Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which drug is used for torsades de pointes?

  1. AIntravenous magnesium sulfate
  2. BOral digoxin
  3. CIntravenous verapamil
  4. DIntravenous adenosine (rapid push)
2.FarmakolojiZor

1950'lerin sonu ve 1960'ların başındaki talidomid felaketi en çok hangi etkisiyle bilinir ve neye yol açmıştır?

  1. AYaşlılarda kalp krizleri; jenerik ilaçların başlaması
  2. BÇocuklarda sağırlık; hayvan deneylerinin sona ermesi
  3. CBebeklerde ağır uzuv defektleri; daha sıkı ilaç testleri ve düzenlemeler
  4. DYetişkinlerde karaciğer yetmezliği; tüm sedatiflerin yasaklanması
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

6 kg ağırlığındaki bir çocuğa 15 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 10 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

6 kg15 mg/kg10 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 890 ünitedir; ilaç 1000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

890 units1000 units/mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 10 mg/Lt½ = 3,5 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 220 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 10 mg/L ve yarı ömür 3,5 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 220 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 3,5 h
CL = L/h
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?200 mg · q8hCL = 0,03 L/kg/h90 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 90 kg ağırlığındaki bir hasta her 8 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,03 L/kg/h. Her doz aminophylline ilacından 200 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,03 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 190 kgD = 200 mg
Css,avg = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Intravenous magnesium sulfate

Cevap neden bu

IV magnesium is first-line for torsades de pointes, even when serum magnesium is normal. QT-prolonging drugs are stopped and potassium is corrected.

Cevap

A · Intravenous magnesium sulfate
2.Farmakoloji

Cevap: C · Bebeklerde ağır uzuv defektleri; daha sıkı ilaç testleri ve düzenlemeler

Cevap neden bu

Talidomid binlerce bebekte uzuv malformasyonlarına (fokomeli) neden oldu. Felaket, gebelik dahil ilaçların güvenlilik testlerine ilişkin daha sıkı kurallara ve advers reaksiyon bildirim sistemlerine yol açtı.

Cevap

C · Bebeklerde ağır uzuv defektleri; daha sıkı ilaç testleri ve düzenlemeler
3.Doz hesapları

Cevap: V = 9 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 15·6 = 90 mg

Hacim

V = 90/10 = 9 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 9 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,89 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Hacim

V = 890/1000 = 0,89 mL

Şırıngada

Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.

Cevap

V = 0,89 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 4,357 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 220/10 = 22 L

Hız sabiti

k = 0,693/3,5 = 0,198 h⁻¹

Klerens

CL = 0,198·22 = 4,357 L/h

Cevap

CL = 4,357 L/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 7,407 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,03·90 = 2,7 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·200/(2,7·8) = 7,407 mg/L

Cevap

Css,avg = 7,407 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology