Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

How should a nurse speak to a patient with hearing loss?

  1. AFace the patient and speak clearly at a normal pace
  2. BCover the mouth to stop background noise
  3. CSpeak very fast to keep the message short
  4. DShout loudly from behind the patient so they can hear every word
2.Hemşirelik esaslarıZor

Why are a patient's observations checked about 15 minutes after a blood transfusion starts?

  1. AIt is the time the blood takes to warm up
  2. BReactions only ever occur after the transfusion ends
  3. CSerious reactions often happen early in a transfusion
  4. DIt is only for record-keeping purposes
3.Klinik hemşirelikOrta

Akut iskemik inmede IV tromboliz genellikle hangi zaman aralığında verilir?

  1. ABelirtilerin başlamasından itibaren 4,5 saat içinde
  2. BBelirtilerin başlangıcından itibaren 48 saat içinde
  3. CYalnızca 24 saatten sonra
  4. DBir hafta içinde herhangi bir zamanda
4.Klinik hemşirelikZor

The fluid in an underwater seal chest drain has stopped swinging with breathing. What could this mean?

  1. AThe drain is working perfectly and needs no checks
  2. BThe patient's breathing has become normal and the drain can be pulled out by the nurse
  3. CThe water seal has been set up correctly for the first time
  4. DThe tube may be kinked or blocked, or the lung may have fully re-expanded
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354563HCO₃⁻mmol/L222629akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,29, PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa), HCO₃⁻ 29 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,29PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa)HCO₃⁻ 29 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96hava / O₂O₂havaSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35,035,1–36,036,1–38,038,1–39,0≥39,1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 12/dk, SpO₂ %97 ek oksijen altında, kan basıncı 142/86 mmHg, nabız 76/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 36,7 °C. NEWS2 toplam skoru nedir?

RR 12SpO₂ 97%O₂SBP 142HR 76AT 36,7 °C
NEWS2 =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
109?SBPDBPmmHgMAP = 65

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Ekip en az 65 mmHg’lik bir ortalama arter basıncını hedefliyor. Bir hastanın sistolik basıncı 109 mmHg. MAP = (SKB + 2·DKB)/3 formülünü kullanarak hâlâ 65 mmHg MAP veren en düşük diyastolik basınç DBP kaçtır?

MAP 65 mmHgSBP 109 mmHg
DBP = mmHg
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
1 kcal/mL84% serbest su65 mL/hher 4 h94 kg · 30 mL/kg/gün24 h/günV = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 94 kg ağırlığındaki bir hastanın sıvı hedefi 30 mL/kg/gün ve tüm sıvıyı besleme tüpü yoluyla alıyor. Formül %84 serbest su içeriyor ve günde 24 saat boyunca 65 mL/sa hızla veriliyor. Sıvının geri kalanı 4 saatte bir su ile yıkama olarak veriliyor. Her yıkamanın hacmi V nedir? En yakın tam sayıya yuvarlayın.

94 kg30 mL/kg/gün84%65 mL/h · 24 hher 4 h
V = mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
24 hdekstroz 15%2000 mLamino asitler 4,25%2000 mL46 kg24 hGIR = ? mg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 46 kg ağırlığındaki bir yetişkin, %15 dekstroz içeren 2000 mL parenteral beslenmeyi 24 saatte alıyor. Glukoz infüzyon hızını GIR mg/kg/dk cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

46 kg2000 mLdekstroz 15%24 h
GIR = mg/kg/min
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mV2:1 AV blok (tip belirsiz)birinci derece AV bloksinüs bradikardisiikinci derece AV blok tip II

Bu DII şeridini yorumlayın. Bu tek şeritten hangi yorumu savunabilirsiniz? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 12:1 AV blok (tip belirsiz)
  2. 2birinci derece AV blok
  3. 3sinüs bradikardisi
  4. 4ikinci derece AV blok tip II
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

During labor, the nurse sees the umbilical cord in the vagina after the membranes rupture. What is the first action?

  1. AAsk the patient to walk around the room to bring the baby lower and speed up labor
  2. BWait for the next contraction before acting
  3. CRelieve pressure on the cord by lifting the presenting part with a gloved hand
  4. DPush the cord back into the uterus
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

A patient with diabetes is sweaty and confused, and no glucose meter is available. The patient can swallow. What should the nurse do?

