Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A nurse has a needlestick injury from a patient with HIV. When should post-exposure prophylaxis start?

AOnly after the nurse's HIV test turns positive
BAs soon as possible, and within 72 hours at the latest
CAfter one week, when the risk of infection is clearer
DOnly if the patient's viral load is above a set level

2.FarmakolojiZor

500 mg'lık bir intravenöz doz 10 mg/L'lik başlangıç plazma konsantrasyonu veriyor. Dağılım hacmi nedir?

A5000 L
B50 L
C500 L
D5 L

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 60 kg. Order edilen doz günde 30 mg/kg, 3 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

60 kg30 mg/kg/gün3× günlük

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

Bir infüzyon 500 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1200 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/500 mL1200 birim/h

R = mL/h

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 74 kg ağırlığındaki bir hastaya phenytoin sodium ile intravenöz yükleme yapılacak ve phenytoin düzeyi mg/L cinsinden 20 olacak. Dağılım hacmi 0,7 L/kg ve tuz faktörü S = 0,92. phenytoin sodium yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

74 kgVd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LS = 0,92

LD = mg

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın tobramycin yarı ömrü 4 sa. Hedef tepe değer 10 mg/L ve çukur değer 1 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 4 hC_peak = 10 mg/LC_trough = 1 mg/L

τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: B · As soon as possible, and within 72 hours at the latest

Cevap neden bu

Post-exposure prophylaxis aims to stop infection becoming established. It works best when started within hours, is not started after 72 hours, and is usually taken for 28 days.

Cevap

B · As soon as possible, and within 72 hours at the latest

2.Farmakoloji

Cevap: B · 50 L

Cevap neden bu

Vd = 500 mg ÷ 10 mg/L = 50 L. Bu toplam vücut suyuna yakındır; ilaç plazmanın ötesine yayılır ama dokularda yoğun biçimde depolanmaz.

Cevap

B · 50 L

3.Doz hesapları

Cevap: D = 600 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

30·60 = 1800 mg

Doz başına

D = 1800/3 = 600 mg

Cevap

D = 600 mg

4.Doz hesapları

Cevap: R = 24 mL/h

Konsantrasyon

25000/500 = 50 birim/mL

Pompa hızı

R = 1200/50 = 24 mL/h

Cevap

R = 24 mL/h

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 1126 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·74 = 51,8 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 51,8·20 = 1036 mg

Yükleme dozu

LD = 1036/(0,92·1) = 1126 mg

Cevap

LD = 1126 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 13,3 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/4 = 0,1733 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(10/1)/0,1733 = 2,303/0,1733 = 13,29 ≈ 13,3 h

Cevap

τ = 13,3 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology