Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
44,905 gtt/min? gtt/minşuna yuvarla 1 gtt/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir damla hızı hesaplaması 44,905 gtt/dk veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: damla hızları en yakın tam damlaya yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

44,905 gtt/min
x = gtt/min
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1½ tbsp? mL1½ tsp? mL8 fl oz? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1½ tbsp / sıvı takviye, 1½ tsp / öksürük şurubu, 8 fl oz / meyve suyu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 tbsp = 15 mL1 tsp = 5 mL1 fl oz = 30 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

36 kg ağırlığındaki bir çocuğa 4 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 20 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

36 kg4 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
100 mg/5 mLV = ? mL

24 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 100 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 15 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

24 kg15 mg/kg100 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
250 mL10 gtt/mL5 h? gtt/min

10 damla/mL'lik bir setle 250 mL'yi 5 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

250 mL5 h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
200 mg100 mL60 gtt/mL200 mg/h? gtt/min

200 mg ilaç 100 mL içinde seyreltiliyor ve 60 gtt/mL’lik bir setle yerçekimiyle veriliyor. İstem saatte 200 mg. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

200 mg/100 mL200 mg/h60 gtt/mL
R = gtt/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasüt240 mLmeyve suyu200 mLbuz parçaları200 mLIV infüzyon60 mL/h × 8 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar200 mLidrar175 mLidrar400 mLyara dreni90 mLkusmuk150 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun. Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.

süt: 240 mLmeyve suyu: 200 mLbuz parçaları: 200 mLIV infüzyon: 60 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL→ 150 mL/hbaşlangıç 18:00ttoplam​ = ? h80 mL/h × 2 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 18:00’de 80 mL/h hızla başlıyor. 2 saat sonra hız 150 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mL80 mL/h · 2 h150 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
50 birim50 mLkristalize (regüler) insülin? mL/h3 birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeriyor. Order 3 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

50 birim/50 mL3 birim/h
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine? mL/h57 kg2,5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 57 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min57 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,41 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10000,41 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 250 mg toz içerir. 9,5 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 70 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

250 mg9,5 mL + 0,5 mL70 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 45 gtt/min

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

birler basamağındaki rakam

44.905 → 4

Yalnızca sonraki rakam belirler

44.905 → 9
9, 5 veya daha büyük; bu yüzden 4 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (05) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 45 gtt/min

Cevap

x = 45 gtt/min
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 270 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1½ tbsp = 1,5·15 = 22,5 mL
1½ tsp = 1,5·5 = 7,5 mL
8 fl oz = 8·30 = 240 mL

Toplayın

V = 22,5 + 7,5 + 240 = 270 mL

Cevap

V = 270 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 7,2 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 4·36 = 144 mg

Hacim

V = 144/20 = 7,2 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 7,2 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 18 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

15·24 = 360 mg

Hacim

V = (360/100)·5 = 18 mL

Cevap

V = 18 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 8 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

5·60 = 300 min

Damla hızı

R = 250·10/300 = 8,333 ≈ 8 gtt/min

Cevap

R = 8 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 8 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 100 gtt/min

Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

200/100 = 2 mg/mL

Saatlik hacim

200/2 = 100 mL/h

Damla hızı

R = 100·60/60 = 100 gtt/min

Cevap

R = 100 gtt/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1070 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 240 + 200 = 440 mL
buz parçaları: 200/2 = 100 mL
IV infüzyon: 60·8 = 480 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
I = 1070 mL

Cevap

I = 1070 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 7,6 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

80·2 = 160 mL
1000 − 160 = 840 mL kalan

İkinci kısım

840/150 = 5,6 h

Toplam süre

t = 2 + 5,6 = 7,6 h

Cevap

t = 7,6 h

Bu yaklaşık 7 h 36 min eder, yani torba yaklaşık saat 01:36 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 3 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

50/50 = 1 birim/mL

Pompa hızı

R = 3/1 = 3 mL/h

Cevap

R = 3 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 8,6 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

2,5·57 = 142,5 mcg/min
142,5·60 = 8550 mcg/h

Pompa hızı

R = 8550/1000 = 8,55 ≈ 8,6 mL/h

Cevap

R = 8,6 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,41 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Hacim

V = 0,41/1 = 0,41 mL

Cevap

V = 0,41 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2,8 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

9,5 + 0,5 = 10 mL
C = 250/10 = 25 mg/mL

Hacim

V = 70/25 = 2,8 mL

Cevap

V = 2,8 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math