Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which adverse effect of ciprofloxacin should a patient report at once?

  1. APain or swelling in a tendon, such as the Achilles tendon
  2. BMild tiredness in the first few days
  3. CA slightly bitter or metallic taste for a while after each dose
  4. DDarker stools than usual
2.FarmakolojiZor

A patient is switched from oral to intravenous morphine. Why is the IV dose lower than the oral dose?

  1. AOral morphine has a large first-pass effect, so less reaches the blood
  2. BIV morphine is excreted much more slowly by the kidney than oral morphine
  3. CIV morphine is a stronger chemical form of the drug
  4. DThe oral route causes tolerance faster than the IV route
3.Doz hesaplarıOrta
10%2 mLm = ? mg

%10 (w/v) bir çözeltinin 2 mL’sinde kaç miligram ilaç m vardır?

10% w/v2 mL
m = mg
4.Doz hesaplarıZor
25k birim1000 mL? mL/h1250 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1250 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/1000 mL1250 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)1 h10 mg/L6 h3,1 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 10 mg/L, t = 6 sa iken 3,1 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 10 mg/L (1 h)C2 = 3,1 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın tobramycin yarı ömrü 2,5 sa. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 1 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 2,5 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Pain or swelling in a tendon, such as the Achilles tendon

Cevap neden bu

Fluoroquinolones can cause tendinitis and tendon rupture. Patients should stop exercise and report tendon pain promptly.

Cevap

A · Pain or swelling in a tendon, such as the Achilles tendon
2.Farmakoloji

Cevap: A · Oral morphine has a large first-pass effect, so less reaches the blood

Cevap neden bu

Much of an oral morphine dose is metabolised by the liver before reaching the systemic circulation. Equianalgesic tables are used, so the IV dose is a fraction of the oral dose.

Cevap

A · Oral morphine has a large first-pass effect, so less reaches the blood
3.Doz hesapları

Cevap: m = 200 mg

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

10% = 10 g/100 mL = 100 mg/mL

İlaç kütlesi

m = 100·2 = 200 mg

Cevap

m = 200 mg
4.Doz hesapları

Cevap: R = 50 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

25000/1000 = 25 birim/mL

Pompa hızı

R = 1250/25 = 50 mL/h

Cevap

R = 50 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2,959 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(10/3,1)/5 = 1,171/5 = 0,2342 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2342 = 2,959 h

Cevap

t½ = 2,959 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 7 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(7/1)/0,2773 = 1,946/0,2773 = 7,018 ≈ 7 h

Cevap

τ = 7 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology