Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Gliseril trinitrat (GTN) anginayı nasıl giderir?

  1. AKoroner arterdeki pıhtıyı çözer
  2. BBeta-1 reseptörlerini bloke ederek kalbi yavaşlatır
  3. CEsas olarak venleri genişleten ve kalbin iş yükünü azaltan nitrik oksit salar
  4. DKasılma gücünü artırır, böylece kalp kanı daha verimli pompalar
2.FarmakolojiZor

Birinci derece eliminasyonu olan bir ilaçta dozu ikiye katlamak (aralığı değiştirmeden):

  1. AYarılanma ömrünü ikiye katlar
  2. BKararlı durum düzeyini ikiye katlar ama kararlı duruma ulaşma süresini değiştirmez
  3. CKararlı durum düzeyini değiştirmez, ancak ona ulaşmak için gereken süreyi yarıya indirir
  4. DKararlı duruma ulaşma süresini yarıya indirir
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

24 kg ağırlığındaki bir çocuğa 7,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 20 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

24 kg7,5 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
50k birim1000 mL? mL/h1000 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 50000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1000 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

50000 birim/1000 mL1000 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 0,5 L/kgC = 10 mg/LLD = ? mg68 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 68 kg ağırlığındaki bir hastaya aminophylline ile intravenöz yükleme yapılacak ve theophylline düzeyi mg/L cinsinden 10 olacak. Dağılım hacmi 0,5 L/kg ve tuz faktörü S = 0,8. aminophylline yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

68 kgVd = 0,5 L/kgC = 10 mg/LS = 0,8
LD = mg
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?300 mg · q8hCL = 0,04 L/kg/h98 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 98 kg ağırlığındaki bir hasta her 8 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,04 L/kg/h. Her doz aminophylline ilacından 300 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,04 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 198 kgD = 300 mg
Css,avg = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Esas olarak venleri genişleten ve kalbin iş yükünü azaltan nitrik oksit salar

Cevap neden bu

GTN nitrik okside dönüşür; bu da cGMP aracılığıyla damar düz kasını gevşetir. Venodilatasyon ön yükü düşürür; böylece kalp daha az çalışır ve daha az oksijene ihtiyaç duyar.

Cevap

C · Esas olarak venleri genişleten ve kalbin iş yükünü azaltan nitrik oksit salar
2.Farmakoloji

Cevap: B · Kararlı durum düzeyini ikiye katlar ama kararlı duruma ulaşma süresini değiştirmez

Cevap neden bu

Birinci derece kinetikte kararlı durum konsantrasyonu dozlama hızıyla orantılıdır, ama yine de yaklaşık 4–5 yarılanma ömrü sonra ulaşılır.

Cevap

B · Kararlı durum düzeyini ikiye katlar ama kararlı duruma ulaşma süresini değiştirmez
3.Doz hesapları

Cevap: V = 9 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 7,5·24 = 180 mg

Hacim

V = 180/20 = 9 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 9 mL
4.Doz hesapları

Cevap: R = 20 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

50000/1000 = 50 birim/mL

Pompa hızı

R = 1000/50 = 20 mL/h

Cevap

R = 20 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 425 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,5·68 = 34 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 34·10 = 340 mg

Yükleme dozu

LD = 340/(0,8·1) = 425 mg

Cevap

LD = 425 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 7,653 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,04·98 = 3,92 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·300/(3,92·8) = 7,653 mg/L

Cevap

Css,avg = 7,653 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology