Eczane teknisyeni hesap alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

2Alıştırma soruları

1.Farmasötik hesaplamalarOrta
024681010 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,54 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,54 mg
V = mL
2.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 1000 mg toz içerir. 4,2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,8 mL hacim ekliyor. Reçete 160 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

1000 mg4,2 mL + 0,8 mL160 mg
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

10 kg ağırlığındaki bir çocuğa 10 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 20 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

10 kg10 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
125 mg/5 mLV = ? mL

14 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 125 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 20 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

14 kg20 mg/kg125 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1320 mLkalan? mL/h8 h kalan

10 saatte 1500 mL istenmişti. 2 saat sonra torbada hâlâ 1320 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

1500 mL / 10 hsonra 2 h: 1320 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
980 mLkalan? mL/h6 h kalan

12 saatte 1500 mL istenmişti. 6 saat sonra torbada hâlâ 980 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Başlangıçtaki pompa hızı yüzde kaç Δ artırılmalıdır?

1500 mL / 12 hsonra 6 h: 980 mL
Δ = %
7.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
25 000 birim500 mLheparin? mL/h102 kg15 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 102 kg ağırlığındaki bir hasta için 15 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 000 birim/500 mL15 birim/kg/h102 kg
R = mL/h
8.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
800 mg500 mLdopamine30 mL/h90 kg? mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’de 800 mg içeren bir dopamine infüzyonu 30 mL/h hızla gidiyor. Hasta 90 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

800 mg/500 mL30 mL/h90 kg
D = mcg/kg/min

3Çözeltiler

1.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 5,4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,54/0,1 = 5,4 mL

Cevap

V = 5,4 mL
2.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,8 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

4,2 + 0,8 = 5 mL
C = 1000/5 = 200 mg/mL

Hacim

V = 160/200 = 0,8 mL

Cevap

V = 0,8 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 5 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 10·10 = 100 mg

Hacim

V = 100/20 = 5 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 5 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 11,2 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

20·14 = 280 mg

Hacim

V = (280/125)·5 = 11,2 mL

Cevap

V = 11,2 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 165 mL/h

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Başlangıç hızı

1500/10 = 150 mL/h

Yeni hız

R = 1320/8 = 165 mL/h

Cevap

R = 165 mL/h

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: Δ = 30,67 %

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Başlangıç hızı

1500/12 = 125 mL/h

Yeni hız

R = 980/6 = 163,3 mL/h

Yüzde değişim

Δ = (163,3 − 125)/125·100% = 30,67%

Cevap

Δ = 30,67%

Bu %25’ten fazla bir artıştır: çoğu hastane açığı kapatmak yerine istemi yazan hekimle iletişime geçmenizi ve hastayı sıvı yüklenmesi açısından değerlendirmenizi ister.

7.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 30,6 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

15·102 = 1 530 birim/h

Konsantrasyon

25 000/500 = 50 birim/mL

Pompa hızı

R = 1530/50 = 30,6 mL/h

Cevap

R = 30,6 mL/h
8.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 8,9 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

800 000/500 = 1600 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

30·1600 = 48000 mcg/h
48000/60 = 800 mcg/min

Kilogram başına

D = 800/90 = 8,889 ≈ 8,9 mcg/kg/min

Cevap

D = 8,9 mcg/kg/min

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacy-technician-math