Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
1234567891011121:25 AM?00:2502:2513:2501:25

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 1:25 AM saatinde kaydedilmiş. Hangi giriş 24 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

1:25 AM
  1. 100:25
  2. 202:25
  3. 313:25
  4. 401:25
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
½ tsp? mL½ fl oz? mL2 tbsp? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta ½ tsp / öksürük şurubu, ½ fl oz / meyve suyu, 2 tbsp / sıvı takviye alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 tsp = 5 mL1 fl oz = 30 mL1 tbsp = 15 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
79 kgBSA = 1,73 m²175 mg/m²D = ? mg

79 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,73 m². İstem 175 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

79 kgBSA = 1,73 m²175 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
40 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 105,6 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 15 mg/kg ve stok 1 mL’de 40 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

105,6 lb15 mg/kg40 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1500 mL10 gtt/mL6 h? gtt/min

10 damla/mL'lik bir setle 1500 mL'yi 6 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

1500 mL6 h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
4 g500 mL? mL/h1,5 mg/min

Bir torba 500 mL içinde 4 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 1,5 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

4 g/500 mL1,5 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasu240 mLsüt100 mLjöle120 mLbuz parçaları240 mLIV infüzyon75 mL/h × 8 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar325 mLidrar275 mLidrar350 mLyara dreni100 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 85 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

85 kg8 hidrar: 325 mLidrar: 275 mLidrar: 350 mLyara dreni: 100 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL60 mL/hbaşlangıç 09:3012:30: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba saat 09:30’de başlatıldı ve pompayla 60 mL/h hızla gidiyor. Saat 12:30’te torbada kaç mL V kalmıştır?

500 mL60 mL/h09:30 → 12:30
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
50 birim50 mLkristalize (regüler) insülin15 mL/h? birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 15 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?

50 birim/50 mL15 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
4 mg250 mLnorepinephrine? mL/h98 kg6 mcg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 98 kg ağırlığındaki bir hastaya 6 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 4 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

4 mg/250 mL6 mcg/min98 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
penicillin G 5 000 000 birimeklenen çözücükonsantrasyon18,2 mL250 000 birim/mL8,2 mL500 000 birim/mL3,2 mL1 000 000 birim/mL2 000 000 birim → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 3,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 2 000 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

3,2 mL → 1 000 000 birim/mL2 000 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 2000 mg toz içerir. 4,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 1480 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

2000 mg4,6 mL + 0,4 mL1480 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 01:25

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

1 AM → 01

Cevap

01:25

Cevap

01:25
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 47,5 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL
½ fl oz = 0,5·30 = 15 mL
2 tbsp = 2·15 = 30 mL

Toplayın

V = 2,5 + 15 + 30 = 47,5 mL

Cevap

V = 47,5 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 302,8 mg

Vücut yüzey alanına göre dozlama: birçok sitotoksik ve bazı pediatrik dozlar vücut yüzey alanının metrekaresi başına yazılır: doz (mg) = m² başına doz × VYA (m²). Mosteller formülü VYA’yı tahmin eder: VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600).

Doz

D = 175·1,73 = 302,8 mg

Cevap

D = 302,8 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 18 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

kg cinsinden ağırlık

105,6/2,2 = 48 kg

Doz

15·48 = 720 mg

Hacim

V = (720/40)·1 = 18 mL

Cevap

V = 18 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 42 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

6·60 = 360 min

Damla hızı

R = 1500·10/360 = 41,67 ≈ 42 gtt/min

Cevap

R = 42 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 42 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 11,25 mL/h

Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

4000 mg/500 mL = 8 mg/mL

Saatlik doz

1,5·60 = 90 mg/h

Pompa hızı

R = 90/8 = 11,25 mL/h

Cevap

R = 11,25 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: U = 1,4 mL/kg/h

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam idrar

325 + 275 + 350 = 950 mL

Kilogram başına saatlik

U = 950/(85·8) = 1,397 ≈ 1,4 mL/kg/h

Cevap

U = 1,4 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 320 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

09:30 → 12:30 = 3 h

Verilen hacim

60·3 = 180 mL

Kalan hacim

V = 500 − 180 = 320 mL

Cevap

V = 320 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 15 birim/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

50/50 = 1 birim/mL

Saatlik ünite

D = 15·1 = 15 birim/h

Cevap

D = 15 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 22,5 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

4 000/250 = 16 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

6·60 = 360 mcg/h

Pompa hızı

R = 360/16 = 22,5 mL/h

Cevap

R = 22,5 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Etiketten konsantrasyon

3,2 mL → 1 000 000 birim/mL

Verilecek hacim

V = 2 000 000/1 000 000 = 2 mL

Cevap

V = 2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 3,7 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

4,6 + 0,4 = 5 mL
C = 2000/5 = 400 mg/mL

Hacim

V = 1480/400 = 3,7 mL

Cevap

V = 3,7 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math