Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Empagliflozin gibi SGLT2 inhibitörleri kan şekerini nasıl düşürür?

Aİdrarla glukoz kaybını artırırlar
BMidenin boşalmasını yavaşlatırlar
CBeta hücrelerinden insülin salınımını uyarırlar
DKaraciğerin daha fazla glikojen depolamasını sağlarlar

2.FarmakolojiZor

Yarılanma ömrü kısa bir ilaç, yarılanma ömründen çok daha uzun bir doz aralığıyla veriliyor. Kararlı durumda sonuç nedir?

ANeredeyse hiç dalgalanma olmayan çok sabit düzeyler
BKararlı duruma hiçbir zaman ulaşılmaz
CToksik düzeylere kademeli birikim
DDoruk ve dip düzeyler arasında büyük dalgalanmalar

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 25 kg. Order edilen doz günde 5 mg/kg, 2 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

25 kg5 mg/kg/gün2× günlük

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

Bir hasta 163 cm boyunda ve 49 kg ağırlığında. İstem 60 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

163 cm49 kg60 mg/m²

D = mg

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 99 kg ağırlığındaki bir hastaya phenytoin sodium ile intravenöz yükleme yapılacak ve phenytoin düzeyi mg/L cinsinden 15 olacak. Dağılım hacmi 0,7 L/kg ve tuz faktörü S = 0,92. phenytoin sodium yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

99 kgVd = 0,7 L/kgC = 15 mg/LS = 0,92

LD = mg

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan 75 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 10 sa. 25 sa sonra düzey C nedir?

R = 75 mg/hCL = 3 L/ht½ = 10 ht = 25 h

C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · İdrarla glukoz kaybını artırırlar

Cevap neden bu

SGLT2 süzülen glukozun çoğunu proksimal tübülde geri emer. Onu bloke etmek glukozun idrarla çıkmasına izin verir; bu da genital mantar enfeksiyonu riskinin yüksekliğini açıklar.

Cevap

A · İdrarla glukoz kaybını artırırlar

2.Farmakoloji

Cevap: D · Doruk ve dip düzeyler arasında büyük dalgalanmalar

Cevap neden bu

Aralık yarılanma ömrüne göre uzun olduğunda, her dozun büyük kısmı bir sonrakinden önce atılır. Düzeyler her dozdan sonra çok yükselir ve bir sonrakinden önce çok düşer; bu yüzden toksik doruklar veya etkisiz dipler olabilir.

Cevap

D · Doruk ve dip düzeyler arasında büyük dalgalanmalar

3.Doz hesapları

Cevap: D = 62,5 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

5·25 = 125 mg

Doz başına

D = 125/2 = 62,5 mg

Cevap

D = 62,5 mg

4.Doz hesapları

Cevap: D = 89,37 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Vücut yüzey alanı

BSA = √(163·49/3600) = √2,219 = 1,49 m²

Doz

D = 60·1,49 = 89,37 mg

Cevap

D = 89,37 mg

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 1130 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·99 = 69,3 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 69,3·15 = 1040 mg

Yükleme dozu

LD = 1040/(0,92·1) = 1130 mg

Cevap

LD = 1130 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 20,58 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

C_ss = 75/3 = 25 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/10 = 0,06931 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 25·(1 − e^{−0,06931·25}) = 20,58 mg/L

Cevap

C = 20,58 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology