pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
After coronary artery bypass surgery through a median sternotomy, which instruction is usually given for the first several weeks?
AAvoid walking until the stitches are removed
BSleep only on the stomach to protect the wound
CAvoid heavy lifting and pushing up with the arms
DLift the arms above the head often to stretch the chest
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with severe sepsis becomes increasingly breathless over 24 hours. SpO₂ stays low despite high-flow oxygen, and the chest X-ray shows bilateral infiltrates. The heart function is normal. Which condition is most likely?
ASpontaneous pneumothorax
BAn acute asthma attack
CAcute left ventricular failure after an MI
DAcute respiratory distress syndrome
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Which signs suggest rejection of a kidney transplant?
AA cough, wheeze and a runny nose with sneezing
BLess urine, a rising creatinine and a tender graft
CMore urine, a falling creatinine and weight loss
DA rash on the face after sun exposure
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A nurse teaches a carer to give buccal midazolam for prolonged seizures. Which statement shows a need for further teaching?
A"I will put something between his teeth so he does not bite his tongue."
B"I will give it into the space between his gum and cheek."
C"I will call an ambulance if the care plan tells me to."
D"I will write down the time the seizure started and the time I gave the dose."
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Yeni ileostomisi olan bir hastanın çıkışı çok yüksektir. Başlıca risk nedir?
AStomanın üstündeki bağırsakta kabızlık ve fekal impaksiyon
BSıvı yüklenmesi ve ayak bileği şişliği
CGünler içinde yüksek kalsiyum ve böbrek taşları
DDehidratasyon ile sodyum, potasyum ve magnezyum kaybı
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with advanced cancer who has capacity decides to stop chemotherapy. The family insists that treatment must continue. What should the nurse do?
ATell the patient that stopping is not allowed
BSupport the patient's decision and help the team talk with the family
CAsk the family to sign a new consent form
DContinue treatment because the family has asked for it
7.Klinik hemşirelikOrta
Why is an urgent brain scan needed before thrombolysis for a suspected stroke?
ATo rule out bleeding in the brain
BTo check for brain tumours only
CTo confirm the patient's age
DTo measure the size of the ventricles
8.Klinik hemşirelikZor
Why is a large pleural effusion drained slowly rather than all at once?
ASlow drainage stops the patient needing oxygen
BRapid drainage can cause re-expansion pulmonary oedema
CQuick drainage causes the effusion to spread to the other lung
DFluid drained quickly turns into blood
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with hyperkalemia received IV regular insulin with dextrose. Which result must the nurse monitor closely over the next hours?
AHemoglobin, because insulin causes red cell loss
BSerum calcium, because it falls sharply
CSerum sodium, because it rises quickly
DBlood glucose, because hypoglycemia can occur
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
The nurse prepares a patient for a 2-hour oral glucose tolerance test tomorrow morning. Which statement shows a need for further teaching?
A"I can have a light breakfast before the test"
B"I'll stay seated during the test if I can"
C"I'll avoid smoking until the test is over"
D"I'll fast overnight but can drink plain water"
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,33, PaCO₂ 72 mmHg (9,6 kPa) ve HCO₃⁻ 37 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,33PaCO₂ 72 mmHg (9,6 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 74 mmHg (9,9 kPa) ve PaCO₂ 44 mmHg (5,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2junctional ritim
3sinüs bradikardisi
4sinüs taşikardisi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
2üçüncü derece (tam) AV blok
3birinci derece AV blok
4junctional ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A pregnant nurse is on the unit. Which patient should the charge nurse avoid assigning to her?
AA patient with a fractured wrist
BA patient with a sealed radioactive implant for cervical cancer
CA patient after a hip replacement
DA patient with type 2 diabetes who needs insulin teaching before discharge
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient taking an MAO inhibitor antidepressant is taught about diet. Which statement shows a need for further teaching?
A“A sudden severe headache is a warning sign.”
B“I will avoid tap beer and red wine.”
C“I will check with the pharmacist before cold remedies.”
D“I can still eat aged cheese and cured salami.”
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Avoid heavy lifting and pushing up with the arms
Cevap neden bu
The sternum is wired and takes weeks to heal. Patients are advised to avoid heavy lifting, pulling and pushing with the arms, and to support the chest with a pillow when coughing. Walking is encouraged as part of cardiac rehabilitation.
Cevap
C · Avoid heavy lifting and pushing up with the arms
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Acute respiratory distress syndrome
Cevap neden bu
ARDS is acute, non-cardiogenic pulmonary oedema caused by widespread inflammation, triggered by sepsis, pneumonia, trauma or pancreatitis. It causes severe hypoxaemia that responds poorly to oxygen, with bilateral infiltrates not explained by heart failure. Treatment includes lung-protective ventilation and often prone positioning.
Cevap
D · Acute respiratory distress syndrome
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Less urine, a rising creatinine and a tender graft
Cevap neden bu
Acute rejection may cause falling urine output, rising creatinine, weight gain, fever, and pain or tenderness over the graft. Many episodes are found on blood tests before symptoms appear, so regular monitoring is essential.
Cevap
B · Less urine, a rising creatinine and a tender graft
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · "I will put something between his teeth so he does not bite his tongue."
Cevap neden bu
Nothing should ever be put between the teeth during a seizure. Buccal midazolam is given between the gum and cheek, so the mouth does not need to be forced open. Timing the seizure and following the emergency care plan are correct.
Cevap
A · "I will put something between his teeth so he does not bite his tongue."
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Dehidratasyon ile sodyum, potasyum ve magnezyum kaybı
Cevap neden bu
Yüksek çıkışlı ileostomiler (çoğunlukla günde yaklaşık 1,5–2 L'nin üzeri olarak tanımlanır) dehidratasyona, akut böbrek hasarına ve elektrolit kaybına yol açabilir. Sıvı dengesi, kilo, idrar çıkışı ve elektrolitler izlenir. Hastalar oral rehidratasyon solüsyonuna ve çıkışı yavaşlatan ilaçlara gereksinim duyabilir.
Cevap
D · Dehidratasyon ile sodyum, potasyum ve magnezyum kaybı
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Support the patient's decision and help the team talk with the family
Cevap neden bu
A competent adult can refuse treatment. The nurse advocates for the patient, supports communication with the family and team, and helps plan symptom control and palliative care.
Cevap
B · Support the patient's decision and help the team talk with the family
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · To rule out bleeding in the brain
Cevap neden bu
A CT scan distinguishes haemorrhagic from ischaemic stroke. Clot-busting drugs are only given when bleeding has been excluded and other criteria are met.
Cevap
A · To rule out bleeding in the brain
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Rapid drainage can cause re-expansion pulmonary oedema
Cevap neden bu
Draining a large volume quickly can cause re-expansion pulmonary oedema, with cough, chest tightness and hypoxia. Drainage is controlled, and the patient is watched closely.
Cevap
B · Rapid drainage can cause re-expansion pulmonary oedema
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Blood glucose, because hypoglycemia can occur
Cevap neden bu
Insulin shifts potassium into cells but also lowers glucose, and hypoglycemia can occur hours later, especially in kidney failure. Glucose is checked frequently, and potassium is rechecked, as the effect lasts only a few hours.Kontrol edilen kaynak:High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · Blood glucose, because hypoglycemia can occur
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · "I can have a light breakfast before the test"
Cevap neden bu
The OGTT is done after an overnight fast of at least 8 hours; water is allowed. Eating before the test makes the results invalid. Patients rest during the test and avoid smoking, which can affect glucose.Kontrol edilen kaynak:Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Glucose tolerance test - non-pregnant · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · "I can have a light breakfast before the test"
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,33: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 72 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 37 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 70,64 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 24 küçük kare, 1500 ÷ 24 ≈ dakikada 63.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,96 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,32 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: üçüncü derece (tam) AV blok
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
Beş adım
1. Hız: R–R = 52 küçük kare, 1500 ÷ 52 ≈ dakikada 29.
2. Ritim: R–R düzenli (2,08 sn) ve P–P düzenli (0,64 sn), ancak ikisi birbirinden bağımsız.
3. P dalgaları: pozitif ve dakikada 94 hızında düzenli, ancak QRS komplekslerine bağlı değil; bazıları bir QRS ya da T dalgasının içinde gizleniyor.
4. PR aralığı: atımdan atıma değişiyor; sabit bir ilişki yok.
5. QRS: 0,16 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
üçüncü derece (tam) AV blok
Cevap
üçüncü derece (tam) AV blok
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · A patient with a sealed radioactive implant for cervical cancer
Cevap neden bu
A sealed radioactive implant (brachytherapy) emits radiation, and pregnant staff should not care for these patients. The other patients pose no special risk to a pregnancy.
Cevap
B · A patient with a sealed radioactive implant for cervical cancer
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · “I can still eat aged cheese and cured salami.”
Cevap neden bu
MAO inhibitors with tyramine-rich foods, such as aged cheese and cured meats, can cause a hypertensive crisis. Patients avoid these foods, check medicines with a pharmacist and report a severe headache.
Cevap
D · “I can still eat aged cheese and cured salami.”