Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 101,3 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
101,3 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir istem 92 kg ağırlığındaki hasta için 1 mcg/kg/dk şeklinde yazılmış. Doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
1 mcg/kg/min92 kg
D = mg/h
3.Doz hesaplarıOrta
Bir adrenalin (epinefrin) ampulünün etiketinde 1:1000 (1 mg/mL) yazıyor. Anafilaksi için istem 0,5 mg IM. Hangi hacmi V çekersiniz?
1:10000,5 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
28 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 200 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?
28 kg5 mg/kg200 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir infüzyon 60 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 10 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.
60 mL/h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir serum 20 damla/mL'lik setten 20 damla/dk hızla akıyor. Torbada 600 mL kaldı. Kaç saat t sonra boşalır?
20 gtt/min20 gtt/mL600 mL
t = h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.
jöle: 100 mLsu: 240 mLçorba: 250 mLIV infüzyon: 60 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 1 × 100 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 09:30’de 80 mL/h hızla başlıyor. 4 saat sonra hız 100 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mL80 mL/h · 4 h100 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 3 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?
100 birim/250 mL3 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 71 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min71 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,35 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10000,35 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 200 g %20’lik zinc oxide merhem var. %10’lük bir merhem elde etmek için kaç gram m katkısız merhem bazı (%0) eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
200 g · 20%0%10%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 38,5 °C
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
32’yi çıkarın
101,3 − 32 = 69,3
5/9 ile çarpın
T = 69,3·5/9 = 38,5 °C
Cevap
T = 38,5 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 5,52 mg/h
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 1 mcg/kg/min × 92 kg × (60 min/1 h) × (1 mg/1000 mcg)
Hesaplayın
D = 1·92·60/1000 = 5,52 mg/h
Cevap
D = 5,52 mg/h
3.Doz hesapları
Cevap: V = 0,5 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Konsantrasyon
1:1000 = 1 g/1000 mL = 1 mg/mL
Hacim
V = 0,5/1 = 0,5 mL
Cevap
V = 0,5 mL
ABD etiketlerinde artık mg/mL yazıyor (1 mg/mL = 1:1000; 0,1 mg/mL = 1:10 000). 1 mg/mL adrenalini asla IV puşe vermeyin.
4.Doz hesapları
Cevap: V = 3,5 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Ağırlığa göre doz
5·28 = 140 mg
Hacim
V = (140/200)·5 = 3,5 mL
Cevap
V = 3,5 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 10 gtt/min
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Dakikadaki mililitre
60/60 = 1 mL/min
Damla hızı
R = 1·10 = 10 gtt/min
Cevap
R = 10 gtt/min
6.IV infüzyon hızları
Cevap: t = 10 h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
mL/h cinsinden hız
20·60/20 = 60 mL/h
Kalan süre
t = 600/60 = 10 h
Cevap
t = 10 h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: I = 1410 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Alınanları toplayın
oral: 100 + 240 + 250 = 590 mL
IV infüzyon: 60·12 = 720 mL
IV antibiyotik: 1·100 = 100 mL
I = 1410 mL
Cevap
I = 1410 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 5,8 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
80·4 = 320 mL
500 − 320 = 180 mL kalan
İkinci kısım
180/100 = 1,8 h
Toplam süre
t = 4 + 1,8 = 5,8 h
Cevap
t = 5,8 h
Bu yaklaşık 5 h 48 min eder, yani torba yaklaşık saat 15:18 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 1,2 birim/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
100/250 = 0,4 birim/mL
Saatlik ünite
D = 3·0,4 = 1,2 birim/h
Cevap
D = 1,2 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 5,3 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
2,5·71 = 177,5 mcg/min
177,5·60 = 10650 mcg/h
Pompa hızı
R = 10650/2000 = 5,325 ≈ 5,3 mL/h
Cevap
R = 5,3 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,35 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL
Hacim
V = 0,35/1 = 0,35 mL
Cevap
V = 0,35 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 200 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.