  1. ATreat for hypoglycemia with fast-acting oral carbohydrate
  2. BAsk the patient to lie down and sleep it off
  3. CWithhold all food and fluids until a meter is found
  4. DGive a dose of rapid-acting insulin in case the glucose is high
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

A patient with poorly controlled seizures asks about activities at home. Which advice is most important?

  1. AAvoid drinking water before bed
  2. BAvoid all forms of exercise
  3. CSleep sitting up in a chair
  4. DNever swim or bathe alone
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

A nurse teaches a patient who has had a splenectomy. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A“Now that my spleen is out, a fever is nothing to worry about.”
  2. B“I will keep my vaccinations up to date.”
  3. C“I will tell all of my health care providers that I have no spleen.”
  4. D“I will get medical help quickly if I get a high temperature.”
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient is on an IV insulin infusion protocol in the ICU. How often is the blood glucose usually checked?

  1. AAbout every hour
  2. BOnce a day before breakfast
  3. COnce every 12 hours
  4. DOnly if symptoms occur
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A woman with preeclampsia is receiving IV magnesium sulfate. Her urine output has fallen and her creatinine is rising. Why is this a concern?

  1. APoor kidney function makes the magnesium level fall quickly
  2. BMagnesium is broken down by the liver, so it will stop working soon
  3. CMagnesium is excreted by the kidneys, so it can build up to toxic levels
  4. DMagnesium causes potassium loss, so the kidneys release more fluid

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: A · Face the patient and speak clearly at a normal pace

Cevap neden bu

Facing the patient in good light, reducing background noise and speaking clearly, without shouting, helps understanding. Hearing aids should be in and working.

Cevap

A · Face the patient and speak clearly at a normal pace
2.Hemşirelik esasları

Cevap: C · Serious reactions often happen early in a transfusion

Cevap neden bu

Severe reactions, such as ABO incompatibility and anaphylaxis, often appear soon after starting. Observations before, at about 15 minutes and at the end, plus close watching, allow early action.

Cevap

C · Serious reactions often happen early in a transfusion
3.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Belirtilerin başlamasından itibaren 4,5 saat içinde

Cevap neden bu

Alteplaz ile tromboliz, görüntüleme kanamayı dışladıktan sonra genellikle başlangıçtan itibaren 4,5 saat içinde verilir. Bu nedenle hastanın en son ne zaman iyi görüldüğünü bilmek esastır.

Cevap

A · Belirtilerin başlamasından itibaren 4,5 saat içinde
4.Klinik hemşirelik

Cevap: D · The tube may be kinked or blocked, or the lung may have fully re-expanded

Cevap neden bu

Loss of swing can mean a kinked, clamped or blocked tube, or re-expansion of the lung. The nurse checks the tubing and the patient and reports the finding.

Cevap

D · The tube may be kinked or blocked, or the lung may have fully re-expanded
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 26,8 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|48 − 40| = 8 mmHg → 0,8 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·0,8 = 26,8 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 26,8 mmol/L
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik üzerine akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·2,3 = 26,3 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,3 = 32,05 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 29 mmol/L → kronik üzerine akut

Cevap

kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: NEWS2 = 2

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.

Her parametreyi puanlayın

RR 12/min → 0
SpO₂ 97% → 0
oksijen altında → 2
SBP 142 mmHg → 0
HR 76/min → 0
uyanık (A) → 0
T 36,7 °C → 0

Toplayın

NEWS2 = 0 + 0 + 2 + 0 + 0 + 0 + 0 = 2

Cevap

NEWS2 = 2
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: DBP = 43 mmHg

Kan basıncı değerleri: nabız basıncı PP = SKB − DKB. Ortalama arter basıncı MAP ≈ (SKB + 2·DKB)/3 = DKB + PP/3; bu tahmin, normal kalp hızında kalbin her atımın yaklaşık üçte ikisini diyastolde geçirmesine dayanır (kalp hızı yüksekken daha az doğrudur); en az yaklaşık 65 mmHg MAP, organ perfüzyonu için yaygın bir hedeftir. Şok indeksi SI = kalp hızı/SKB normalde yaklaşık 0,5–0,7’dir; yaklaşık 1’in üzerindeki bir değer şok için uyarı işaretidir.

