pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient has a heart rate of 36/min with hypotension and dizziness. Which drug is usually the first choice?
AIntravenous amiodarone
BIntravenous atropine
CIntravenous adenosine
DOral bisoprolol
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
After positive end-expiratory pressure (PEEP) is increased on a ventilated patient, the blood pressure falls. What is the most likely reason?
APEEP directly weakens the heart muscle and its contraction
BPEEP lowers the blood oxygen level
CPEEP causes immediate blood loss from the alveolar capillaries
DHigher chest pressure reduces venous return to the heart
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Primer adrenal yetmezliği olan bir hastanın ateşi vardır. Steroid replasmanı için olağan hasta günü öğüdü nedir?
AYan etkileri azaltmak için dozu yarıya indirmek
BAteş düşene kadar steroidi kesmek
CGlukokortikoid dozunu artırmak, çoğu zaman ikiye katlamak
DOlağan dozu sürdürmek ve şimdilik ek sıvı içmemek
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A 66-year-old smoker has had two episodes of painless red urine. Urine cultures are negative. Which plan is most appropriate?
AUrgent referral for cystoscopy and imaging
BAdvise more fluids and review in a year
CAnother course of antibiotics for a UTI
DReassure him, because the blood has stopped
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
A patient has taken oral prednisolone daily for many months. Why is this important before surgery?
ASteroids must always be stopped a full week before any type of surgery
BSteroids make the anaesthetic drugs last much longer
CSteroids prevent all wound infections after surgery
DThey may need extra steroid cover to prevent an adrenal crisis
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A nurse teaches a patient after a colonoscopy with polyp removal. Which statement shows a need for further teaching?
A"Severe abdominal pain is normal for a week afterwards."
B"Some wind and bloating today is expected."
C"I'll report heavy bleeding from my bottom."
D"I should report a fever or a swollen, painful abdomen."
7.Klinik hemşirelikOrta
Serviste yatan bir hastada ilk beta bloker dozundan sonra hışıltı ve nefes darlığı gelişiyor. Hangi öykü bunu en olası kılar?
AOsteoartrit
BHipotiroidi
CAstım
DMigren
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with diabetes is found confused with slurred speech and weakness on one side. What should the nurse check first?
ABody mass index
BSerum cholesterol
CCapillary blood glucose
DUrine output for the last day
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A stable adult who is not bleeding receives one unit of packed red cells. By about how much is the hemoglobin expected to rise?
AAbout 5 g/dL (50 g/L)
BAbout 1 g/dL (10 g/L)
CAbout 0,1 g/dL (1 g/L)
DAbout 3 g/dL (30 g/L)
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient has a positive hepatitis C antibody (anti-HCV) test. What is the most appropriate next step?
ARepeat the antibody test, as a positive test is always false
BGive hepatitis C vaccine to prevent further infection
CTest for HCV RNA to find out whether infection is current
DTell the patient they definitely have chronic hepatitis C
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,26, PaCO₂ 79 mmHg (10,5 kPa) ve HCO₃⁻ 34 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,26PaCO₂ 79 mmHg (10,5 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %21 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 64 mmHg (8,5 kPa) ve PaCO₂ 39 mmHg (5,2 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII şeridinde QT aralığı değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QT = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2sinüs bradikardisi
3ikinci derece AV blok tip II
4üçüncü derece (tam) AV blok
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Hangi bulgu beklenmedik bir bulgudur ve hızlı takip gerektirir?
AUzun süredir KOAH’ı olan hastada fıçı göğüs
BBilinen sirozu olan bir hastada değişmemiş sarı cilt
CHeparin infüzyonundaki bir hastada yeni siyah, katran gibi dışkı
DLaparoskopik safra kesesi ameliyatından bir gün sonra sağ omuz ağrısı olan hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
After a head injury, a patient passes large amounts of very dilute urine, is thirsty and has a rising serum sodium. Which condition is most likely?
ADiabetes insipidus
BSIADH
CDiabetic ketoacidosis
DAcute kidney injury with oliguria
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Intravenous atropine
Cevap neden bu
Atropine is an antimuscarinic that removes vagal tone and raises the heart rate. It is first-line for symptomatic bradycardia. If it fails, other options include a drug infusion or cardiac pacing. Adenosine, bisoprolol and amiodarone all slow conduction.
Cevap
B · Intravenous atropine
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Higher chest pressure reduces venous return to the heart
Cevap neden bu
PEEP keeps alveoli open and improves oxygenation, but higher intrathoracic pressure impedes venous return, reducing preload and cardiac output, especially in hypovolaemic patients. The team may give fluid or adjust PEEP. High pressures also risk barotrauma.
Cevap
D · Higher chest pressure reduces venous return to the heart
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Glukokortikoid dozunu artırmak, çoğu zaman ikiye katlamak
Cevap neden bu
Hastalık sırasında steroid replasmanı alan kişilerin daha fazla glukokortikoide gereksinimi vardır. Hasta günü kuralları genellikle ateş sırasında dozun ikiye katlanmasını ve kusup tabletleri tutamıyorlarsa adrenal krizi önlemek için acil enjekte edilebilir hidrokortizon kullanılmasını veya acil bakım aranmasını önerir.
Cevap
C · Glukokortikoid dozunu artırmak, çoğu zaman ikiye katlamak
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Urgent referral for cystoscopy and imaging
Cevap neden bu
Painless visible haematuria in an older smoker, with no infection, must be investigated urgently for bladder or kidney cancer. Intermittent bleeding does not mean the cause has gone.
Cevap
A · Urgent referral for cystoscopy and imaging
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · They may need extra steroid cover to prevent an adrenal crisis
Cevap neden bu
Long-term steroids suppress the adrenal glands, so they cannot raise cortisol in response to surgical stress. Extra steroid cover may be prescribed, and steroids are not stopped suddenly. Healing may also be slower.
Cevap
D · They may need extra steroid cover to prevent an adrenal crisis
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · "Severe abdominal pain is normal for a week afterwards."
Cevap neden bu
Mild bloating and cramps from the air used are expected. Severe or worsening pain, fever, a distended abdomen or heavy rectal bleeding can mean perforation or haemorrhage and must be reported straight away.
Cevap
A · "Severe abdominal pain is normal for a week afterwards."
7.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Astım
Cevap neden bu
Selektif olmayan ve hatta kardiyoselektif beta blokerler bronkospazma neden olabilir; bu yüzden astımda genellikle kaçınılır.
Cevap
C · Astım
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Capillary blood glucose
Cevap neden bu
Hypoglycaemia can cause focal neurological signs that mimic stroke. A bedside glucose check is quick and should be done in any patient with sudden neurological symptoms.
Cevap
C · Capillary blood glucose
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · About 1 g/dL (10 g/L)
Cevap neden bu
In an average-sized adult without ongoing bleeding or hemolysis, one unit of red cells raises the hemoglobin by about 1 g/dL (and the hematocrit by about 3%). A smaller rise suggests ongoing blood loss or red cell destruction.Kontrol edilen kaynak:Blood Transfusion · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)
Cevap
B · About 1 g/dL (10 g/L)
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Test for HCV RNA to find out whether infection is current
Cevap neden bu
Anti-HCV shows exposure, but some people clear the virus and keep antibodies. An HCV RNA test shows whether the infection is current. There is no vaccine for hepatitis C, but antiviral treatment can cure most infections.Kontrol edilen kaynak:Hepatitis C · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
C · Test for HCV RNA to find out whether infection is current
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,26: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 79 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 34 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 36,98 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QRS’in başından T dalgasının sonuna kadar 8 küçük kare
Dönüştür
QT = 8 × 0,04 s = 0,32 s
Cevap
QT = 0,32 s
Kaba bir kural: normal hızlarda QT, R–R aralığının yarısından kısa olmalıdır (burada R–R = 0,68 sn).
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,80 sn, dakikada 75); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,24 sn ile sabit.
5. QRS: 0,12 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Heparin infüzyonundaki bir hastada yeni siyah, katran gibi dışkı
Cevap neden bu
Siyah, katran gibi dışkı (melena) üst sindirim sisteminden kanamayı düşündürür; antikoagülasyonun tehlikeli bir komplikasyonudur. Laparoskopiden sonra kullanılan gaz nedeniyle omuz ağrısı yaygındır; KOAH’ta fıçı göğüs ve sirozda stabil sarılık ise beklenen bulgulardır.
Cevap
C · Heparin infüzyonundaki bir hastada yeni siyah, katran gibi dışkı
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Diabetes insipidus
Cevap neden bu
Damage to the pituitary or hypothalamus can stop the release of antidiuretic hormone, causing diabetes insipidus. The patient loses water, so urine is dilute and sodium rises; SIADH causes the opposite.