Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Bir hastada ağır böbrek yetmezliği var. Bir ilaç esas olarak idrarla değişmeden atılıyor. Olağan ayarlama nedir?

  1. Aİlacı intravenöz yerine ağızdan vermek
  2. BDozu azaltmak veya doz aralığını uzatmak
  3. CZayıf emilimi telafi etmek için dozu artırmak
  4. DKaraciğer görevi üstlendiği için değişiklik gerekmez
2.FarmakolojiZor

Yarışmasız (geri dönüşsüz) bir antagonist doz-yanıt eğrisini nasıl değiştirir?

  1. ABaşka değişiklik olmadan eğriyi dikleştirerek
  2. BEğriyi aynı en yüksek değerle sağa kaydırarak
  3. CEğriyi sola kaydırarak
  4. DEn yüksek yanıtı düşürerek
3.Doz hesaplarıOrta
20%w/vV = ? mL

%20 (w/v) bir çözeltiden 500 mg’lik bir doz gerekiyor. Bu dozu hangi hacim V içerir?

500 mg20% w/v
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 700 mikrogramdır. Ampul 2 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

700 mcg2 mg/mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LLD = ? mcg53 kg · S = 1 · F = 0,7

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 53 kg ağırlığındaki bir hastaya digoxin tabletleriyle mcg/L cinsinden 0,8 düzeyine ulaşmak için yükleme yapılacak. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin biyoyararlanımı F = 0,7. Toplam oral yükleme dozunu LD mcg cinsinden bulun.

53 kgVd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Klinik farmakokinetikZor
57 kg41 · erkekSCr 3 mg/dLfe​ = 0,9D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 41 yaşındaki bir erkek, 57 kg ağırlığında ve serum kreatinini 3 mg/dL (265 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan atenolol dozu 100 mg ve ilacın fe = 0,9 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

41 yıl57 kgerkekSCr = 3 mg/dL100 mgfe = 0,9CrCl normal 100 mL/min
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: B · Dozu azaltmak veya doz aralığını uzatmak

Cevap neden bu

Böbrek klerensi düştüğünde böbrekle atılan ilaçlar birikir. Doz, böbrek fonksiyonuna ve mümkünse ilaç düzeylerine göre azaltılır veya daha seyrek verilir.

Cevap

B · Dozu azaltmak veya doz aralığını uzatmak
2.Farmakoloji

Cevap: D · En yüksek yanıtı düşürerek

Cevap neden bu

Yarışmalı antagonist eğriyi sağa kaydırır ama daha yüksek agonist dozları aynı en yüksek değere ulaşır. Yarışmasız antagonist en yüksek yanıtı düşürür.

Cevap

D · En yüksek yanıtı düşürerek
3.Doz hesapları

Cevap: V = 2,5 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

20% = 200 mg/mL

Hacim

V = 500/200 = 2,5 mL

Cevap

V = 2,5 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,35 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Aynı birimler

2 mg/mL = 2000 mcg/mL

Hacim

V = 700/2000 = 0,35 mL

Cevap

V = 0,35 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 424 mcg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 7·53 = 371 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 371·0,8 = 296,8 mcg

Yükleme dozu

LD = 296,8/(1·0,7) = 424 mcg

Cevap

LD = 424 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 34 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 41)·57/(72·3) = 26,13 mL/min

Doz kesri (Dettli)

Q = 1 − 0,9·(1 − 26,13/100) = 0,3351

Ayarlanmış doz

D = 0,3351·100 = 33,51 ≈ 34 mg

Cevap

D = 34 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology