Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Why are patients taking simvastatin often advised to avoid large amounts of grapefruit juice?

  1. AGrapefruit speeds up simvastatin breakdown in the liver, so the drug stops working
  2. BGrapefruit blocks cholesterol absorption and causes low cholesterol
  3. CGrapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk
  4. DGrapefruit makes the tablet dissolve in the mouth
2.FarmakolojiZor

A 19-year-old woman is starting isotretinoin for severe acne. Which requirement is most important?

  1. AReliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic
  2. BWeekly hearing tests and monthly eye examinations during treatment
  3. CTaking the drug only at weekends
  4. DA high-vitamin A diet to boost the effect
3.Doz hesaplarıOrta
60 kg7,5 mg/kg/gün2× günlükD = ? mg

Bir hasta 60 kg. Order edilen doz günde 7,5 mg/kg, 2 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

60 kg7,5 mg/kg/gün2× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
25%stokV₁ = ? mL

%25 (a/h) stok çözeltiden 200 mL %1 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Ne kadar stok hacmine V₁ ihtiyacınız var?

C₁ = 25%C₂ = 1%V₂ = 200 mL
V₁ = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 90 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 6 mg/L ve yarı ömür 2,5 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 90 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2,5 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
62 kg71 · kadınSCr 1,5 mg/dLCrCl → τ = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 71 yaşındaki bir kadın, 62 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,5 mg/dL (133 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan tobramycin rejimi 8 saatte bir 120 mg. Doz korunarak aralık, klerensteki düşüşle orantılı olarak uzatılır. Yeni doz aralığını τ bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

71 yıl62 kgkadınSCr = 1,5 mg/dL120 mg q8hCrCl normal 100 mL/min
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Grapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk

Cevap neden bu

Grapefruit compounds inhibit intestinal CYP3A4, so more simvastatin is absorbed. Higher levels increase the risk of muscle damage; drugs such as some calcium channel blockers and ciclosporin are also affected.

Cevap

C · Grapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk
2.Farmakoloji

Cevap: A · Reliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic

Cevap neden bu

Isotretinoin causes severe birth defects. Pregnancy prevention programmes require effective contraception and regular pregnancy tests before, during and after treatment.

Cevap

A · Reliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic
3.Doz hesapları

Cevap: D = 225 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

7,5·60 = 450 mg

Doz başına

D = 450/2 = 225 mg

Cevap

D = 225 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V₁ = 8 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stok hacmi

V₁ = 1·200/25 = 8 mL

Cevap

V₁ = 8 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 15 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 90/6 = 15 L

Cevap

Vd = 15 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 23,8 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 71)·62/(72·1,5)·0,85 = 33,67 mL/min

Yeni aralık

τ = 8·100/33,67 = 23,76 ≈ 23,8 h

Cevap

τ = 23,8 h

Uygulamada aralık 12, 24, 36 ya da 48 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology