Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A prescriber gives a verbal medication order in an emergency. What should the nurse do?

  1. AWrite it down and read it back to the prescriber to confirm
  2. BGive the drug without recording the order
  3. CAsk another nurse to remember the order
  4. DRemember it and write it in the chart at the end of the shift
2.FarmakolojiZor

Ten days after chemotherapy, a patient has a temperature of 38,5 °C (101,3 °F) but says she feels fine. What should happen?

  1. AParacetamol at home and review at the next routine clinic visit
  2. BStart oral antibiotics only if a rash develops
  3. CWait 48 hours to see whether the fever settles
  4. DUrgent cultures and IV broad-spectrum antibiotics without delay
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

6 kg ağırlığındaki bir çocuğa 20 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 40 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

6 kg20 mg/kg40 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 250 ünitedir; ilaç 1000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

250 units1000 units/mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)2 h8 mg/L4 h4,6 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 8 mg/L, t = 4 sa iken 4,6 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 8 mg/L (2 h)C2 = 4,6 mg/L (4 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,3 L/kg1 → 8 mg/LD = ? mg81 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli tobramycin dozları alan 81 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 8 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,3 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

81 kgVd = 0,3 L/kgCpeak = 8 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Write it down and read it back to the prescriber to confirm

Cevap neden bu

Reading back the drug, dose, route and frequency confirms the order and catches errors. Verbal orders are documented immediately and signed by the prescriber according to policy.

Cevap

A · Write it down and read it back to the prescriber to confirm
2.Farmakoloji

Cevap: D · Urgent cultures and IV broad-spectrum antibiotics without delay

Cevap neden bu

Fever during neutropenia is treated as a medical emergency because infection can progress rapidly. Cultures are taken and empirical IV antibiotics are started promptly, ideally within one hour.

Cevap

D · Urgent cultures and IV broad-spectrum antibiotics without delay
3.Doz hesapları

Cevap: V = 3 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 20·6 = 120 mg

Hacim

V = 120/40 = 3 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 3 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,25 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Hacim

V = 250/1000 = 0,25 mL

Şırıngada

Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.

Cevap

V = 0,25 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2,505 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(8/4,6)/2 = 0,5534/2 = 0,2767 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2767 = 2,505 h

Cevap

t½ = 2,505 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 170,1 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,3·81 = 24,3 L

Doz

D = 24,3·(8 − 1) = 170,1 mg

Cevap

D = 170,1 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology