pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
After a prescribed IV fluid bolus for hypotension, what should the nurse do next?
AStart a second fluid bolus straight away without checking anything
BWait until the next routine observations in four hours
CStop all monitoring if the patient says they feel better
DReassess heart rate, blood pressure, urine output and lung sounds
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Femoral arter yoluyla yapılan PKG'den dört saat sonra kasık pansumanı kanla ıslanmıştır ve sert bir şişlik büyümektedir. Acil eylem nedir?
ABölgede pıhtı oluşmasın diye heparin infüzyon hızını artırmak
BPonksiyon yerinin hemen üzerine sıkı bası uygulamak ve yardım çağırmak
CPansumanı çıkarıp bölgeyi açıkta bırakmak
DHastanın oturmasına ve idrar yapmak için tuvalete yürümesine yardım etmek
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A urine dipstick is positive for nitrites. What does this suggest?
AThe kidneys are losing too much protein
BBacteria that convert nitrate are present
CThe urine has a lot of glucose in it
DThe patient is dehydrated and needs more fluid
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A man with chronic urinary retention is catheterised. Over the next hours he passes very large volumes of urine. What is the main nursing concern?
AA urinary infection caused by the high flow of urine
BRupture of the bladder from the catheter
CA rise in blood glucose from the urine
DFluid and electrolyte loss from post-obstructive diuresis
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
How is an uncomplicated sigmoid volvulus often first treated?
AEating a large high-fibre meal
BDecompression with a flexible sigmoidoscope and flatus tube
CA barium meal given by mouth to untwist the bowel slowly
DHigh-dose laxatives taken by mouth
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
Which preoperative task can a registered nurse usually delegate to a healthcare assistant (nursing assistant)?
ARecording baseline vital signs
BTeaching the patient how to use a PCA pump
CDeciding whether abnormal results need reporting
DAssessing the patient's understanding of the surgery
7.Klinik hemşirelikOrta
A pressure ulcer shows full-thickness tissue loss with exposed bone. Which category (stage) is this?
ACategory 4
BCategory 1
CCategory 2
DCategory 3
8.Klinik hemşirelikZor
Several hours after thyroid surgery, a patient has increasing neck swelling, stridor and difficulty breathing. What is most likely?
AA haematoma compressing the airway
BHypocalcaemia from parathyroid damage
CA thyroid storm
DNormal postoperative swelling
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient taking empagliflozin (an SGLT2 inhibitor) has glucose in the urine but a normal blood glucose. What is the best interpretation?
AA urinary tract infection
BA sign of kidney failure
CUncontrolled diabetes needing insulin
DAn expected effect of the drug
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient on digoxin has a calcium of 12,1 mg/dL (3,0 mmol/L) and new nausea and a slow pulse. Why is the calcium result important?
AHigh calcium makes the kidneys clear digoxin faster
BHigh calcium only matters if the potassium is also high
CHigh calcium blocks digoxin, so the drug stops working
DHigh calcium increases the risk of digoxin toxicity
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,38, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa) ve HCO₃⁻ 12 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,38PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,19, PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,19PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal flutter, 4:1 ileti
2sinüs taşikardisi
3atriyal flutter, 3:1 ileti
4atriyal flutter, 2:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
IV antibiyotik infüzyonu sırasında bir hastada kurdeşen, hırıltı ve boğuk ses gelişiyor. Hemşire önce ne yapar?
AOral difenhidramin verir
Bİnfüzyonu durdurur
CReaksiyonu dosyaya belgeler
Dİnfüzyonu yarı hızına düşürür
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
During surgery under general anesthesia, a patient develops rising end-tidal carbon dioxide, muscle rigidity and a rapidly increasing temperature. Which drug should the nurse anticipate?
ADantrolene
BFlumazenil
CNaloxone
DAtropine
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Reassess heart rate, blood pressure, urine output and lung sounds
Cevap neden bu
A fluid challenge is followed by reassessment of perfusion (heart rate, BP, capillary refill, mental state, urine output) and signs of overload such as crackles, raised JVP or worsening breathlessness. The findings are reported to decide on further fluid, vasopressors or escalation.
Cevap
D · Reassess heart rate, blood pressure, urine output and lung sounds
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Ponksiyon yerinin hemen üzerine sıkı bası uygulamak ve yardım çağırmak
Cevap neden bu
Arteriyel erişim yerinde kanama veya hematom, antiagregan ve antikoagülan ilaçlarla kötüleşen sık bir komplikasyondur. Hasta düz yatarken deri ponksiyonunun hemen üzerine (arteriyel ponksiyonun üzerine) uygulanan sıkı manuel bası, yaşam bulguları, distal nabızlar ve üst basamağa bildirimle birlikte ilk eylemdir. Retroperitoneal kanama gizli kalabilir, bu nedenle sırt ağrısı ve hipotansiyon izlenir.
Cevap
B · Ponksiyon yerinin hemen üzerine sıkı bası uygulamak ve yardım çağırmak
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Bacteria that convert nitrate are present
Cevap neden bu
Many urinary pathogens convert dietary nitrate to nitrite, so a positive nitrite test supports a bacterial UTI. A negative result does not rule infection out. Leucocytes on the dipstick show white cells.
Cevap
B · Bacteria that convert nitrate are present
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Fluid and electrolyte loss from post-obstructive diuresis
Cevap neden bu
After relief of chronic obstruction, the kidneys may pass large volumes of urine and salt. Hypovolaemia and electrolyte problems can follow. Strict fluid balance, blood pressure checks and electrolyte monitoring are needed.
Cevap
D · Fluid and electrolyte loss from post-obstructive diuresis
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Decompression with a flexible sigmoidoscope and flatus tube
Cevap neden bu
Endoscopic decompression often untwists a sigmoid volvulus. Recurrence is common, so elective surgery may follow. Signs of ischaemia or perforation need emergency surgery.
Cevap
B · Decompression with a flexible sigmoidoscope and flatus tube
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Recording baseline vital signs
Cevap neden bu
Trained assistants can record routine observations and report them. Assessment, teaching and interpreting results need registered nurse knowledge and judgement.
Cevap
A · Recording baseline vital signs
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Category 4
Cevap neden bu
Category 4 involves full-thickness tissue loss with exposed bone, tendon or muscle. Category 3 is full-thickness skin loss without exposed bone or tendon. US (NPIAP) terminology calls these stages rather than categories.
Cevap
A · Category 4
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · A haematoma compressing the airway
Cevap neden bu
A rapidly expanding neck haematoma after thyroid surgery is an airway emergency. Call for urgent help; local protocols often require equipment to release the wound clips or sutures to be kept at the bedside.
Cevap
A · A haematoma compressing the airway
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · An expected effect of the drug
Cevap neden bu
SGLT2 inhibitors block glucose reabsorption in the proximal tubule, so glycosuria is expected even with normal blood glucose. Urine glucose cannot be used to monitor control in these patients. The drugs also raise the risk of genital infections and DKA.Kontrol edilen kaynak:Ketones blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · An expected effect of the drug
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · High calcium increases the risk of digoxin toxicity
Cevap neden bu
Hypercalcemia, like hypokalemia and hypomagnesemia, makes the heart more sensitive to digoxin and raises the risk of toxic arrhythmias. Nausea and bradycardia suggest toxicity, so the nurse holds the dose and reports the findings.
Cevap
D · High calcium increases the risk of digoxin toxicity
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: tam kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,38: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 21 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 12 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 24–28 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 21 mmHg ek bir solunumsal alkaloz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
tam kompanse
Cevap
tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 28 mmol/L → akut
Cevap
akut
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal flutter, 3:1 ileti
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 18 küçük kare, 1500 ÷ 18 ≈ dakikada 83.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,72 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,24 sn’de bir (250/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 3.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal flutter, 3:1 ileti
Cevap
atriyal flutter, 3:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QRS süresi
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,16 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
İlk anormal adım
QRS süresi → geniş QRS’li sinüs ritmi
Cevap
QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · İnfüzyonu durdurur
Cevap neden bu
İlacı durdurmak alerjene daha fazla maruziyeti durdurur. Hemşire ardından yardım çağırır ve anafilaksi için reçete edildiği şekilde epinefrini hazırlar. İnfüzyonu yavaşlatmak yine de daha fazla ilaç verir; belgeleme ise daha sonra yapılır.
Cevap
B · İnfüzyonu durdurur
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Dantrolene
Cevap neden bu
Malignant hyperthermia is a reaction to some anesthetic agents that causes hypermetabolism. The triggering drug is stopped and dantrolene is given, with active cooling and support.