Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir yenidoğan 6 lb 1 oz ağırlığında. 1 lb = 16 oz ve 1 kg = 2,2 lb kullanarak m değerini kilogram cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
6 lb 1 oz1 lb = 16 oz1 kg = 2,2 lb
m = kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 19:50 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 03:20 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç dakika sürdü?
19:5003:20
t = min
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 18 kg ve tek doz olarak 7,5 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.
18 kg7,5 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 182,6 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 15 mg/kg ve stok 1 mL’de 100 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
182,6 lb15 mg/kg100 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
10 damla/mL'lik bir setle 1000 mL'yi 5 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
1000 mL5 h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
10 saatte 1500 mL istenmişti. 7 saat sonra torbada hâlâ 570 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Başlangıçtaki pompa hızı yüzde kaç Δ artırılmalıdır?
1500 mL / 10 hsonra 7 h: 570 mL
Δ = %
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 108 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
108 kg8 hidrar: 250 mLidrar: 400 mLyara dreni: 100 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba pompayla 80 mL/h hızla gidiyor. Saat 12:30’de 300 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL300 mL verilen80 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 67 kg ağırlığındaki bir hasta için 80 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
80 birim/kg67 kg5 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 59 kg ağırlığındaki bir hastaya 2 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 4 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
4 mg/250 mL2 mcg/min59 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde oxacillin 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 11,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 1 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
2000 mg11,5 mL+1 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 20 g %10’lik salicylic acid merhem var. %3’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %2’lük salicylic acid merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
20 g · 10%2%3%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: m = 2,76 kg
Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.
Onstan libreye
1 oz/16 = 0,0625 lb
6 + 0,0625 = 6,063 lb
Librenin kilograma çevrilmesi
m = 6,063/2,2 = 2,756 ≈ 2,76 kg
Cevap
m = 2,76 kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: t = 450 min
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Gece yarısından önce
19:50 → 24:00 = 250 min
Gece yarısından sonra
00:00 → 03:20 = 200 min
Toplam
t = 250 + 200 = 450 min
Cevap
t = 450 min
3.Doz hesapları
Cevap: D = 135 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Doz
7,5·18 = 135 mg
Cevap
D = 135 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 12,5 mL
Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.
kg cinsinden ağırlık
182,6/2,2 = 83 kg
Doz
15·83 = 1245 mg
Hacim
V = (1245/100)·1 = 12,45 ≈ 12,5 mL
Cevap
V = 12,5 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 33 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
5·60 = 300 min
Damla hızı
R = 1000·10/300 = 33,33 ≈ 33 gtt/min
Cevap
R = 33 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 33 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: Δ = 26,67 %
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
1500/10 = 150 mL/h
Yeni hız
R = 570/3 = 190 mL/h
Yüzde değişim
Δ = (190 − 150)/150·100% = 26,67%
Cevap
Δ = 26,67%
Bu %25’ten fazla bir artıştır: çoğu hastane açığı kapatmak yerine istemi yazan hekimle iletişime geçmenizi ve hastayı sıvı yüklenmesi açısından değerlendirmenizi ister.
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 0,75 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
250 + 400 = 650 mL
Kilogram başına saatlik
U = 650/(108·8) = 0,7523 ≈ 0,75 mL/kg/h
Cevap
U = 0,75 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 8,8 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kalan hacim
1000 − 300 = 700 mL
Süre
t = 700/80 = 8,75 ≈ 8,8 h
Cevap
t = 8,8 h
Bu yaklaşık 8 h 45 min eder, yani torba yaklaşık saat 21:15 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 1,1 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
80·67 = 5 360 birim
Hacim
V = 5360/5000 = 1,072 ≈ 1,1 mL
Cevap
V = 1,1 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 7,5 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
4 000/250 = 16 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
2·60 = 120 mcg/h
Pompa hızı
R = 120/16 = 7,5 mL/h
Cevap
R = 7,5 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 160 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
11,5 + 1 = 12,5 mL
Konsantrasyon
C = 2000/12,5 = 160 mg/mL
Cevap
C = 160 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 140 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.