Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Bir SSRI'ı hangi ilaçla birlikte kullanmak serotonin sendromu riskini en çok artırır?

ABir monoamin oksidaz inhibitörü
BParasetamol
CAmoksisilin
DOmeprazol

2.FarmakolojiZor

A patient who takes clonidine stopped it suddenly two days ago. He is now agitated, has a headache and his blood pressure is very high. What is the most likely explanation?

AClonidine toxicity due to slow excretion by the kidneys
BAn allergic reaction to clonidine
CNormal variation unrelated to the medication
DRebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 15 kg. Order edilen doz günde 7,5 mg/kg, 2 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

15 kg7,5 mg/kg/gün2× günlük

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

18 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 100 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 12,5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

18 kg12,5 mg/kg100 mg/5 mL

V = mL

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 40 mg/L, t = 13 sa iken 20 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.

C₁ = 40 mg/L (1 h)C₂ = 20 mg/L (13 h)

k = h⁻¹

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta her 12 saatte bir IV vankomisin alıyor; vankomisin klerensi 4,5 L/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 25 mg/L yapar?

CL = 4,5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1C_ss,avg = 25 mg/L

D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Bir monoamin oksidaz inhibitörü

Cevap neden bu

SSRI'lar serotonin geri alımını, MAO inhibitörleri ise yıkımını bloke eder. Birlikte ajitasyon, hipertermi, tremor ve klonusla seyreden serotonin sendromuna neden olabilirler.

Cevap

A · Bir monoamin oksidaz inhibitörü

2.Farmakoloji

Cevap: D · Rebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal

Cevap neden bu

Clonidine is a central alpha-2 agonist. Stopping it suddenly lets sympathetic activity surge, causing rebound hypertension, so it is tapered gradually.

Cevap

D · Rebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal

3.Doz hesapları

Cevap: D = 56,25 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

7,5·15 = 112,5 mg

Doz başına

D = 112,5/2 = 56,25 mg

Cevap

D = 56,25 mg

4.Doz hesapları

Cevap: V = 11,3 mL

Ağırlığa göre doz

12,5·18 = 225 mg

Hacim

V = (225/100)·5 = 11,25 ≈ 11,3 mL

Cevap

V = 11,3 mL

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: k = 0,05776 h⁻¹

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(40/20)/12 = 0,6931/12 = 0,05776 h⁻¹

Cevap

k = 0,05776 h⁻¹

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 1350 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Doz

D = C_ss,avg·CL·τ/(S·F) = 25·4,5·12/(1·1) = 1350 mg

Cevap

D = 1350 mg

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology