Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir damla hızı hesaplaması 233,343 gtt/dk veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: damla hızları en yakın tam damlaya yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?
233,343 gtt/min
x = gtt/min
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 10 gün boyunca günde üç kez oral süspansiyondan 1 tbsp yazıyor. 1 tbsp = 15 mL kullanarak tüm kür için kaç mL V gerekir?
1 tbspgünde üç kez10 gün1 tbsp = 15 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
Bir flakon 2 g toz içeriyor. Etikette şöyle yazıyor: toplam 10 mL hacim elde etmek için 9,2 mL enjeksiyonluk su ekleyin. İstem 80 mg. Sulandırılmış çözeltiden hangi hacmi V verirsiniz?
2 g+ 9,2 mL → 10 mL80 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
Reçete 195 mikrogramdır. Ampul 0,5 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
195 mcg0,5 mg/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
20 damla/mL'lik bir setle 250 mL'yi 2 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
250 mL2 h20 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 250 mL'de 200 mg ilaç içeriyor ve 20 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
200 mg/250 mL20 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 13:30’de 125 mL/h hızla başlıyor. 2 saat sonra hız 200 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mL125 mL/h · 2 h200 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 63 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg63 kg1 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dopamine 400 mg var. Order, 79 kg ağırlığındaki bir hasta için 10 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL10 mcg/kg/min79 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefazolin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 4,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Order edilen doz 300 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mg4,5 mL+0,5 mL300 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 2,1 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 180 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg2,1 mL + 0,4 mL180 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: x = 233 gtt/min
Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.
birler basamağındaki rakam
233.343 → 3
Yalnızca sonraki rakam belirler
233.343 → 3
3, 4 veya daha küçük; bu yüzden 3 aynı kalır.
Sonraki rakamlar (43) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.
Yuvarlayın
x = 233 gtt/min
Cevap
x = 233 gtt/min
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: V = 450 mL
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Doz başına hacim
1 tbsp = 1·15 = 15 mL
Tüm tedavi
V = 15 mL × 3/gün × 10 = 450 mL
Cevap
V = 450 mL
3.Doz hesapları
Cevap: V = 0,4 mL
Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.
Karıştırmadan sonraki konsantrasyon
2000 mg/10 mL = 200 mg/mL
Hacim
V = 80/200 = 0,4 mL
Cevap
V = 0,4 mL
4.Doz hesapları
Cevap: V = 0,39 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Aynı birimler
0,5 mg/mL = 500 mcg/mL
Hacim
V = 195/500 = 0,39 mL
Cevap
V = 0,39 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 42 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
2·60 = 120 min
Damla hızı
R = 250·20/120 = 41,67 ≈ 42 gtt/min
Cevap
R = 42 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 42 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 16 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
200/250 = 0,8 mg/mL
Doz hızı
D = 0,8·20 = 16 mg/h
Cevap
D = 16 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 20 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 200 + 150 + 120 = 470 mL
buz parçaları: 200/2 = 100 mL
IV infüzyon: 75·12 = 900 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1520 mL
Toplam çıkarılan
450 + 275 + 175 + 250 + 150 + 200 = 1500 mL
Denge
B = 1520 − 1500 = 20 mL
Cevap
B = 20 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 3,3 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
125·2 = 250 mL
500 − 250 = 250 mL kalan
İkinci kısım
250/200 = 1,25 h
Toplam süre
t = 2 + 1,25 = 3,25 ≈ 3,3 h
Cevap
t = 3,3 h
Bu yaklaşık 3 h 15 min eder, yani torba yaklaşık saat 16:45 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 3,8 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·63 = 3 780 birim
Hacim
V = 3780/1000 = 3,78 ≈ 3,8 mL
Cevap
V = 3,8 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 29,6 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
10·79 = 790 mcg/min
790·60 = 47400 mcg/h
Pompa hızı
R = 47400/1600 = 29,63 ≈ 29,6 mL/h
Cevap
R = 29,6 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,5 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
4,5 + 0,5 = 5 mL
Konsantrasyon
1000/5 = 200 mg/mL
Verilecek hacim
V = 300/200 = 1,5 mL
Cevap
V = 1,5 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,9 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.