Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 102,7 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
102,7 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir istem 54 kg ağırlığındaki hasta için 10 mcg/kg/dk şeklinde yazılmış. Doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
10 mcg/kg/min54 kg
D = mg/h
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 12 kg ve tek doz olarak 10 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.
12 kg10 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
20 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 250 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 20 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?
20 kg20 mg/kg250 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
8 saatte 1000 mL istenmişti. 4 saat sonra torbada hâlâ 590 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?
1000 mL / 8 hsonra 4 h: 590 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
8 saatte 1000 mL istenmişti. 2 saat sonra torbada hâlâ 920 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Başlangıçtaki pompa hızı yüzde kaç Δ artırılmalıdır?
1000 mL / 8 hsonra 2 h: 920 mL
Δ = %
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 12:00’de başlatıldı ve pompayla 150 mL/h hızla gidiyor. Saat 15:00’te torbada kaç mL V kalmıştır?
1000 mL150 mL/h12:00 → 15:00
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 77 kg ağırlığındaki bir hasta için 15 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 000 birim/500 mL15 birim/kg/h77 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 107 kg ağırlığındaki bir hasta için 7,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL7,5 mcg/kg/min107 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 3,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 1 200 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
3,2 mL → 1 000 000 birim/mL1 200 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 200 g %2,5’lik hydrocortisone merhem var. %1’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %0,5’lük hydrocortisone merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
200 g · 2,5%0,5%1%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 39,3 °C
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
32’yi çıkarın
102,7 − 32 = 70,7
5/9 ile çarpın
T = 70,7·5/9 = 39,28 ≈ 39,3 °C
Cevap
T = 39,3 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 32,4 mg/h
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 10 mcg/kg/min × 54 kg × (60 min/1 h) × (1 mg/1000 mcg)
Hesaplayın
D = 10·54·60/1000 = 32,4 mg/h
Cevap
D = 32,4 mg/h
3.Doz hesapları
Cevap: D = 120 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Doz
10·12 = 120 mg
Cevap
D = 120 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 8 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Ağırlığa göre doz
20·20 = 400 mg
Hacim
V = (400/250)·5 = 8 mL
Cevap
V = 8 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 147,5 mL/h
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
1000/8 = 125 mL/h
Yeni hız
R = 590/4 = 147,5 mL/h
Cevap
R = 147,5 mL/h
Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: Δ = 22,67 %
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
1000/8 = 125 mL/h
Yeni hız
R = 920/6 = 153,3 mL/h
Yüzde değişim
Δ = (153,3 − 125)/125·100% = 22,67%
Cevap
Δ = 22,67%
Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = −495 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 200 + 100 + 200 = 500 mL
buz parçaları: 240/2 = 120 mL
IV infüzyon: 80·8 = 640 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1310 mL
Toplam çıkarılan
200 + 475 + 300 + 500 + 80 + 250 = 1805 mL
Denge
B = 1310 − 1805 = −495 mL
Cevap
B = −495 mL
Negatif: hasta aldığından daha fazla sıvı kaybetti.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 550 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
12:00 → 15:00 = 3 h
Verilen hacim
150·3 = 450 mL
Kalan hacim
V = 1000 − 450 = 550 mL
Cevap
V = 550 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 23,1 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
15·77 = 1 155 birim/h
Konsantrasyon
25 000/500 = 50 birim/mL
Pompa hızı
R = 1155/50 = 23,1 mL/h
Cevap
R = 23,1 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 24,1 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
7,5·107 = 802,5 mcg/min
802,5·60 = 48150 mcg/h
Pompa hızı
R = 48150/2000 = 24,07 ≈ 24,1 mL/h
Cevap
R = 24,1 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,2 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
3,2 mL → 1 000 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 1 200 000/1 000 000 = 1,2 mL
Cevap
V = 1,2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 600 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.