Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A patient is due the first dose of IV cefuroxime. Which question is most important before giving it?

  1. A"Do you prefer the drip in your left arm or in your right arm?"
  2. B"Have you eaten anything in the last two hours?"
  3. C"Have you taken paracetamol today?"
  4. D"Have you ever had a reaction to penicillin or another antibiotic?"
2.FarmakolojiZor

Yarışmasız (geri dönüşsüz) bir antagonist doz-yanıt eğrisini nasıl değiştirir?

  1. AEğriyi aynı en yüksek değerle sağa kaydırarak
  2. BBaşka değişiklik olmadan eğriyi dikleştirerek
  3. CEn yüksek yanıtı düşürerek
  4. DEğriyi sola kaydırarak
3.Doz hesaplarıOrta
1:10 000ampulV = ? mL

Önceden doldurulmuş bir adrenalin (epinefrin) enjektörünün etiketinde 1:10 000 (0,1 mg/mL) yazıyor. Kardiyak arrestte istem 1 mg IV. Hangi hacmi V verirsiniz?

1:10 0001 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
50k birim500 mL? mL/h800 birim/h

Bir infüzyon 500 mL'de 50000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 800 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

50000 birim/500 mL800 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 15 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,03 L/kg/h71 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 71 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,03 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 15 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

71 kgCL = 0,03 L/kg/hCss = 15 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
t (h)C (mg/L)Css​12 hC = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 30 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 2,5 L/sa ve yarı ömür 8 sa. 12 sa sonra düzey C nedir?

R = 30 mg/hCL = 2,5 L/ht½ = 8 ht = 12 h
C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · "Have you ever had a reaction to penicillin or another antibiotic?"

Cevap neden bu

Allergy history must be checked before any first antibiotic dose. Cephalosporins share the beta-lactam ring with penicillins, so a history of severe penicillin allergy is important.

Cevap

D · "Have you ever had a reaction to penicillin or another antibiotic?"
2.Farmakoloji

Cevap: C · En yüksek yanıtı düşürerek

Cevap neden bu

Yarışmalı antagonist eğriyi sağa kaydırır ama daha yüksek agonist dozları aynı en yüksek değere ulaşır. Yarışmasız antagonist en yüksek yanıtı düşürür.

Cevap

C · En yüksek yanıtı düşürerek
3.Doz hesapları

Cevap: V = 10 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

1:10 000 = 1 g/10000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 1/0,1 = 10 mL

Cevap

V = 10 mL

ABD etiketlerinde artık mg/mL yazıyor (1 mg/mL = 1:1000; 0,1 mg/mL = 1:10 000). 1 mg/mL adrenalini asla IV puşe vermeyin.

4.Doz hesapları

Cevap: R = 8 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

50000/500 = 100 birim/mL

Pompa hızı

R = 800/100 = 8 mL/h

Cevap

R = 8 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 39,94 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,03·71 = 2,13 L/h

İnfüzyon hızı

R = CL·Css/S = 2,13·15/0,8 = 39,94 mg/h

Cevap

R = 39,94 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 7,757 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

Css = 30/2,5 = 12 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 12·(1 − e−0,08664·12) = 7,757 mg/L

Cevap

C = 7,757 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology