Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 36,3 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
36,3 °C
T = °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 20:50 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 08:15 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç saat sürdü? Cevabı saat cinsinden, iki ondalık basamağa yuvarlanmış ondalık sayı olarak verin.
20:5008:15
t = h
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 22 kg ve tek doz olarak 15 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.
22 kg15 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
%20 (a/h) stok çözeltiden 1000 mL %5 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Stoka ne kadar su W eklenmelidir?
C₁ = 20%C₂ = 5%V₂ = 1000 mL
W = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 damla/mL'lik bir setle 1000 mL'yi 8 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
1000 mL8 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
250 mL içinde 100 mg’lik bir infüzyon 15 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?
100 mg/250 mL15 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 45 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 08:00’de 125 mL/h hızla başlıyor. 3 saat sonra hız 75 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL125 mL/h · 3 h75 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 250 mL’de 250 ünite kristalize insülin içeriyor. Order 8 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 birim/250 mL8 birim/h
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 400 mg içeren bir dopamine infüzyonu 24 mL/h hızla gidiyor. Hasta 60 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL24 mL/h60 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 18,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 300 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
18,2 mL → 250 000 birim/mL300 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 120 g %20’lik zinc oxide merhem var. %10’lük bir merhem elde etmek için kaç gram m katkısız merhem bazı (%0) eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
120 g · 20%0%10%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 97,3 °F
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
9/5 ile çarpın
36,3·9/5 = 65,34
32 ekleyin
T = 65,34 + 32 = 97,34 ≈ 97,3 °F
Cevap
T = 97,3 °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: t = 11,42 h
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Gece yarısından önce
20:50 → 24:00 = 190 min
Gece yarısından sonra
00:00 → 08:15 = 495 min
Toplam
190 + 495 = 685 min
t = 685/60 = 11,42 h
Cevap
t = 11,42 h
3.Doz hesapları
Cevap: D = 330 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Doz
15·22 = 330 mg
Cevap
D = 330 mg
4.Doz hesapları
Cevap: W = 750 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Stok hacmi
V₁ = 5·1000/20 = 250 mL
Eklenecek su
W = 1000 − 250 = 750 mL
Cevap
W = 750 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 31 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
8·60 = 480 min
Damla hızı
R = 1000·15/480 = 31,25 ≈ 31 gtt/min
Cevap
R = 31 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 31 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 100 mcg/min
Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
100000 mcg/250 mL = 400 mcg/mL
Saatlik doz
15·400 = 6000 mcg/h
Dakikadaki doz
D = 6000/60 = 100 mcg/min
Cevap
D = 100 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 1,53 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
500 + 325 = 825 mL
Kilogram başına saatlik
U = 825/(45·12) = 1,528 ≈ 1,53 mL/kg/h
Cevap
U = 1,53 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 11,3 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
125·3 = 375 mL
1000 − 375 = 625 mL kalan
İkinci kısım
625/75 = 8,333 h
Toplam süre
t = 3 + 8,333 = 11,33 ≈ 11,3 h
Cevap
t = 11,3 h
Bu yaklaşık 11 h 20 min eder, yani torba yaklaşık saat 19:20 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 8 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250/250 = 1 birim/mL
Pompa hızı
R = 8/1 = 8 mL/h
Cevap
R = 8 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 10,7 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
24·1600 = 38400 mcg/h
38400/60 = 640 mcg/min
Kilogram başına
D = 640/60 = 10,67 ≈ 10,7 mcg/kg/min
Cevap
D = 10,7 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,2 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
18,2 mL → 250 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 300 000/250 000 = 1,2 mL
Cevap
V = 1,2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 120 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.