pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Azalmış ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetmezliğinde sağkalımı hangi ilaç sınıfı kombinasyonu iyileştirir?
AACE inhibitörü veya ARNI, beta bloker, MRA ve SGLT2 inhibitörü
BLoop diüretik, digoksin, nitrat ve bir kalsiyum kanal blokeri
CTek başına, tolere edilen en yüksek dozda bir loop diüretik
DBir NSAİİ, aspirin, bir statin ve bir tiyazid diüretik
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with life-threatening asthma has not responded to repeated nebulised salbutamol (albuterol), ipratropium and steroids. Which drug is commonly given intravenously next?
AIntravenous furosemide
BMorphine
CMagnesium sulfate
DMetoprolol
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Where is the zero point of an external ventricular drain usually levelled?
AAt the mid-axillary line of the chest
BAt the top of the head
CAt the level of the umbilicus
DAt the tragus of the ear
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient taking an SGLT2 inhibitor is booked for major surgery. Which statement is correct?
AThe drug must be taken right up until the operation starts
BIt is usually paused in the days before surgery
CThe dose is usually doubled on the morning of surgery
DSurgery is not possible in patients taking this drug
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
What is achalasia?
AFailure of the lower oesophageal sphincter to relax on swallowing
BInflammation of the oesophagus caused by a fungal infection
CWeakness of the lower oesophageal sphincter that allows reflux
DA tear at the junction of the oesophagus and the stomach
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
After several days of a tight CPAP mask, a patient has a red, broken area on the bridge of the nose. What is this, and what should the nurse do?
AA normal mark; take no action until it heals
BA device-related pressure injury; protect skin and refit the mask
CAn allergic rash; stop the CPAP for good and give oral antihistamines
DA burn from the oxygen; apply ice to the area
7.Klinik hemşirelikOrta
Why are older adults at higher risk of dehydration?
AThey always drink large amounts of tea
BTheir kidneys hold on to too much water
CTheir body water content increases with age
DTheir sense of thirst is often reduced
8.Klinik hemşirelikZor
A patient on an unfractionated heparin infusion is also started on warfarin. Which tests are used to monitor each drug?
AAPTT for heparin and INR for warfarin
BINR for heparin and APTT for warfarin
CD-dimer for both drugs
DPlatelet count for both drugs
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
How often is the INR usually checked when warfarin is first started?
AEvery hour, during the first week
BEvery few days, until it is stable
COnly if bleeding occurs at home
DOnce a year, at a routine visit
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient has taken metformin for 8 years and now has numbness in the feet, a hemoglobin of 10,2 g/dL (102 g/L) and an MCV of 108 fL. Which deficiency is most likely?
AVitamin D (calciferol) deficiency
BIron deficiency from gut loss
CVitamin B12 deficiency
DVitamin K deficiency
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,32, PaCO₂ 64 mmHg (8,5 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,32PaCO₂ 64 mmHg (8,5 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2sinüs taşikardisi
3sinüs bradikardisi
4junctional ritim
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi bir AV blok gösteriyor; bu nedenle atriyumlar ve ventriküller farklı hızlarda atıyor. P–P aralığını ölçün ve atriyal hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun (1500 yöntemi, tam sayı).
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
atriyal hız = bpm
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Two nursing assistants argue loudly at the station about their assignments. What is the charge nurse’s best first step?
AReport them to human resources at once
BIgnore it and hope they sort it out
CMeet both of them privately to hear each side
DChange both of their assignments without any discussion
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient with diabetic ketoacidosis is about to start an IV insulin infusion. The serum potassium is 3,0 mEq/L. What should the nurse do?
AReport the result before starting, because insulin will push potassium even lower
BStart the insulin at once, because the glucose is the bigger problem
CIgnore the result, since potassium is always high in this condition and will correct itself
DGive the insulin as a fast bolus to bring the potassium up
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · ACE inhibitörü veya ARNI, beta bloker, MRA ve SGLT2 inhibitörü
Cevap neden bu
Güncel kılavuzlar HFrEF için hastalığı değiştiren dört sınıfı önerir: ACE inhibitörü, ARB veya ARNI (sakubitril/valsartan); kanıta dayalı bir beta bloker; bir MRA (spironolakton veya eplerenon); ve bir SGLT2 inhibitörü. Loop diüretikler ve digoksin belirtileri iyileştirir ancak sağkalımı değil. NSAİİ'ler kalp yetmezliğini kötüleştirir.
Cevap
A · ACE inhibitörü veya ARNI, beta bloker, MRA ve SGLT2 inhibitörü
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Magnesium sulfate
Cevap neden bu
A single dose of IV magnesium sulfate is recommended in acute severe or life-threatening asthma that does not respond to initial treatment. Senior and critical care help is called early. Sedatives and beta-blockers are dangerous in acute asthma.
Cevap
C · Magnesium sulfate
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · At the tragus of the ear
Cevap neden bu
The EVD is levelled at the tragus, which approximates the foramen of Monro. If the head of the bed is changed, the drain must be re-levelled, because its height decides how much CSF drains.
Cevap
D · At the tragus of the ear
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · It is usually paused in the days before surgery
Cevap neden bu
Fasting, surgery and dehydration increase the risk of euglycaemic DKA with SGLT2 inhibitors. Guidance usually advises stopping them in the days before major surgery and restarting when the patient is eating and drinking normally.
Cevap
B · It is usually paused in the days before surgery
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Failure of the lower oesophageal sphincter to relax on swallowing
Cevap neden bu
In achalasia, peristalsis is lost and the lower oesophageal sphincter does not relax, causing dysphagia to both solids and liquids, regurgitation and weight loss. Treatments include dilatation and surgical myotomy.
Cevap
A · Failure of the lower oesophageal sphincter to relax on swallowing
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · A device-related pressure injury; protect skin and refit the mask
Cevap neden bu
Masks, tubes, catheters and splints can cause pressure injuries. The nurse checks the skin under devices regularly, uses protective dressings, adjusts fit and repositions where possible.
Cevap
B · A device-related pressure injury; protect skin and refit the mask
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Their sense of thirst is often reduced
Cevap neden bu
With age, thirst is blunted, kidney concentrating ability falls and total body water decreases. Cognitive or physical problems can also make it harder to drink.
Cevap
D · Their sense of thirst is often reduced
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · APTT for heparin and INR for warfarin
Cevap neden bu
The APTT reflects the intrinsic pathway and is used to adjust heparin infusions. Warfarin is monitored by the INR, a standardised prothrombin time. Platelets are also checked on heparin to detect HIT.
Cevap
A · APTT for heparin and INR for warfarin
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Every few days, until it is stable
Cevap neden bu
When warfarin is started or its dose changes, the INR is checked frequently (often every few days) until it is stable in the target range. After that, the interval can be extended, often up to every 4 weeks or longer if very stable.
Cevap
B · Every few days, until it is stable
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Vitamin B12 deficiency
Cevap neden bu
Long-term metformin reduces vitamin B12 absorption in the gut. B12 deficiency causes macrocytic anemia and peripheral neuropathy, which can be mistaken for diabetic neuropathy. Periodic B12 testing is recommended for long-term users.Kontrol edilen kaynak:Vitamin B Test · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
C · Vitamin B12 deficiency
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 31 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|60 − 40| = 20 mmHg → 2 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·2 = 31 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 31 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·2,4 = 26,4 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,4 = 32,4 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 32 mmol/L → kronik
Cevap
kronik
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: birinci derece AV blok
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 24 küçük kare, 1500 ÷ 24 ≈ dakikada 63.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,96 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,30 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal hız = 79 bpm
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
Atriyal hız
P–P = 19 küçük kare = 0,76 sn → 1500 ÷ 19 = 78,95 ≈ dakikada 79
Ventriküler hız
R–R = 31 küçük kare = 1,24 sn → 1500 ÷ 31 = 48,39 ≈ dakikada 48
Cevap
atriyal hız = 79 bpm
Cevap
atriyal hız = 79 bpm
Dar kompleksli junctional kaçış ritmiyle (genellikle dakikada 40–60) üçüncü derece blok.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Meet both of them privately to hear each side
Cevap neden bu
Talking with both staff members privately allows the charge nurse to understand the problem and look for a fair solution. Ignoring the conflict or acting without facts usually makes it worse.
Cevap
C · Meet both of them privately to hear each side
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Report the result before starting, because insulin will push potassium even lower
Cevap neden bu
Insulin drives potassium into cells and can cause dangerous hypokalemia, so a low starting potassium must be reported. US (ADA) guidance delays insulin until potassium is at least 3,3 mEq/L; UK (JBDS) guidance asks for urgent senior review and potassium replacement. Either way, the prescriber decides.
Cevap
A · Report the result before starting, because insulin will push potassium even lower