Düzenleyin

DBP = (3·MAP − SBP)/2

Yerine koyun

DBP = (3·65 − 109)/2 = 86/2 = 43 mmHg

Cevap

DBP = 43 mmHg
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: V = 252 mL

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Sıvı hedefi

30·94 = 2820 mL/gün

Formülden gelen serbest su

65·24 = 1560 mL
1560·0,84 = 1310 mL

Hâlâ gereken su

2820 − 1310 = 1510 mL/gün

Yıkama başına hacim

24/4 = 6 yıkamalar
V = 1510/6 = 251,6 ≈ 252 mL

Cevap

V = 252 mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: GIR = 4,53 mg/kg/min

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Torbadaki dekstroz

15·2000/100 = 300 g = 300 000 mg

İnfüzyon dakikası

24·60 = 1440 min

Glukoz infüzyon hızı

GIR = 300 000/(46·1440) = 4,529 ≈ 4,53 mg/kg/min

Cevap

GIR = 4,53 mg/kg/min
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,449 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 11 × 0,04 = 0,44 s
RR = 24 × 0,04 = 0,96 s

Bazett formülü

QTc = 0,44/√0,96 = 0,44/0,9798 = 0,449 s

Cevap

QTc = 0,449 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (449 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: 2:1 AV blok (tip belirsiz)

2:1 AV blok: her QRS için iki P dalgası olduğunda, iletilen iki P dalgası art arda gelmez; bu yüzden iletilmeyen P dalgasından önce PR’nin uzayıp uzamayacağını (tip I) ya da sabit kalıp kalmayacağını (tip II) göremezsiniz. Tek bir şeritten buna 2:1 AV blok denir; tipi daha uzun bir şerit veya iletim oranındaki bir değişiklik belirler. Dar QRS tip I’i, geniş QRS tip II’yi daha olası kılar, ancak hiçbiri bunu kanıtlamaz.

Beş adım

1. Hız: R–R = 40 küçük kare, 1500 ÷ 40 ≈ dakikada 38.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,60 sn.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,80 sn, dakikada 75), her QRS için iki tane.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,18 sn ile sabit.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).

Tipin neden açık kaldığı

Her ikinci P dalgası iletilmiyor, bu yüzden art arda iki iletilen atım yok ve PR’nin uzaması hiç görülemez.
2:1 AV blok (tip belirsiz)

Cevap

2:1 AV blok (tip belirsiz)

Dar QRS tip I’i, geniş QRS tip II’yi daha olası kılar, ancak yalnızca daha uzun bir şerit veya iletim oranındaki bir değişiklik belirler.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · Relieve pressure on the cord by lifting the presenting part with a gloved hand

Cevap neden bu

In cord prolapse, the presenting part can compress the cord and cut off fetal oxygen. The nurse lifts the presenting part off the cord, calls for help and positions the patient (for example knee-chest) while urgent birth is arranged.

Cevap

C · Relieve pressure on the cord by lifting the presenting part with a gloved hand
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: A · Treat for hypoglycemia with fast-acting oral carbohydrate

Cevap neden bu

When in doubt, treat as hypoglycemia. A little sugar will not harm a patient with high glucose, but untreated hypoglycemia can cause brain injury within minutes, and insulin could be fatal.

Cevap

A · Treat for hypoglycemia with fast-acting oral carbohydrate
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · Never swim or bathe alone

Cevap neden bu

People with uncontrolled seizures are advised not to swim alone, to shower rather than bathe and to follow local laws on driving. Most normal activities can continue with sensible precautions.

Cevap

D · Never swim or bathe alone
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: A · “Now that my spleen is out, a fever is nothing to worry about.”

Cevap neden bu

People without a spleen are at risk of overwhelming infection, especially from encapsulated bacteria. Fever needs prompt medical assessment, and vaccines are kept up to date.

Cevap

A · “Now that my spleen is out, a fever is nothing to worry about.”
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · About every hour

Cevap neden bu

IV insulin acts quickly and has a short half-life, so glucose is usually checked hourly (or as the protocol specifies) and the rate adjusted. This reduces the risk of hypoglycemia and keeps glucose in the target range.

Cevap

A · About every hour
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Magnesium is excreted by the kidneys, so it can build up to toxic levels

Cevap neden bu

Magnesium is cleared by the kidneys, so falling urine output and rising creatinine raise the risk of toxicity. The nurse checks deep tendon reflexes, respiratory rate and level of consciousness, reports the findings and keeps calcium gluconate available as the antidote.Kontrol edilen kaynak: Magnesium Toxicity (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)

Cevap

C · Magnesium is excreted by the kidneys, so it can build up to toxic levels

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals