Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Why is aspirin avoided in children and teenagers with viral illnesses such as flu or chickenpox?

  1. AIt causes severe, permanent hearing loss in young children
  2. BIt stops the vaccine from working
  3. CIt is linked to Reye's syndrome, which harms the liver and brain
  4. DIt causes grey baby syndrome
2.FarmakolojiZor

Why is clavulanic acid combined with amoxicillin (co-amoxiclav)?

  1. AIt inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin
  2. BIt makes amoxicillin cross the blood–brain barrier more easily
  3. CIt reduces the risk of penicillin allergy
  4. DIt slows the kidney excretion of amoxicillin
3.Doz hesaplarıOrta
1:10 000ampulV = ? mL

Önceden doldurulmuş bir adrenalin (epinefrin) enjektörünün etiketinde 1:10 000 (0,1 mg/mL) yazıyor. Kardiyak arrestte istem 1 mg IV. Hangi hacmi V verirsiniz?

1:10 0001 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
25k birim1000 mL? mL/h500 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/1000 mL500 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 60 mL/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Vankomisin klerensi 60 mL/min olan bir hastaya sürekli infüzyonla vankomisin veriliyor. Kararlı durum düzeyini 20 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

CL = 60 mL/minCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 0,5

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın gentamicin yarı ömrü 2,5 sa. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 0,5 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 2,5 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · It is linked to Reye's syndrome, which harms the liver and brain

Cevap neden bu

Aspirin given during viral infections in young people is associated with Reye's syndrome, causing acute encephalopathy and liver failure. Paracetamol or ibuprofen is used for fever instead.

Cevap

C · It is linked to Reye's syndrome, which harms the liver and brain
2.Farmakoloji

Cevap: A · It inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin

Cevap neden bu

Many bacteria produce beta-lactamases that inactivate penicillins. Clavulanic acid inhibits these enzymes, so amoxicillin can work against these organisms.

Cevap

A · It inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin
3.Doz hesapları

Cevap: V = 10 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

1:10 000 = 1 g/10000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 1/0,1 = 10 mL

Cevap

V = 10 mL

ABD etiketlerinde artık mg/mL yazıyor (1 mg/mL = 1:1000; 0,1 mg/mL = 1:10 000). 1 mg/mL adrenalini asla IV puşe vermeyin.

4.Doz hesapları

Cevap: R = 20 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

25000/1000 = 25 birim/mL

Pompa hızı

R = 500/25 = 20 mL/h

Cevap

R = 20 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 72 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/sa cinsinden klerens

60·60/1000 = 3,6 L/h

İnfüzyon hızı

R = 3,6·20 = 72 mg/h

Cevap

R = 72 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 9,5 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(7/0,5)/0,2773 = 2,639/0,2773 = 9,518 ≈ 9,5 h

Cevap

τ = 9,5 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology