Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Why is ketorolac given only for a short course?

  1. AIt is a strong opioid that causes addiction
  2. BIt causes respiratory depression after a few days
  3. CIt quickly loses all its pain-relieving effect because of tolerance
  4. DGI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
2.FarmakolojiZor

A patient on long-term lithium passes large amounts of dilute urine and is always thirsty. What is the most likely explanation?

  1. AThe patient is drinking too much and lithium is unrelated
  2. BLithium blocks the kidney's response to ADH (nephrogenic diabetes insipidus)
  3. CLithium causes type 1 diabetes by destroying the pancreatic beta cells
  4. DLithium increases ADH release from the pituitary
3.Doz hesaplarıOrta
39 kgBSA = 1,25 m²100 mg/m²D = ? mg

39 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,25 m². İstem 100 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

39 kgBSA = 1,25 m²100 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
100 mg/5 mLV = ? mL

24 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 100 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 12,5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

24 kg12,5 mg/kg100 mg/5 mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 0,5 L/kgC = 12 mg/LLD = ? mg80 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 80 kg ağırlığındaki bir hastaya aminophylline ile intravenöz yükleme yapılacak ve theophylline düzeyi mg/L cinsinden 12 olacak. Dağılım hacmi 0,5 L/kg ve tuz faktörü S = 0,8. aminophylline yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

80 kgVd = 0,5 L/kgC = 12 mg/LS = 0,8
LD = mg
6.Klinik farmakokinetikZor
t (h)C (mg/L)Css​21 hC = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan 60 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 10 sa. 21 sa sonra düzey C nedir?

R = 60 mg/hCL = 3 L/ht½ = 10 ht = 21 h
C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · GI bleeding and kidney injury become more likely with longer use

Cevap neden bu

Ketorolac is a potent NSAID used for short-term moderate to severe pain. Its risks of GI bleeding, kidney injury and bleeding are high, so treatment is limited to a few days.

Cevap

D · GI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
2.Farmakoloji

Cevap: B · Lithium blocks the kidney's response to ADH (nephrogenic diabetes insipidus)

Cevap neden bu

Lithium interferes with ADH action in the collecting duct, causing polyuria and polydipsia. Dehydration from this can raise lithium levels further, so fluid balance matters.

Cevap

B · Lithium blocks the kidney's response to ADH (nephrogenic diabetes insipidus)
3.Doz hesapları

Cevap: D = 125 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 100·1,25 = 125 mg

Cevap

D = 125 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 15 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

12,5·24 = 300 mg

Hacim

V = (300/100)·5 = 15 mL

Cevap

V = 15 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 600 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,5·80 = 40 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 40·12 = 480 mg

Yükleme dozu

LD = 480/(0,8·1) = 600 mg

Cevap

LD = 600 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 15,33 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

Css = 60/3 = 20 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/10 = 0,06931 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 20·(1 − e−0,06931·21) = 15,33 mg/L

Cevap

C = 15,33 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology