Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 39,5 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
39,5 °C
T = °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 22:30 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 08:10 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç dakika sürdü?
22:3008:10
t = min
3.Doz hesaplarıOrta
17 kg ağırlığındaki bir çocuğa 5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 25 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
17 kg5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
10 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 250 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?
10 kg5 mg/kg250 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir damla infüzyonu 15 gtt/mL’lik bir setle 25 gtt/min hızla akıyor. Hasta 6 saatte kaç mililitre V alır?
25 gtt/min15 gtt/mL6 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir serum 20 damla/mL'lik setten 50 damla/dk hızla akıyor. Torbada 450 mL kaldı. Kaç saat t sonra boşalır?
50 gtt/min20 gtt/mL450 mL
t = h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 75 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba saat 09:30’de başlatıldı ve pompayla 60 mL/h hızla gidiyor. Saat 11:00’te torbada kaç mL V kalmıştır?
500 mL60 mL/h09:30 → 11:00
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 100 mL’de 100 ünite regüler insülin içeriyor. İstem 1 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
100 birim/100 mL1 birim/h
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 69 kg ağırlığındaki bir hastaya 16 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 8 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
8 mg/250 mL16 mcg/min69 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 18,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 1 200 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
18,2 mL → 250 000 birim/mL1 200 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %23 ve %3’lük sodium chloride karıştırarak 1500 mL %5’lik sodium chloride hazırlamanız gerekiyor. %3’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
23%3%5%1500 mL
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 103,1 °F
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
9/5 ile çarpın
39,5·9/5 = 71,1
32 ekleyin
T = 71,1 + 32 = 103,1 °F
Cevap
T = 103,1 °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: t = 580 min
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Gece yarısından önce
22:30 → 24:00 = 90 min
Gece yarısından sonra
00:00 → 08:10 = 490 min
Toplam
t = 90 + 490 = 580 min
Cevap
t = 580 min
3.Doz hesapları
Cevap: V = 3,4 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 5·17 = 85 mg
Hacim
V = 85/25 = 3,4 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 3,4 mL
4.Doz hesapları
Cevap: V = 1 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Ağırlığa göre doz
5·10 = 50 mg
Hacim
V = (50/250)·5 = 1 mL
Cevap
V = 1 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: V = 600 mL
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
mL/h cinsinden hız
25·60/15 = 100 mL/h
Hacim
V = 100·6 = 600 mL
Cevap
V = 600 mL
6.IV infüzyon hızları
Cevap: t = 3 h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
mL/h cinsinden hız
50·60/20 = 150 mL/h
Kalan süre
t = 450/150 = 3 h
Cevap
t = 3 h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 1,28 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
300 + 450 + 400 = 1150 mL
Kilogram başına saatlik
U = 1150/(75·12) = 1,278 ≈ 1,28 mL/kg/h
Cevap
U = 1,28 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 410 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
09:30 → 11:00 = 1,5 h
Verilen hacim
60·1,5 = 90 mL
Kalan hacim
V = 500 − 90 = 410 mL
Cevap
V = 410 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 1 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
100/100 = 1 birim/mL
Pompa hızı
R = 1/1 = 1 mL/h
Cevap
R = 1 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 30 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
8 000/250 = 32 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
16·60 = 960 mcg/h
Pompa hızı
R = 960/32 = 30 mL/h
Cevap
R = 30 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 4,8 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
18,2 mL → 250 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 1 200 000/250 000 = 4,8 mL
Cevap
V = 4,8 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1350 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.