
Cevap neden bu
A cool, pale, swollen site suggests infiltration. The nurse stops the infusion, removes the cannula, elevates the limb and restarts the IV at another site as needed.
Cevap
A · Stop the infusion and remove the cannula
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Aniden başlayan “hayatımın en kötü baş ağrısı” diyen ve kan basıncı 170/100 mmHg olan hasta
Cevap neden bu
Ani, şiddetli “gök gürültüsü” baş ağrısı subaraknoid kanama gibi beyinde bir kanamayı gösterebilir ve bir acildir. Diğer hastaların bilinen, stabil sorunları vardır ve öykülerine uyar.
Cevap
A · Aniden başlayan “hayatımın en kötü baş ağrısı” diyen ve kan basıncı 170/100 mmHg olan hasta