Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 3:35 PM saatinde kaydedilmiş. Hangi giriş 24 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.
3:35 PM
115:35
216:35
314:35
403:35
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 1,5 mg/sa veriyor. Bu doz hızını D mcg/dk cinsinden ifade edin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1,5 mg/h1 mg = 1000 mcg1 h = 60 min
D = mcg/min
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 80 kg ve tek doz olarak 2 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.
80 kg2 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Reçete 1950 ünitedir; ilaç 5000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
1950 units5000 units/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir damla infüzyonu 20 gtt/mL’lik bir setle 20 gtt/min hızla akıyor. Hasta 2 saatte kaç mililitre V alır?
20 gtt/min20 gtt/mL2 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
250 mL içinde 200 mg’lik bir infüzyon 15 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?
200 mg/250 mL15 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 47 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
47 kg12 hidrar: 150 mLidrar: 450 mLyara dreni: 100 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 14:30’de 100 mL/h hızla başlıyor. 3 saat sonra hız 60 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL100 mL/h · 3 h60 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 250 mL’de 250 ünite kristalize insülin içeriyor. Order, 66 kg ağırlığındaki bir hasta için 0,05 ünite/kg/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 birim/250 mL0,05 birim/kg/h66 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dopamine 400 mg var. Order, 86 kg ağırlığındaki bir hasta için 3 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL3 mcg/kg/min86 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,49 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10000,49 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %20’lük bir stoktan ve saf sudan 500 mL %2’lik chlorhexidine hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
20%0%2%500 mL
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: 15:35
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Saati dönüştürün
3 PM → 3 + 12 = 15
Cevap
15:35
Cevap
15:35
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 25 mcg/min
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 1,5 mg/h × (1000 mcg/1 mg) × (1 h/60 min)
Hesaplayın
D = 1500/60 = 25 mcg/min
Cevap
D = 25 mcg/min
3.Doz hesapları
Cevap: D = 160 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Doz
2·80 = 160 mg
Cevap
D = 160 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 0,39 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Hacim
V = 1950/5000 = 0,39 mL
Şırıngada
Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.
Cevap
V = 0,39 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: V = 120 mL
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
mL/h cinsinden hız
20·60/20 = 60 mL/h
Hacim
V = 60·2 = 120 mL
Cevap
V = 120 mL
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 200 mcg/min
Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
200000 mcg/250 mL = 800 mcg/mL
Saatlik doz
15·800 = 12000 mcg/h
Dakikadaki doz
D = 12000/60 = 200 mcg/min
Cevap
D = 200 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 1,06 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
150 + 450 = 600 mL
Kilogram başına saatlik
U = 600/(47·12) = 1,064 ≈ 1,06 mL/kg/h
Cevap
U = 1,06 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 14,7 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
100·3 = 300 mL
1000 − 300 = 700 mL kalan
İkinci kısım
700/60 = 11,67 h
Toplam süre
t = 3 + 11,67 = 14,67 ≈ 14,7 h
Cevap
t = 14,7 h
Bu yaklaşık 14 h 40 min eder, yani torba yaklaşık saat 05:10 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 3,3 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
0,05·66 = 3,3 birim/h
Konsantrasyon
250/250 = 1 birim/mL
Pompa hızı
R = 3,3/1 = 3,3 mL/h
Cevap
R = 3,3 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 9,7 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
3·86 = 258 mcg/min
258·60 = 15480 mcg/h
Pompa hızı
R = 15480/1600 = 9,675 ≈ 9,7 mL/h
Cevap
R = 9,7 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,49 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL
Hacim
V = 0,49/1 = 0,49 mL
Cevap
V = 0,49 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 450 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
20%: 2 − 0 = 2 pay
0%: 20 − 2 = 18 pay
toplam: 20 pay
Su
V = 500·18/20 = 450 mL
Cevap
V = 450 mL
Kontrol: 50 mL %20 çözelti 10 g ilaç içerir, bu da 500 mL’nin %2’üdür.