Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 100,2 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
100,2 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 7 gün boyunca 12 saatte bir oral süspansiyondan 2 tsp yazıyor. 1 tsp = 5 mL kullanarak tüm kür için kaç mL V gerekir?
2 tsp12 saatte bir7 gün1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 22 kg. Order edilen doz günde 15 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?
22 kg15 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 107 cm boyunda ve 19 kg ağırlığında. İstem 60 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.
107 cm19 kg60 mg/m²
D = mg
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 damla/mL'lik bir setle 500 mL'yi 6 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
500 mL6 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 100 mL'de 250 mg ilaç içeriyor ve 5 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
250 mg/100 mL5 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 87 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
87 kg12 hidrar: 225 mLidrar: 425 mLyara dreni: 50 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 15:30’de 120 mL/h hızla başlıyor. 3 saat sonra hız 125 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mL120 mL/h · 3 h125 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 86 kg ağırlığındaki bir hasta için 12 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 000 birim/250 mL12 birim/kg/h86 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 400 mg içeren bir dopamine infüzyonu 40 mL/h hızla gidiyor. Hasta 76 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL40 mL/h76 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde oxacillin 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 11,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 1 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
2000 mg11,5 mL+1 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 50 g %10’lik salicylic acid merhem var. %3’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %2’lük salicylic acid merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
50 g · 10%2%3%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 37,9 °C
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
32’yi çıkarın
100,2 − 32 = 68,2
5/9 ile çarpın
T = 68,2·5/9 = 37,89 ≈ 37,9 °C
Cevap
T = 37,9 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: V = 140 mL
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Doz başına hacim
2 tsp = 2·5 = 10 mL
Tüm tedavi
V = 10 mL × 2/gün × 7 = 140 mL
Cevap
V = 140 mL
3.Doz hesapları
Cevap: D = 82,5 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Günlük toplam
15·22 = 330 mg
Doz başına
D = 330/4 = 82,5 mg
Cevap
D = 82,5 mg
4.Doz hesapları
Cevap: D = 45,09 mg
Vücut yüzey alanına göre dozlama: birçok sitotoksik ve bazı pediatrik dozlar vücut yüzey alanının metrekaresi başına yazılır: doz (mg) = m² başına doz × VYA (m²). Mosteller formülü VYA’yı tahmin eder: VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600).
Vücut yüzey alanı
BSA = √(107·19/3600) = √0,5647 = 0,7515 m²
Doz
D = 60·0,7515 = 45,09 mg
Cevap
D = 45,09 mg
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 21 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
6·60 = 360 min
Damla hızı
R = 500·15/360 = 20,83 ≈ 21 gtt/min
Cevap
R = 21 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 21 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 12,5 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
250/100 = 2,5 mg/mL
Doz hızı
D = 2,5·5 = 12,5 mg/h
Cevap
D = 12,5 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 0,62 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
225 + 425 = 650 mL
Kilogram başına saatlik
U = 650/(87·12) = 0,6226 ≈ 0,62 mL/kg/h
Cevap
U = 0,62 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 4,1 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
120·3 = 360 mL
500 − 360 = 140 mL kalan
İkinci kısım
140/125 = 1,12 h
Toplam süre
t = 3 + 1,12 = 4,12 ≈ 4,1 h
Cevap
t = 4,1 h
Bu yaklaşık 4 h 07 min eder, yani torba yaklaşık saat 19:37 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 10,3 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
12·86 = 1 032 birim/h
Konsantrasyon
25 000/250 = 100 birim/mL
Pompa hızı
R = 1032/100 = 10,32 ≈ 10,3 mL/h
Cevap
R = 10,3 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 14 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
40·1600 = 64000 mcg/h
64000/60 = 1067 mcg/min
Kilogram başına
D = 1067/76 = 14,04 ≈ 14 mcg/kg/min
Cevap
D = 14 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 160 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
11,5 + 1 = 12,5 mL
Konsantrasyon
C = 2000/12,5 = 160 mg/mL
Cevap
C = 160 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 350 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.