Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

İbuprofen gibi NSAİİ'ler mide ülseri riskini neden artırır?

  1. AMide asidinin pH'ını yükseltirler
  2. BMukus tabakasını doğrudan eritirler
  3. CMidedeki Helicobacter pylori sayısını artırırlar
  4. DMide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
2.FarmakolojiZor

A 19-year-old woman is starting isotretinoin for severe acne. Which requirement is most important?

  1. AWeekly hearing tests and monthly eye examinations during treatment
  2. BA high-vitamin A diet to boost the effect
  3. CReliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic
  4. DTaking the drug only at weekends
3.Doz hesaplarıOrta
30 kg20 mg/kgD = ? mg

Bir hasta 30 kg ve tek doz olarak 20 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

30 kg20 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
50k birim500 mL? mL/h800 birim/h

Bir infüzyon 500 mL'de 50000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 800 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

50000 birim/500 mL800 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 0,5 L/kgC = 15 mg/LLD = ? mg69 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 69 kg ağırlığındaki bir hastaya aminophylline ile intravenöz yükleme yapılacak ve theophylline düzeyi mg/L cinsinden 15 olacak. Dağılım hacmi 0,5 L/kg ve tuz faktörü S = 0,8. aminophylline yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

69 kgVd = 0,5 L/kgC = 15 mg/LS = 0,8
LD = mg
6.Klinik farmakokinetikZor
82 kg60 · erkekSCr 2,2 mg/dLCrCl → τ = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 60 yaşındaki bir erkek, 82 kg ağırlığında ve serum kreatinini 2,2 mg/dL (194 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan tobramycin rejimi 8 saatte bir 120 mg. Doz korunarak aralık, klerensteki düşüşle orantılı olarak uzatılır. Yeni doz aralığını τ bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

60 yıl82 kgerkekSCr = 2,2 mg/dL120 mg q8hCrCl normal 120 mL/min
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar

Cevap neden bu

NSAİİ'ler COX-1'i baskılayarak mide astarında mukusu, bikarbonat salgısını ve kan akımını sürdüren prostaglandinleri azaltır.

Cevap

D · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
2.Farmakoloji

Cevap: C · Reliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic

Cevap neden bu

Isotretinoin causes severe birth defects. Pregnancy prevention programmes require effective contraception and regular pregnancy tests before, during and after treatment.

Cevap

C · Reliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic
3.Doz hesapları

Cevap: D = 600 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

20·30 = 600 mg

Cevap

D = 600 mg
4.Doz hesapları

Cevap: R = 8 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

50000/500 = 100 birim/mL

Pompa hızı

R = 800/100 = 8 mL/h

Cevap

R = 8 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 646,9 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,5·69 = 34,5 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 34,5·15 = 517,5 mg

Yükleme dozu

LD = 517,5/(0,8·1) = 646,9 mg

Cevap

LD = 646,9 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 23,2 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 60)·82/(72·2,2) = 41,41 mL/min

Yeni aralık

τ = 8·120/41,41 = 23,18 ≈ 23,2 h

Cevap

τ = 23,2 h

Uygulamada aralık 12, 24, 36 ya da 48 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology