Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which blood test is used to monitor warfarin therapy?

  1. ASerum albumin
  2. BPlatelet count
  3. CActivated partial thromboplastin time (aPTT)
  4. DINR (prothrombin time)
2.FarmakolojiZor

A patient who takes propranolol has anaphylaxis and does not respond to repeated adrenaline doses. Which drug may help?

  1. ANaloxone
  2. BMore propranolol
  3. CGlucagon
  4. DOral cetirizine alone
3.Doz hesaplarıOrta
25 kg30 mg/kg/gün2× günlükD = ? mg

Bir hasta 25 kg. Order edilen doz günde 30 mg/kg, 2 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

25 kg30 mg/kg/gün2× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
100 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 193,6 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 2 mg/kg ve stok 1 mL’de 100 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

193,6 lb2 mg/kg100 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)2 h10 mg/L6 h3,3 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 10 mg/L, t = 6 sa iken 3,3 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 10 mg/L (2 h)C2 = 3,3 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 6τ = ?Ctrough​ = 0,5

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın tobramycin yarı ömrü 2,5 sa. Hedef tepe değer 6 mg/L ve çukur değer 0,5 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 2,5 hCpeak = 6 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · INR (prothrombin time)

Cevap neden bu

Warfarin is monitored with the INR, a standardised prothrombin time. For most indications, such as atrial fibrillation or venous thrombosis, the target is usually 2–3.

Cevap

D · INR (prothrombin time)
2.Farmakoloji

Cevap: C · Glucagon

Cevap neden bu

Beta blockers can make anaphylaxis more severe and resistant to adrenaline. Glucagon acts through its own receptor to increase heart rate and contractility, bypassing the blocked beta receptors.

Cevap

C · Glucagon
3.Doz hesapları

Cevap: D = 375 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

30·25 = 750 mg

Doz başına

D = 750/2 = 375 mg

Cevap

D = 375 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 1,8 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

193,6/2,2 = 88 kg

Doz

2·88 = 176 mg

Hacim

V = (176/100)·1 = 1,76 ≈ 1,8 mL

Cevap

V = 1,8 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2,501 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(10/3,3)/4 = 1,109/4 = 0,2772 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2772 = 2,501 h

Cevap

t½ = 2,501 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 9 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(6/0,5)/0,2773 = 2,485/0,2773 = 8,962 ≈ 9 h

Cevap

τ = 9 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology