Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A patient uses a salbutamol (albuterol) inhaler and a corticosteroid inhaler at the same time of day. Which order is usually taught?

  1. AUse both in the same breath to save time
  2. BUse the steroid first, then the salbutamol right after without any gap
  3. CThe order does not matter and no waiting is needed
  4. DUse the salbutamol first, wait a few minutes, then use the steroid
2.FarmakolojiZor

A patient with epilepsy needs pain relief. Why is tramadol used with caution?

  1. AIt causes a sharp rise in blood glucose
  2. BIt speeds up the metabolism of all antiepileptic drugs
  3. CIt lowers the seizure threshold
  4. DIt always causes respiratory arrest in epilepsy
3.Doz hesaplarıOrta
2 g+ 9,2 mLV = ? mL

Bir flakon 2 g toz içeriyor. Etikette şöyle yazıyor: toplam 10 mL hacim elde etmek için 9,2 mL enjeksiyonluk su ekleyin. İstem 200 mg. Sulandırılmış çözeltiden hangi hacmi V verirsiniz?

2 g+ 9,2 mL → 10 mL200 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
40 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 28,6 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 2 mg/kg ve stok 1 mL’de 40 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

28,6 lb2 mg/kg40 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 15 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,03 L/kg/h99 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 99 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,03 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 15 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

99 kgCL = 0,03 L/kg/hCss = 15 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
t (h)C (mg/L)Css​t = ?90%

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan başlatılıyor. Bu hastada yarı ömür 6 sa. Kararlı durum düzeyinin %90’üne ulaşması ne kadar sürer t?

t½ = 6 h90% Css
t = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · Use the salbutamol first, wait a few minutes, then use the steroid

Cevap neden bu

The bronchodilator opens the airways so that the inhaled steroid can reach further into the lungs. A short wait between the inhalers is usually advised.

Cevap

D · Use the salbutamol first, wait a few minutes, then use the steroid
2.Farmakoloji

Cevap: C · It lowers the seizure threshold

Cevap neden bu

Tramadol can cause seizures, especially at high doses or with other drugs that lower the seizure threshold. Its serotonergic action also raises the risk of serotonin syndrome.

Cevap

C · It lowers the seizure threshold
3.Doz hesapları

Cevap: V = 1 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Karıştırmadan sonraki konsantrasyon

2000 mg/10 mL = 200 mg/mL

Hacim

V = 200/200 = 1 mL

Cevap

V = 1 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,65 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

28,6/2,2 = 13 kg

Doz

2·13 = 26 mg

Hacim

V = (26/40)·1 = 0,65 mL

Cevap

V = 0,65 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 55,69 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,03·99 = 2,97 L/h

İnfüzyon hızı

R = CL·Css/S = 2,97·15/0,8 = 55,69 mg/h

Cevap

R = 55,69 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: t = 19,93 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Kararlı durumun verilen kesrine kadar geçen süre

t = −ln(1 − 0,9)/0,1155 = 2,303/0,1155 = 19,93 h

Cevap

t = 19,93 h

Bu 3,322 yarı ömür eder.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology