Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Metoprolol gibi beta blokerler esas olarak hangi reseptörleri bloke eder?

AKalpteki muskarinik reseptörleri
BYağ dokusundaki beta-3 reseptörleri
CDamarlardaki alfa-1 reseptörleri
DKalpteki beta-1 adrenerjik reseptörleri

2.FarmakolojiZor

Yakın zamanda haloperidole başlanan bir hastada yüksek ateş, "kurşun boru" tipi kas rijiditesi, konfüzyon ve çok yüksek kreatin kinaz gelişiyor. En olası tanı nedir?

ASerotonin sendromu
BNöroleptik malign sendrom
CAkut distoni
DAnesteziye bağlı malign hipertermi

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 22 kg. Order edilen doz günde 2 mg/kg, 3 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

22 kg2 mg/kg/gün3× günlük

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

Bir hasta 108 cm boyunda ve 27 kg ağırlığında. İstem 25 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

108 cm27 kg25 mg/m²

D = mg

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 200 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 7 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 200 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 2 h

Vd = L

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 61 kg ağırlığındaki bir hastanın theophylline düzeyi 6 mg/L; hedef 15 mg/L. İlaç intravenöz olarak aminophylline (S = 0,8) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,5 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

61 kgVd = 0,5 L/kgC = 6 → 15 mg/LS = 0,8

LD = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · Kalpteki beta-1 adrenerjik reseptörleri

Cevap neden bu

Kardiyoselektif beta blokerler beta-1 reseptörlerini bloke ederek kalp hızını, kasılma gücünü ve renin salınımını azaltır.

Cevap

D · Kalpteki beta-1 adrenerjik reseptörleri

2.Farmakoloji

Cevap: B · Nöroleptik malign sendrom

Cevap neden bu

Nöroleptik malign sendrom dopamin antagonistlerinden sonra günler içinde, kurşun boru rijiditesi, ateş ve yüksek CK ile gelişir. Serotonin sendromu daha hızlı gelişir ve klonus ile hiperrefleksi içerir.

Cevap

B · Nöroleptik malign sendrom

3.Doz hesapları

Cevap: D = 14,67 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

2·22 = 44 mg

Doz başına

D = 44/3 = 14,67 mg

Cevap

D = 14,67 mg

4.Doz hesapları

Cevap: D = 22,5 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Vücut yüzey alanı

BSA = √(108·27/3600) = √0,81 = 0,9 m²

Doz

D = 25·0,9 = 22,5 mg

Cevap

D = 22,5 mg

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 28,57 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 200/7 = 28,57 L

Cevap

Vd = 28,57 L

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 343,1 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,5·61 = 30,5 L

Gereken artış

15 − 6 = 9 mg/L

Yükleme dozu

LD = 30,5·9/(0,8·1) = 343,1 mg

Cevap

LD = 343,1 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology